منطق ترجمه قرآن صفحه 275

«الصمد»: پناه نیازمندان؛

«لم یلد»: نزاد کسی را؛

و ... .

همچنین کتاب «الدر فی الترجمان» اثر شیخ الاسلام محمد بن منصور المتحد المروزی (احتمالاً از آثار قرن پنجم هجری) که کتابش را برای آشنایی و آموزش نوجوانان نوشته است سوره «والعصر» را اینگونه ترجمه کرده است: (1)«العصر»: گیتی و نماز دیگر؛

«الخسر»: زیانکاری؛

«الّا»: مگر؛

«آمنوا»: بگرویدند؛

«الایمان»: گرویدن.

و نیز از همین نمونه «تراجم الاعاجم»، (اثر نویسنده ای گمنام در قرن ششم یا هفتم) و نیز «ترجمان القرآن» اثر میر سید شریف جرجانی (740 - 816 ه .) و «المستخلص فی ترجمان القرآن»، اثر محمد بن نصر البخاری (م 757 ه .) است.

دوم: ترجمه تحت اللفظی

اشاره

در این شیوه، معمولاً ترجمه هر کلمه، زیر همان کلمه از قرآن نگاشته می شود؛ ترجمه تفسیری «طبری» توسط علمای ماوراء النهر و ترجمه «تفسیر ابوالفتوح رازی» از این نمونه اند.

برای مثال: [ ...وَ أُشْرِبُوا فِی قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ بِکُفْرِهِمْ... ]؛ (2)

تفسیر طبری: «و بخورانیدند اندر دل های ایشان گوساله به کافری ایشان»؛ (3)

1- (1) . المتحد المروزی، محمد بن منصور، الدر فی الترجمان ذیل سوره والعصر.
2- (2) . بقره، 93
3- (3) . ترجمه تفسیر الطبری، به اهتمام حبیب یغمایی، ج 1، ص 87.