منطق ترجمه قرآن صفحه 148

ازاین رو، به دو صورت ترجمه شد:

مثال: [ ...وَ ءَاتُوا الزَّکَوهَ... ]؛ (1) «و [مالیات] زکات را بپردازید»؛

مثال: [ وَ الَّذِینَ هُمْ لِلزَّکَوهِ فَعِلُونَ ]؛ (2) «کسانی که آنان [بخشش] زکات را [پرداخت [ کننده اند»؛

17-4. واژه «غنی» معمولاً به معنای «بی نیاز» ترجمه می شود، که یک معنای منفی است، در حالی که معنای آن مثبت است ازاین رو در این ترجمه به معنای «توانگر» آمد و «غنی عن» به معنای «دفع عن» است که در این ترجمه رعایت شد؛

مثال: [ ...لَن تُغْنِیَ عَنْهُمْ أَمْوَ لُهُمْ وَلَآ أَوْلَدُهُم... ]؛ (3) «اموالشان و فرزندانشان، هیچ چیزی از [مجازات] خدا را از آنان دفع نخواهد کرد»؛

البته گاهی نیز واژه های قرآن در معنا، شبیه هم هستند؛ ولی تفاوت های تفسیری و ریشه ای دارند که در این موارد نیز لازم است در معنای واژه، انتخاب مبنا صورت گیرد؛ پیرامون این موضوع، در مبحث «ترادف»، سخن خواهیم گفت.

5 . انتخاب مبنا در الفاظ مترادف قرآن

انتخاب مبنا در مورد وجود یا عدم الفاظ مترادف در قرآن، تأثیر زیادی در واژه گزینی و یکسان سازی واژگان ترجمه دارد، و پایبندی به عدم ترادف، کار ترجمه را مشکل می سازد.

در مورد وجود و عدم الفاظ مترادف در قرآن، دو دیدگاه وجود دارد: برخی برآنند که قرآن کریم، مثل هر کتاب دیگر عربی از الفاظ مترادف استفاده کرده است؛ همانطور که در مورد آدم تعبیر «انسان» و «بشر» شده است؛ اما برخی دیگر معتقدند: در قرآن کریم، الفاظ مترادف وجود ندارد؛ چرا که قرآن حکیم است و حکمت حکیم اقتضا دارد که هر کلامی در جای خاصی به کار رود و در مورد خداوند دو تعبیر مشابه بدون افاده معنای تازه ای، سر نمی زند که همان زیاده گویی و لغوگویی را نتیجه می دهد و

1- (1) . بقره، 43
2- (2) . مومنون، 4
3- (3) . آل عمران، 116.