- سخن مرکز 1
- اشاره 1
- اهداف 3
- ویژگی ها 4
- سپاسگزاری 6
- اشاره 9
- درآمد 9
- ریشه یابی واژه ترجمه 10
- کاربردهای واژه ترجمه 11
- معنای اصطلاحی ترجمه 13
- بررسی 15
- ابعاد ترجمه 17
- ارکان ترجمه 17
- نظریه ترجمه 18
- کتابشناسی ترجمه 19
- معرفی یک اثر ارزشمند 20
- درآمد 21
- یکم: سیر تاریخی ترجمه های قرآن به زبان فارسی 22
- قرن نخست هجری 22
- قرن دوّم هجری 24
- قرن سوّم هجری 25
- اشاره 26
- 1. ترجمه تفسیر طبری (ترجمه رسمی) 26
- اشاره 26
- قرن چهارم هجری 26
- آیا ترجمه تفسیر طبری، نخستین ترجمه قرآن به فارسی بوده است؟ 27
- 2. ترجمه آهنگین (پلی میان شعر هجایی و عروضی فارسی) 29
- قرن پنجم هجری 30
- اشاره 30
- 1. ترجمه و تفسیر قرآن پاک 30
- 3. بخشی از تفسیری کهن 30
- 2. تاج التراجم فی تفسیر القرآن للاعاجم 31
- 3. ترجمه کمبریج (تفسیر قرآن مجید) 32
- 5 . ترجمه ای قدیم از قرآن کریم 34
- 4. کوفی (سوره مائده از قرآن کوفی، با ترجمه استوار فارسی) 34
- 6 . تفسیری بر عشری از قرآن مجید 34
- 7. ترجمه قرآن موزه پارس 35
- 8 . تفسیر و ترجمه ابوبکر عتیق نیشابوری (ترجمه قصه های قرآنِ تربت جام) 35
- اشاره 36
- 9. تفسیر شنقشی (گزاره بخشی از قرآن کریم) 36
- قرن ششم هجری 36
- 1. ترجمه و تفسیر کشف الاسرار میبدی 36
- 2. تفسیر ابوالفتوح رازی 37
- 3. قرآن شماره 4 39
- 4. تفسیر بصائر یمینی 39
- 6 . قرآن مترجم شماره 77 40
- 5 . ترجمه قرآن، نسخه مورخ 556 هجری (ترجمه قرآن ری) 40
- قرن هفتم هجری 41
- قرن هشتم هجری 41
- 8 . قرآن مترجم شماره 1468 41
- قرن نهم هجری 42
- 1. «مواهب علیه» یا تفسیر حسینی 42
- اشاره 42
- 4. قرآن مترجم شماره 255 43
- 3. قرآن مترجم شماره 146 43
- قرن دهم هجری 43
- اشاره 43
- 2. قرآن مترجم شماره 137 43
- 1. تفسیر ترجمه الخواص 44
- 2. ترجمه مخدوم نوح 44
- 3. تفسیر منهج الصادقین 44
- 3. قرآن مترجم شماره 110 45
- 2. قرآن مترجم شماره 170 45
- اشاره 45
- 1. قرآن مترجم شماره 585 45
- قرن یازدهم هجری 45
- 7. قرآن مترجم شماره 111 46
- 5 . قرآن مترجم شماره 127 46
- 6 . قرآن مترجم شماره 1517 46
- 8 . قرآن مترجم شماره 104 46
- 9. قرآن مترجم شماره 175 46
- قرن دوازدهم هجری 47
- اشاره 47
- 1. فتح الرحمن، بترجمان القرآن (فتح الرحمن فی ترجمه القرآن) 47
- 1. تراجم استرآبادی 48
- 2. قرآن مترجم شماره 323 48
- 3. قرآن مترجم شماره 116 48
- قرن سیزدهم هجری 48
- اشاره 48
- 2. موعود الرحمن فی ترجمان القرآن 48
- 4. قرآن مترجم شماره 208 49
- 5 . قرآن مترجم شماره 101 49
- 6 . قرآن مترجم شماره 1578 49
- اشاره 50
- قرن چهاردهم هجری 50
- جدول ترجمه های قدیم فارسی 50
- دوم: ترجمه های قرآن به زبان های غیرفارسی 54
- اشاره 54
- فهرست نخستین ترجمه های کامل چاپ شده در زبان های مختلف 55
