منطق ترجمه قرآن صفحه 244

باشد؛ چرا که منی صرفاً با شدت بیرون نمی آید؛ بلکه یکی از مصادیق آن اشیای محکم هستند و در بدن مرد، پشت او را «صلب» می گویند؛ چون بسیار شدید، محکم و قوی است.

وامّا معنای سوّم (ج) که کل بدن مرد مراد باشد، اگر بگوییم از مجموع تعبیر «صلب» و «ترائب» این نکته برداشت می شود چیزی است که در پایان بحث به آن اشاره می کنیم و آن را با معنای دوّم جمع می بندیم؛ ولی اگر از کلمه «صلب» کل بدن مرد مراد باشد، قابل قبول نیست؛ چون لازم است که «ترائب» نیز «زن» معنا شود و منی از بدن این دو خارج نمی شود؛ بلکه تنها از بدن مرد خارج می شود.

وامّا معنای چهارم (د) که مقصود «محل دستگاه نطفه ساز» مرد باشد نیز قابل قبول نیست؛ چرا که منی از بین آن و همچنین از «ترائب» خارج نمی شود؛ بلکه از داخل دستگاه نطفه ساز خارج می شود؛ مگر آنکه بگوییم: کلمه «بین» به معنای «داخل» است که در این صورت، خلاف ظاهر معنای لفظ را گرفته ایم.

در مورد معنای پنجم (ه ) یعنی: «استخوان مرد»، اگر منظور استخوان پشت مرد باشد اشکالی ندارد و الاّ کلمه «صلب» به معنای مطلق استخوان نمی آید.

امّا در مورد معانی هفتم (ز) یعنی: «دستگاه گوارش»، اگر مقصود، استفاده از کل عبارت [ ...مِن م بَیْنِ الصُّلْبِ وَالتَّرَآ ل ِبِ ] باشد، ممکن است به صورت کنایی در بعضی موارد احتمال داده شود؛ امّا اگر بخواهیم از خود لفظ «صلب» چنین معنایی را برداشت کنیم، صحیح نیست؛ چون چنین معنا و استعمالی در مورد واژه «صلب» مشاهده شده است.

3. ترائب

اشاره

پیرامون واژه «ترائب» معانی متعددی ذکر شده است که به صورت مختصر به آن ها اشاره می کنیم: