منطق ترجمه قرآن صفحه 116

نیز به تلاش فکری و استفاده از آیات دیگر قرآن و احادیث اهل بیت علیهم السلام بستگی دارد و در ترجمه نیز همینگونه است؛ بنابراین وجود متشابهات و بطون قرآن، مانع «ترجمه نسبی» آن نیست؛

8 . اینکه کلام عرب دارای دلالت اصلی و تبعی است، مطلب حقّی است و در تمام زبان ها معمولاً همینگونه است؛ اما اینکه زبان عربی به خاطر این ویژگی، قابل ترجمه نیست، ادعای بدون دلیل است؛ چرا که اولاً: هر روز می بینیم که سخنان و کتاب های عربی از جمله قرآن، ترجمه می شوند؛ البته «ترجمه نسبی» و ثانیاً: «این مطلب اگر صحیح باشد، در مورد همه زبان ها صادق است و هیچ زبانی قابل ترجمه نخواهد بود، چون در آن ها معانی تبعی وجود دارد؛

9. بسیاری از مترجمان قرآن، اعتراف کرده اند که قرآن، ترجمه ناپذیر است؛ اما با این حال اقدام به ترجمه قرآن کرده اند، این مطلب نشان می دهد که مقصود آنان این است که ترجمه کامل و مطلق که جایگزین قرآن باشد ممکن نیست؛ اما ترجمه نسبی ممکن است؛ همانطور که خودشان توانسته اند این مهم را به انجام برسانند برای مثال، آقای دکتر پاینده، مترجم محترم قرآن نوشته اند:

ترجمانی قرآن چنان که باید، محال است و گفتار ربّ ِ جلیل را در عبارت بنده ذلیل ریختن، دریا به کوزه پیمودن است؛ مترجم دقیق و نکته سنج اگرش توفیق الاهی رهنمون شود، بیشتر از این نتواند که مشتی از خرمن، هدیه دوستان کند. (1)

جمع بندی

با توجه به دلایل موافقان و مخالفان امکان ترجمه، به این نتیجه می رسیم که «ترجمه نسبی» قرآن ممکن است و در طول تاریخ واقع شده است؛ هر چند که «ترجمه مطلق» و «جایگزین» قرآن مخالف تحدّی قرآن و غیرممکن می باشد.