- فهرست نخستین ترجمه پاره ها و گزینش ها در زبان های مختلف 57
- جدول آماری شمارگان چاپ ترجمه های کامل، پاره ها و گزینشها 59
- 1. ترجمه قرآن به زبان ترکی 62
- اشاره 62
- اشاره 65
- جدول ترجمه یا «معالی» قرآن به ترکی 65
- جدول ترجمه قرآن به ترکی استانبولی 65
- 2. ترجمه ها و تفاسیر دوره اعلان نظام جمهوری در سال 1923 تا اقتدار نظام لائیک 66
- 4. دوره آغاز تغییرات در سیاست نظام لائیک در سال 1947 67
- 5 . دوره پیروزی انقلاب اسلامی ایران 1979. 68
- 6 . ترجمه ها و تفاسیر کامل دهه 90 تا سال 1998م 69
- اشاره 71
- جدول ترجمه های روسی 72
- 2. کهن ترین ترجمه به زبان سندی 73
- 1. کهن ترین ترجمه به زبان هندی 73
- 3. ترجمه قرآن به زبان های هندی 73
- اشاره 73
- 6 . کهن ترین ترجمه به زبان بنگالی 74
- 5 . کهن ترین ترجمه به زبان پنجابی 74
- 4. کهن ترین ترجمه به زبان پشتو 74
- 8 . کهن ترین ترجمه به زبان اردو 75
- 7. کهن ترین ترجمه به زبان گجراتی 75
- اشاره 75
- جدول ترجمه های قرآن به زبان اردو 75
- الف) ترجمه قرآن به زبان مالی و اندونزیایی 76
- 4. ترجمه قرآن به زبان های جنوب شرق آسیا 76
- ب) ترجمه قرآن به زبان چینی 77
- ج) ترجمه قرآن به زبان ژاپنی 78
- د) ترجمه قرآن به زبان کره ای 79
- اشاره 79
- 5 . ترجمه قرآن به زبان های آفریقایی 79
- الف) ترجمه سواحلی 80
- ج) زبان الهوسا 81
- ترجمه اولیه قرآن در اروپا 82
- اشاره 82
- اشاره 82
- ب) ترجمه های اسپانیایی قرآن 84
- ج) ترجمه های ایتالیایی قرآن 86
- د) ترجمه های آلمانی قرآن 88
- ه ) ترجمه های فرانسوی قرآن 90
- و) ترجمه های انگلیسی قرآن 92
- ز) ترجمه های انگلیسی آمریکایی قرآن 98
- ح) ترجمه های انگلیسی - اسرائیلی قرآن 99
- منابع، جهت مطالعه بیشتر 103
- درآمد 105
- اشاره 105
- مفهوم شناسی مبانی ترجمه 106
- تاریخچه و کتابشناسی 106
- اشاره 106
- الف) دیدگاه عدم امکان ترجمه قرآن و دلایل آن 109
- اشاره 109
- اول: مبانی وجودی ترجمه قرآن (امکان ترجمه) 109
- اشاره 113
- 1. ترجمه مطلق و جایگزین: 113
- نقد و بررسی دلایل عدم امکان ترجمه قرآن 114
- جمع بندی 116
- 1. جواز شرعی ترجمه قرآن: 117
- اشاره 117
- دوم: مبانی فقهی ترجمه قرآن 117
- اشاره 117
- الف) دلایل موافقان جواز شرعی ترجمه 119
- ب) دلایل مخالفان جواز شرعی ترجمه قرآن 126
- اشاره 134
- 2. مبانی فقهی مذاهب اسلامی و تأثیر آن ها در ترجمه آیات الاحکام 134
- احکام فقهی ترجمه قرآن 137
- سوم: مبانی قرائی ترجمه قرآن 139
- اشاره 139
- پاسخ پرسش دوم 140
- پاسخ پرسش سوم 141
- الف) مبانی ادبی در زبان مبدأ (ادبیات عرب) 142
- 1. قرآن، اصل است و ادبیات تابع آن 142
- چهارم: مبانی ادبی ترجمه قرآن 142
- 2. انتخاب دیدگاه مشهور ادیبان در ادبیات 142
- اشاره 142
- اشاره 142
- 3. استفاده از کتب قدیمی و اصیل لغت 143
