- سخن مرکز 1
- اشاره 1
- اهداف 3
- ویژگی ها 4
- سپاسگزاری 6
- اشاره 9
- درآمد 9
- ریشه یابی واژه ترجمه 10
- کاربردهای واژه ترجمه 11
- معنای اصطلاحی ترجمه 13
- بررسی 15
- ابعاد ترجمه 17
- ارکان ترجمه 17
- نظریه ترجمه 18
- کتابشناسی ترجمه 19
- معرفی یک اثر ارزشمند 20
- درآمد 21
- قرن نخست هجری 22
- یکم: سیر تاریخی ترجمه های قرآن به زبان فارسی 22
- قرن دوّم هجری 24
- قرن سوّم هجری 25
- اشاره 26
- اشاره 26
- 1. ترجمه تفسیر طبری (ترجمه رسمی) 26
- قرن چهارم هجری 26
- آیا ترجمه تفسیر طبری، نخستین ترجمه قرآن به فارسی بوده است؟ 27
- 2. ترجمه آهنگین (پلی میان شعر هجایی و عروضی فارسی) 29
- قرن پنجم هجری 30
- 3. بخشی از تفسیری کهن 30
- 1. ترجمه و تفسیر قرآن پاک 30
- اشاره 30
- 2. تاج التراجم فی تفسیر القرآن للاعاجم 31
- 3. ترجمه کمبریج (تفسیر قرآن مجید) 32
- 5 . ترجمه ای قدیم از قرآن کریم 34
- 4. کوفی (سوره مائده از قرآن کوفی، با ترجمه استوار فارسی) 34
- 6 . تفسیری بر عشری از قرآن مجید 34
- 8 . تفسیر و ترجمه ابوبکر عتیق نیشابوری (ترجمه قصه های قرآنِ تربت جام) 35
- 7. ترجمه قرآن موزه پارس 35
- 9. تفسیر شنقشی (گزاره بخشی از قرآن کریم) 36
- 1. ترجمه و تفسیر کشف الاسرار میبدی 36
- اشاره 36
- قرن ششم هجری 36
- 2. تفسیر ابوالفتوح رازی 37
- 4. تفسیر بصائر یمینی 39
- 3. قرآن شماره 4 39
- 6 . قرآن مترجم شماره 77 40
- 5 . ترجمه قرآن، نسخه مورخ 556 هجری (ترجمه قرآن ری) 40
- 8 . قرآن مترجم شماره 1468 41
- قرن هشتم هجری 41
- قرن هفتم هجری 41
- 1. «مواهب علیه» یا تفسیر حسینی 42
- قرن نهم هجری 42
- اشاره 42
- 4. قرآن مترجم شماره 255 43
- قرن دهم هجری 43
- اشاره 43
- 3. قرآن مترجم شماره 146 43
- 2. قرآن مترجم شماره 137 43
- 2. ترجمه مخدوم نوح 44
- 1. تفسیر ترجمه الخواص 44
- 3. تفسیر منهج الصادقین 44
- 1. قرآن مترجم شماره 585 45
- قرن یازدهم هجری 45
- 2. قرآن مترجم شماره 170 45
- 3. قرآن مترجم شماره 110 45
- اشاره 45
- 6 . قرآن مترجم شماره 1517 46
- 7. قرآن مترجم شماره 111 46
- 5 . قرآن مترجم شماره 127 46
- 8 . قرآن مترجم شماره 104 46
- 9. قرآن مترجم شماره 175 46
- قرن دوازدهم هجری 47
- 1. فتح الرحمن، بترجمان القرآن (فتح الرحمن فی ترجمه القرآن) 47
- اشاره 47
- 2. موعود الرحمن فی ترجمان القرآن 48
- قرن سیزدهم هجری 48
- اشاره 48
- 2. قرآن مترجم شماره 323 48
- 1. تراجم استرآبادی 48
- 3. قرآن مترجم شماره 116 48
- 5 . قرآن مترجم شماره 101 49
- 4. قرآن مترجم شماره 208 49
- 6 . قرآن مترجم شماره 1578 49
- جدول ترجمه های قدیم فارسی 50
- قرن چهاردهم هجری 50
- اشاره 50
