- دیباچه 1
- مقدمه 3
- اشاره 8
- بخشاول: کلیات 8
- واژه حج 9
- فصل اول: مفهومشناسی حج و مهدویت 9
- واژه مهدویت 11
- دیرینگی کعبه و حج 12
- فصل دوم: دیرینگی حج و مهدویت 12
- حج، مأموریت همه انبیا 14
- دیرینگی مهدویت 15
- فصل سوم: رابطه حج و مهدویت 19
- اشاره 19
- رابطه کارکردگرایی 20
- ١. اتحاد و همگرایی 20
- رابطه تعاملی 25
- بخش دوم: حج و امامت 27
- اشاره 27
- فصل اول: جایگاه و نقش امام معصوم در حج 28
- اشاره 28
- نقش امام معصوم در حج 30
- تفصیل سهگانه ولایت 30
- جایگاه تکوینی امام در حج 31
- خلاصه بحث 37
- جایگاه تشریعی امام در تعالی حج 38
- تطهیر کعبه از پلیدیها 44
- اعلام برائت از مشرکان 49
- امام و حفاظت از بیتالله 51
- فصل دوم: نقش تأثیرگذار حج در امامت 56
- حج تجلیگاه علم امام 56
- اشاره 56
- حج تجلیگاه عظمت امام 57
- حج تجلیگاه معرفت به امام 60
- اشاره 66
- بخش سوم: حج دردورانغیبت 66
- اشاره 67
- فصل اول: شرایط صحت حج در دوران غیبت کبری 67
- معرفت به امام زمان (عج) ، شرط قبولی اعمال 69
- غفران در پرتو شناخت کعبه و امام 75
- پایبندی به ولایت امام زمان (عج) 80
- حج و اعلام پایبندی به ولایت 82
- پیروی از نایبان عام امام زمان (عج) 88
- نکتهها 90
- احساس حضور امام زمان (عج) در موسم 92
- فصل دوم: شرایط کمال حج در دوران غیبت کبری 92
- حکایات دیدار با امام زمان (عج) در موسم حج 98
- اشاره 109
- عنایت ویژه امام زمان (عج) به شیعیان در موسم حج 109
- ملاقات شیخ صدوق با امام زمان (عج) در خواب 109
- ملاقات سید بحرالعلوم با امام زمان (عج) در مکه 110
- همدمی حضرت خضر با امام زمان (عج) در حج 111
- اشاره 113
- بخش چهارم: نقش مکه در رخداد ظهور 113
- فصل اول: مکه محل ظهور و قیام حضرت مهدی (عج) 114
- اشاره 114
- شبهه 117
- پاسخ 118
- فرق ظهور با قیام 121
- مکه محل اجرای نخستین سخنرانی امام مهدی (عج) 125
- حجرالأسود، حجت و شاهد صدق امام (ع) 127
- اشاره 127
- گواهی حجرالأسود بر امامت امام سجاد (ع) 128
- حجرالأسود، حجت و شاهد امام زمان (عج) 130
- اشاره 132
- فصل دوم: مکه محل تجمع و بیعت یاران امام مهدی (عج) 132
- نتیجه سخن 143
- کتابنامه 145
بدان اعتقاد دارند. بیشک وقتی ادیان سابقهای دیرینه داشته باشند، منجیگرایی نیز دارای سابقه دیرینه خواهد بود. خداوند در قرآن میفرماید:
وَ لَقَدْ کَتَبْنا فِی الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّکْرِ أَنَّ الْأَرْضَ یَرِثُها عِبادِیَ الصَّالِحُونَ (انبیاء: ١٠۵)
در زبور بعد از ذکر [تورات] نوشتیم بندگان شایستهام وارث [حکومت] زمین خواهند شد.
امام باقر (ع) در تفسیر این آیه میفرماید:
« هُم أصحابُ المهدی فِی آخِر الزَّمان»(1)، ؛ «آنها [بندگان صالح و شایسته]، اصحاب امام زمان (عج) هستند» .
گفتنی است در کتابهای تفسیری درباره این آیه، نکاتی مطرح شده است:
١. «زبور» به معنای همه کتابهای آسمانی و «ذکر» به معنای لوح محفوظ یا امالکتاب است.(2)
٢. زبور به معنای کتاب حضرت داود و ذکر به معنای تورات است.(3)
در تفسیر نخست، دیرینگی منجیگرایی و نجاتبخشی به خوبی قابل برداشت است؛ یعنی موضوع موعودگرایی به پیش ازخلقت بنیآدم بر میگردد و نزد علم الهی محفوظ بوده است. بنابر تفسیر دوم نیز میتوانیم قدمت مهدویت را به ادیان آسمانی گذشته سرایت دهیم و دیرینگی
1- تفسیر نورالثقلین، عبدعلی عروسی حویزی، ج٣، ص۴۶۴.
2- بحرالعلوم، نصر بن محمد سمرقندی، ج٢، ص۴۴۵؛ البرهان، سیدهاشم بحرانی، ج٣، ص٨۴٧.
3- البلاغ، محمد صادقی تهرانی، ص٣۵٧.