- 4. استفاده از وجوه و نظائر در معانی واژه ها 144
- 5 . انتخاب مبنا در الفاظ مترادف قرآن 148
- 6 . توجه به فصاحت و بلاغت قرآن و تلاش برای انتقال آن به زبان مقصد 150
- 7. توجه به نقش تضمین در ترجمه قرآن 151
- 2. حذف و اضافه موارد جزئی در ترجمه 153
- اشاره 153
- 1. انتخاب موضع در تعارض سلاست با دقت 153
- 3. لزوم تفاوت گذاری اصطلاحات و الفاظ مشابه زبان مبدأ و مقصد (جلوگیری از اختلاط اصطلاحات): 157
- 4. توجه به ساختار زبان مقصد (دستور زبان فارسی): 158
- پنجم: مبانی تفسیری ترجمه قرآن 159
- اشاره 159
- 2. ممنوعیت تفسیر و ترجمه به رأی 162
- 3. توجه به پیش فرض های تفسیر قرآن 163
- 4. توجه به اهداف قرآن و سوره ها در ترجمه (همبستگی آیات) 164
- 6 . توجه به مبنای جواز یا عدم جواز استعمال لفظ در بیشتر از یک معنا و تأثیر آن 166
- ششم: مبانی کلامی ترجمه قرآن 166
- 5 . توجه به بطون قرآن 166
- اشاره 166
- الف) صفات خبری و تجسیم و تشبیه 168
- اشاره 168
- بررسی 169
- ب) جبر و اختیار 171
- اشاره 171
- اشاره 173
- د) امامت و عدل 173
- ج) عصمت پیامبران الاهی 173
- تذکر مهم 175
- هفتم: مبانی زبانشناختی ترجمه قرآن 176
- اشاره 176
- 1. واقع نمایی زبان قرآن 177
- 2. عناصر فنی زبان قرآن 177
- 4. توجه به کلمات کلیدی، کانونی و محوری 179
- اشاره 179
- کلمات کانونی 181
- کلمات محوری 182
- بررسی 183
- 5 . عناصر عرفی و عقلایی زبان قرآن 184
- 6 . تطور زبان مبدأ (و مقصد) 185
- 7. انتخاب زبان مقصد 186
- 8 . چند ساحتی بودن زبان قرآن 187
- اشاره 187
- هشتم: مبانی روش شناختی ترجمه قرآن 187
- اشاره 191
- اول: ضوابط موثر در اصل اعتبار ترجمه 191
- مفهوم شناسی ضوابط و قواعد ترجمه قرآن 191
- اشاره 191
- اشاره 192
- دوم: ضوابط و قواعد موثر در استواری و کمال ترجمه 192
- 1. سلاست ترجمه (سادگی و روانی) 192
- 2. امانت در ترجمه 194
- 4. رعایت علایم نگارشی و سجاوندی (ویرایش) 195
- 5 . اختصار در ترجمه 197
- 6 . نظم و همگونی در ترجمه 197
- 7. ترجمه، براساس نثر معیار و ادبیات پیشرفته 199
- 8 . توجه دقیق به دلالت های آیه 201
- 9. انتخاب نزدیکترین معادل در زبان مقصد 202
- 10. انتقال بار عاطفی جملات و سبک بیان برای تأثیرگذاری 203
- اشاره 205
- 11. توجه به پیوستگی و ارتباط بخش های مختلف متن 205
- بررسی 207
- 12. ترجمه نکردن آیات متشابه و حروف مقطّعه 207
- اشاره 208
- 13. چاپ متن عربی قرآن، در کنار متن ترجمه 208
- 14. توضیحات لازم در پاورقی ترجمه 209
- اشاره 209
- بررسی 209
- بررسی 210
- منابع جهت مطالعه بیشتر 212
- پیشینه 213
- اشاره 213
- 1. آگاهی از زبان مبدأ و مقصد 214
- نخست: شرایط عام مترجم 214
- اشاره 214
- اشاره 214
- الف) شرایط لازم برای هر مترجم: 214
- 3. نداشتن پیش داوری در ترجمه 215