- دوم: ترجمه های قرآن به زبان های غیرفارسی 54
- اشاره 54
- فهرست نخستین ترجمه های کامل چاپ شده در زبان های مختلف 55
- فهرست نخستین ترجمه پاره ها و گزینش ها در زبان های مختلف 57
- جدول آماری شمارگان چاپ ترجمه های کامل، پاره ها و گزینشها 59
- 1. ترجمه قرآن به زبان ترکی 62
- اشاره 62
- اشاره 65
- جدول ترجمه قرآن به ترکی استانبولی 65
- جدول ترجمه یا «معالی» قرآن به ترکی 65
- 2. ترجمه ها و تفاسیر دوره اعلان نظام جمهوری در سال 1923 تا اقتدار نظام لائیک 66
- 4. دوره آغاز تغییرات در سیاست نظام لائیک در سال 1947 67
- 5 . دوره پیروزی انقلاب اسلامی ایران 1979. 68
- 6 . ترجمه ها و تفاسیر کامل دهه 90 تا سال 1998م 69
- اشاره 71
- جدول ترجمه های روسی 72
- 1. کهن ترین ترجمه به زبان هندی 73
- اشاره 73
- 3. ترجمه قرآن به زبان های هندی 73
- 2. کهن ترین ترجمه به زبان سندی 73
- 5 . کهن ترین ترجمه به زبان پنجابی 74
- 4. کهن ترین ترجمه به زبان پشتو 74
- 6 . کهن ترین ترجمه به زبان بنگالی 74
- جدول ترجمه های قرآن به زبان اردو 75
- 8 . کهن ترین ترجمه به زبان اردو 75
- 7. کهن ترین ترجمه به زبان گجراتی 75
- اشاره 75
- الف) ترجمه قرآن به زبان مالی و اندونزیایی 76
- 4. ترجمه قرآن به زبان های جنوب شرق آسیا 76
- ب) ترجمه قرآن به زبان چینی 77
- ج) ترجمه قرآن به زبان ژاپنی 78
- د) ترجمه قرآن به زبان کره ای 79
- 5 . ترجمه قرآن به زبان های آفریقایی 79
- اشاره 79
- الف) ترجمه سواحلی 80
- ج) زبان الهوسا 81
- اشاره 82
- ترجمه اولیه قرآن در اروپا 82
- اشاره 82
- ب) ترجمه های اسپانیایی قرآن 84
- ج) ترجمه های ایتالیایی قرآن 86
- د) ترجمه های آلمانی قرآن 88
- ه ) ترجمه های فرانسوی قرآن 90
- و) ترجمه های انگلیسی قرآن 92
- ز) ترجمه های انگلیسی آمریکایی قرآن 98
- ح) ترجمه های انگلیسی - اسرائیلی قرآن 99
- منابع، جهت مطالعه بیشتر 103
- درآمد 105
- اشاره 105
- مفهوم شناسی مبانی ترجمه 106
- اشاره 106
- تاریخچه و کتابشناسی 106
- اشاره 109
- اول: مبانی وجودی ترجمه قرآن (امکان ترجمه) 109
- الف) دیدگاه عدم امکان ترجمه قرآن و دلایل آن 109
- اشاره 113
- 1. ترجمه مطلق و جایگزین: 113
- نقد و بررسی دلایل عدم امکان ترجمه قرآن 114
- جمع بندی 116
- 1. جواز شرعی ترجمه قرآن: 117
- دوم: مبانی فقهی ترجمه قرآن 117
- اشاره 117
- اشاره 117
- الف) دلایل موافقان جواز شرعی ترجمه 119
- ب) دلایل مخالفان جواز شرعی ترجمه قرآن 126
- اشاره 134
- 2. مبانی فقهی مذاهب اسلامی و تأثیر آن ها در ترجمه آیات الاحکام 134
- احکام فقهی ترجمه قرآن 137
- اشاره 139
- سوم: مبانی قرائی ترجمه قرآن 139
- پاسخ پرسش دوم 140
- پاسخ پرسش سوم 141
