حج و مهدویت صفحه 32

(مولی علیه) وابسته به وجود علت (ولی) است، درباره باور داشت امامت نیز به نوعی می‌توان همین حرف را زد؛ زیرا با موضوع امامت، آموزه‌های اسلامی همچون حج (حج واقعی مورد درخواست خدا و رسولش) تحقق می‌یابد.

استاد جوادی آملی در این زمینه می‌فرماید:

رهبری‌های ملکوتی اعمال، نیات و ادعیه و مشاهده آیات بینات و پی‌بردن به اسرار معنوی حج و مانند آن در پرتو ولایت تکوینی امام معصوم علیهم السلام است که حج او امام حج‌هاست و پیشاپیش اعمال امت به سوی بارگاه قبول الهی صعود می‌کند و آن‌گاه اعمال دیگران به دنبال آن صاعد می‌شود. (1)

آیات و روایات متعددی در خصوص ولایت تکوینی امام وجود دارد. یکی از آیاتی که پس از نصب علی (ع) به امامت نازل گردید، آیه سوم سوره مائده است که خداوند در آن می‌فرماید:

الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَ رَضِیتُ لَکُمُ الْإِسْلامَ دِیناً (مائده: ٣)

امروز دین شما را برایتان کامل کردم و نعمت خود را بر شما تمام نمودم، و اسلام را آیین [جاودان] شما پذیرفتم.

برای روشن شدن موضوع بحث، لازم است درباره دو واژه «اکملت» و «اتممت» مفهوم‌شناسی صورت گیرد تا با توضیح آنها بیشتر به نقش تکوینی امام پی برده شود.

واژه «کمال» با «تمام» تفاوت اساسی دارد. در حقیقت «کمال» بر