- 2. آگاهی از موضوع ترجمه 215
- اشاره 216
- 1. روشمندی در ترجمه 216
- ب) شرایط کمال مترجم 216
- 3. تمرین و ممارست 217
- 2. توانایی نویسندگی 217
- 4. اعمال ذوق و سلیقه (هنرمندی در ترجمه) 218
- 5 . آگاهی از بار عاطفی واژه ها و جمله ها 218
- 6 . مراجعه پیوسته به منابع 219
- دوم: شرایط خاص مترجم قرآن 221
- اشاره 221
- 1. دارا بودن شرایط مفسّر قرآن 221
- 4. کار گروهی در ترجمه قرآن 228
- درآمد 230
- تأثیر دانش های مترجم در ترجمه قرآن 230
- 1. تأثیر دانش فقه در ترجمه قرآن 231
- 2. تأثیر علوم تجربی در ترجمه قرآن 235
- اشاره 235
- «منی» از نظر علم پزشکی 236
- 2. صلب 242
- 3. ترائب 244
- 3. تأثیر دانش ادبیات عرب در ترجمه قرآن 250
- درآمد 250
- بررسی 251
- بررسی 253
- 4. تأثیر دانش تفسیر در ترجمه قرآن 255
- 5 . تأثیر واژه شناسی در ترجمه قرآن 258
- اشاره 258
- مفهوم شناسی 265
- درآمد 265
- اشاره 265
- پیشینه و کتابشناسی 266
- بررسی 269
- الف) تقسیم ترجمه ها بر اساس «هدف مترجم» 272
- نخست: روش های ترجمه قرآن 272
- اشاره 272
- اشاره 272
- دوم: سبک های ترجمه قرآن 272
- د) تقسیم ترجمه ها براساس «وجود اضافات و عدم آن ها» 273
- و) تقسیم ترجمه ها براساس «اعتبار ترجمه و مترجم» 273
- ج) تقسیم ترجمه ها براساس «زبان ترجمه» 273
- ه ) تقسیم ترجمه ها براساس «گرایشات و عدم آن ها» 273
- ز) ترجمه های هنری 273
- یک: روش های ترجمه 274
- اشاره 274
- الف) کلمه به کلمه: (ترجمه تحت اللفظی، حرفی، همگون) 274
- دوم: ترجمه تحت اللفظی 275
- اشاره 275
- بررسی 276
- ب) ترجمه آزاد (تفسیری، خلاصه التفاسیر) 279
- بررسی 280
- ج) ترجمه جمله به جمله (هسته به هسته، معنوی، امین، پایبند، محتوا به محتوا) 281
- اشاره 281
- بررسی 283
- سبک های ترجمه 283
- اشاره 284
- بررسی 284
- نخست: تقسیم ترجمه ها براساس هدف مترجم 284
- دوم: تقسیم ترجمه ها بر اساس مخاطبین 285
- الف) ترجمه برای عموم مردم 285
- ب) ترجمه تخصصی 285
- بررسی 286
- سوم: تقسیم ترجمه ها بر اساس زبان ترجمه 287
- اشاره 287
- الف) ترجمه به زبان عرف (زبان معیار) 287
- ب) ترجمه به زبان فنی 288
- بررسی 288
- چهارم: تقسیم ترجمه ها، براساس وجود اضافات در ترجمه و عدم آن 289
- اشاره 289
- بررسی 290
- پنجم: تقسیم ترجمه ها، براساس گرایش ها و عدم آن ها 291
- الف) ترجمه بی طرف (بدون لحاظ گرایشات کلامی و فلسفی خاص): 291
- ب) ترجمه براساس گرایش خاص فلسفی، کلامی و مذهبی: 291
- بررسی 292
- ششم: تقسیم ترجمه ها، براساس اعتبار مترجم و ترجمه 293
- الف) ترجمه غیر معتبر 293
- ب) ترجمه معتبر 294
- بررسی 294
- ب) ترجمه های هنری 295
- الف) ترجمه نثر و بدون آهنگ 295
- اشاره 295
- 1. ترجمه منظوم 295
- هفتم: تقسیم ترجمه، براساس عناصر هنری 295
- 2. ترجمه آوایی 296
- یادآوری 297
