منطق ترجمه قرآن صفحه 141

به خاطر اعتبار ذاتی این قرائت است، بلکه به خاطر آن است که این قرائت در غالب موارد با قرائت متواتر مسلمانان همخوان بوده است.

پاسخ پرسش سوم

براساس آنچه بیان شد، روشن می شود که مبنای ترجمه قرآن، همان قرائت متواتر مسلمانان است (همانطور که در تفسیر اینگونه است) و قرائت های دیگر، معتبر نیستند و نمی توانند مبنا قرار گیرند؛ مگر قرائت «حفص از عاصم» که به خاطر تطابق آن با قرائت متواتر مسلمانان مبنا قرار گرفته است.

علمای «الازهر» مصر نیز، پس از سال ها مناقشه در مورد ترجمه قرآن، ترجمه تفسیری را پذیرفتند و دستورالعملی در این مورد تدوین کردند که در یکی از بندهای آن به مسئله قرائت قرآن اشاره شده و آمده است: «قرآن را به قرائت حفص تفسیر کنند و متعرّض سایر قرائت ها نباشند، مگر به هنگام نیاز». (1)البته در مورد قرائات قرآن، کتاب های زیادی نوشته شده، یا به بحث در مورد آن ها پرداخته اند که بررسی این موضوع، نیازمند مجالی گسترده است که از حوصله این نوشتار خارج می باشد؛ (2) ولی لازم است مترجم و مفسّر قرآن بر اساس مطالعات خود در دانش قرائات قرآن، مبنایی را انتخاب و در ترجمه و تفسیر، براساس آن حرکت کند.

مثال: در آیه [ مَلِکِ یَوْمِ الدِّینِ ]، (3) واژه «مالک» به صورت های مختلف: «مالک» و «ملک» و... قرائت شده است، ازاین رو، برخی مترجمان، آن را «خداوند» و «صاحب اختیار» ترجمه کرده اند (4) که معنای «مالک» است؛ اما الاهی قمشه ای آن را اینگونه

1- (1) . مجله الازهر، ش / 70، ص 9 - 648 به نقل از مناهل العرفان، ج 2، ص 7 - 65
2- (2) . نک: آیهالله الخوئی، همان؛ التمهید، محمد هادی معرفه و پژوهشی در تاریخ قرآن کریم، دکترسید محمد باقر حجتی، تاریخ قرائات، دکتر هادی فضلی و... .
3- (3) . فاتحه، 4.
4- (4) . نک: ترجمه قرآن محدث دهلوی (خداوند) و سراج (صاحب اختیار)