منطق ترجمه قرآن صفحه 137

فقیهان، براساس دلایلی که از سنت به دست آنان رسیده است، (1) در مورد «نجاست کافر» اختلاف نظر دارند؛ برخی، آن ها را «نجس العین» می دانند؛ ولی برخی، آنان را نجس العین نمی دانند؛ بلکه نجاست آنان را همان پلیدی اعتقادی و... می دانند. (2)مرحوم فیض الاسلام، آیه فوق را بر اساس دیدگاه اول، ترجمه کرده و شرحی مفصل ارائه کرده است (چرا که ترجمه فیض الاسلام، ترجمه تفسیری است)؛ ولی برخی دیگر از مترجمان، این واژه را به معنای «پلید» ترجمه کرده اند؛ چرا که نجاست کافر را قبول نداشته یا دلالت آیه را بر مطلب نپذیرفته اند. (3)

احکام فقهی ترجمه قرآن

احکام فقهی ترجمه قرآن، دارای دو بُعد است:

الف) مسئله جواز و عدم جواز خواندن ترجمه قرآن در نماز، به جای قرائت سوره های قرآن: این مسئله از دیرباز مورد توجه و اختلاف فق های اهل سنت بوده است؛ از ابوحنیفه (80 - 150 ق.) نقل شده: اگر کسی در نماز، قرآن را به فارسی قرائت کند جایز است، ولی مکروه است؛ و در این رابطه به روایت ترجمه سوره حمد توسط «سلمان فارسی» استدلال کرده است؛ (4) ولی دو شاگرد ابوحنیفه، یعنی: محمد شیبانی و ابویوسف، فتوا دادند که اگر کسی می تواند قرآن را به عربی صحیح بخواند، جایز نیست در نماز، قرآن را به فارسی بخواند؛ اما اگر نمی تواند به عربی صحیح بخواند، جایز است؛ (5) البته مرغینانی (م 593 ق.) حکایت کرده که ابوحنیفه از نظر خود برگشته

1- (1) . نک: وسائل الشیعه، شیخ الحرّ العاملی، ابواب نجاسات، باب 14 و 73 و 74 و 54
2- (2) . نک: کتب فقهی از جمله مستمسک العروه الوثقی، سید محسن الحکیم، ج 1، ص 367، ص 384.
3- (3) . برای اطلاعات بیشتر در زمینه تأثیر فقه در ترجمه ها نک: یادگار نامه فیض الاسلام، جستارهای علمی و پژوهشی در باب ترجمانی متون مقدس، مقاله تأثیر فقه در ترجمه متون مقدس، محمد علی سلطانی.
4- (4) . السرخسی، المبسوط، ج 1، ص 37
5- (5) . همان