- بررسی 297
- منابع جهت مطالعه بیشتر 299
- درآمد 301
- اشاره 301
- روش شناسی نقد ترجمه های قرآن 301
- اشاره 301
- 1. نقد و بررسی ترتیبی یک ترجمه 302
- 2. نقد و بررسی موضوعی یک ترجمه 302
- اشاره 302
- الف) نقد و بررسی خاص 302
- ب) نقد و بررسی عام 302
- تاریخچه نقد ترجمه های قرآن 303
- کتابشناسی نقد ترجمه های قرآن 303
- مقاله شناسی نقد ترجمه های قرآن 304
- نخست: آسیب های علمی ترجمه 315
- اشاره 315
- اشاره 315
- تقسیم بندی آسیب های ترجمه های قرآن 315
- یادآوری 316
- دوم: آسیب های فنی ترجمه 316
- چهارم: آسیب های مبنایی ترجمه 322
- سوم: آسیب های روش شناختی و سبک شناختی ترجمه 322
- اشاره 323
- پنجم: آسیب های اخلاقی در ترجمه 323
- 1. تعصب های قومی و مذهبی و کلامی 323
- 2. تقلید 323
- اشاره 324
- ششم: آسیب های ترجمه های مستشرقان 324
- اشاره 331
- منابع، جهت مطالعه بیشتر 344
- اشاره 345
- اشاره 345
- 1. اصول کلی کاربردی در همه ترجمه ها 346
- در باب ترجمه متون نیایشی به زبان های بومی 346
- 2. دیگر هنجارهای مربوط به ترجمه کتاب مقدس و آماده سازی بخش هایی از 354
- اشاره 359
- 3. هنجارهای مربوط به ترجمه دیگر متون نیایشی 359
- الف) واژگان 360
- ب) نحو، سبک و گونه ادبی 363
عبارت شده و ترجمه نمی گردند و یا ضمیر غایب به حاضر و جمع به مفرد و یا بالعکس تبدیل می شود؛
5 . این روش ترجمه، معمولاً براساس یک تفسیر استوار است و در مواردی که مفسران در مورد یک آیه اختلاف نظر دارند، مترجم هر مبنا یا دیدگاه تفسیری را که ترجیح می دهد، در ترجمه منعکس می سازد؛ (1)6 . حاصل این شیوه ترجمه در حقیقت، تفسیر است نه ترجمه؛ بنابراین، ترجمه اصطلاحی به شمار نمی آید؛ (2)7. برخی صاحبنظران گفته اند: این ترجمه، اگر در مورد قرآن اعمال شود، موجب می شود که مترجم، انشای خود را در جنب قرآن ارائه کند. (3)
ج) ترجمه جمله به جمله (هسته به هسته، معنوی، امین، پایبند، محتوا به محتوا)
اشاره
در این شیوه ترجمه، کوشش مترجم بر آن است تا راهی میانه بین افراط و تفریط بپیماید؛ یعنی: نه روش ترجمه تحت اللفظی و نه شیوه آزاد را بپیماید، و سعی می کند تا پیام و هدف اصلی متن را برای مخاطب بیان کند، در ضمن آنکه تلاش می کند تا خصوصیات لفظی متن اصلی را در قالب جمله ای بازسازی کند و به زبان مقصد انتقال دهد.
به عبارت دیگر: نخست، معانی به طور دقیق از زبان اول برهنه شده و در مغز جای می گیرند و سپس به طور دقیق به لباس زبان دوم آراسته شده و هر جمله زبان مبدأ در قالب یک جمله زبان مقصد بیان می شود.
مترجم در این شیوه، نه چنان آزاد است که بتواند به بهانه رساندن پیام، هر چه
1- (1) . بی آزار شیرازی، عبدالکریم، قرآن ناطق / 1، ص 265
2- (2) . معرفه، محمد هادی، التفسیر و المفسرون، ج 1، ص 120
3- (3) . خرمشاهی، بهاءالدین، مترجم، ش 10، ص 57