حج و مهدویت صفحه 121

فارغ شد، برمی‌گردد و می‌گوید: «ایهاالناس! بلا به امت محمّد (ص) ، به‌ویژه به اهل بیت آن حضرت رسید و ما مقهور و مظلوم واقع شدیم» .

فرق ظهور با قیام

گفتنی است که ظهور و قیام هر کدام معنای مستقلی دارند، ولی کتاب‌هایی که در این عرصه نوشته شده‌اند، کمتر به این موضوع توجه کرده‌اند و کمتر میان آنها تمایز قائل شده‌اند. ازاین‌رو لازم است، میان این دو لفظ با استناد به روایاتی که در این‌باره وارد شده است، بازشناسی معنایی صورت پذیرد تا جایگاه معنایی ظهور و قیام روشن شود.

«ظهور» در لغت به معنای آشکارشدن است.(1)اما در اصطلاح، به معنای ظهور حضرت مهدی (عج) و اعلان روز موعود جهانی است. به تعبیر دیگر، وقتی خداوند فرا رسیدن روز موعود را اراده کند و به حضرت مهدی (عج) اجازه ظهور دهد، حضرت نیز با اعلام جهانی، آمدن خویش را به گوش جهانیان می‌رساند. در این هنگام، ظهور صورت گرفته است.

اما «قیام» به مرحله بعد از ظهور اطلاق می‌شود که رهبر جهانی در مدت زمان معین، با فراهم‌کردن مقدمات با لشکریان بسیار از مکه خارج می‌شود و با شروع نهضت جهانی زمینه تثبیت و استقرار نظام جهانی را پی‌ریزی می‌کند. ازاین‌رو ظهور با قیام چند فرق اساسی دارد:

١. ظهور، یک امر دفعی و ناگهانی است، اما قیام، امری تدریجی است