حج و مهدویت صفحه 31

معلولی نیست که انفکاک‌پذیر نباشد.

«ولایت بر تشریع» همان ولایت بر قانون‌گذاری و تشریع احکام است؛ یعنی کسی، سرپرست جعل قانون و وضع‌کننده اصول و مواد قانونی باشد. هر چند این ولایت، در محدوده قوانین است، نه در دایره موجودات واقعی و تکوینی، ولی نسبت به وضع قانون، تخلف‌ناپذیر است؛ یعنی با اراده قانون‌گذار، بدون فاصله، اصل قانون جعل می‌شود که در واقع با این نگاه و با یک تحلیل عقلی می‌توان آن را به سنخ ولایت تکوینی برگرداند.

«ولایت در تشریع» یعنی نوعی سرپرستی که نه ولایت تکوینی است و نه ولایت بر تشریع و قانون، بلکه ولایتی است در محدوده تشریع و تابع قانون الهی.(1)

جایگاه تکوینی امام در حج

در بیان شاخصه‌های ولایت تکوینی گفته می‌شود که میان «ولی» و «مولی علیه» رابطه علّی و معلولی برقرار است و دخل و تصرفی که «ولی» دارد، دخل و تصرف عینی و واقعی است؛ یعنی «ولی» در تحقق و فقدان «مولی علیه» نقش اساسی دارد. با این نگاه می‌توان نقش امام معصوم را در امور دینی، چنین توجیه کرد که بی‌اعتقادی به مسئله امامت، تمام بودن و حتی موجود بودن باورهای دینی، نظیر نماز، روزه و حج و. . . را زیر سؤال می‌برد. همان‌گونه که در تکوینیات، وجود معلول