- اشاره 142
- 1. قرآن، اصل است و ادبیات تابع آن 142
- 2. انتخاب دیدگاه مشهور ادیبان در ادبیات 142
- الف) مبانی ادبی در زبان مبدأ (ادبیات عرب) 142
- چهارم: مبانی ادبی ترجمه قرآن 142
- اشاره 142
- 3. استفاده از کتب قدیمی و اصیل لغت 143
- 4. استفاده از وجوه و نظائر در معانی واژه ها 144
- 5 . انتخاب مبنا در الفاظ مترادف قرآن 148
- 6 . توجه به فصاحت و بلاغت قرآن و تلاش برای انتقال آن به زبان مقصد 150
- 7. توجه به نقش تضمین در ترجمه قرآن 151
- 2. حذف و اضافه موارد جزئی در ترجمه 153
- اشاره 153
- 1. انتخاب موضع در تعارض سلاست با دقت 153
- 3. لزوم تفاوت گذاری اصطلاحات و الفاظ مشابه زبان مبدأ و مقصد (جلوگیری از اختلاط اصطلاحات): 157
- 4. توجه به ساختار زبان مقصد (دستور زبان فارسی): 158
- اشاره 159
- پنجم: مبانی تفسیری ترجمه قرآن 159
- 2. ممنوعیت تفسیر و ترجمه به رأی 162
- 3. توجه به پیش فرض های تفسیر قرآن 163
- 4. توجه به اهداف قرآن و سوره ها در ترجمه (همبستگی آیات) 164
- اشاره 166
- 6 . توجه به مبنای جواز یا عدم جواز استعمال لفظ در بیشتر از یک معنا و تأثیر آن 166
- 5 . توجه به بطون قرآن 166
- ششم: مبانی کلامی ترجمه قرآن 166
- اشاره 168
- الف) صفات خبری و تجسیم و تشبیه 168
- بررسی 169
- اشاره 171
- ب) جبر و اختیار 171
- ج) عصمت پیامبران الاهی 173
- د) امامت و عدل 173
- اشاره 173
- تذکر مهم 175
- هفتم: مبانی زبانشناختی ترجمه قرآن 176
- اشاره 176
- 2. عناصر فنی زبان قرآن 177
- 1. واقع نمایی زبان قرآن 177
- 4. توجه به کلمات کلیدی، کانونی و محوری 179
- اشاره 179
- کلمات کانونی 181
- کلمات محوری 182
- بررسی 183
- 5 . عناصر عرفی و عقلایی زبان قرآن 184
- 6 . تطور زبان مبدأ (و مقصد) 185
- 7. انتخاب زبان مقصد 186
- هشتم: مبانی روش شناختی ترجمه قرآن 187
- اشاره 187
- 8 . چند ساحتی بودن زبان قرآن 187
- اشاره 191
- مفهوم شناسی ضوابط و قواعد ترجمه قرآن 191
- اشاره 191
- اول: ضوابط موثر در اصل اعتبار ترجمه 191
- اشاره 192
- دوم: ضوابط و قواعد موثر در استواری و کمال ترجمه 192
- 1. سلاست ترجمه (سادگی و روانی) 192
- 2. امانت در ترجمه 194
- 4. رعایت علایم نگارشی و سجاوندی (ویرایش) 195
- 5 . اختصار در ترجمه 197
- 6 . نظم و همگونی در ترجمه 197
- 7. ترجمه، براساس نثر معیار و ادبیات پیشرفته 199
- 8 . توجه دقیق به دلالت های آیه 201
- 9. انتخاب نزدیکترین معادل در زبان مقصد 202
- 10. انتقال بار عاطفی جملات و سبک بیان برای تأثیرگذاری 203
- 11. توجه به پیوستگی و ارتباط بخش های مختلف متن 205
- اشاره 205
- 12. ترجمه نکردن آیات متشابه و حروف مقطّعه 207
- بررسی 207
- اشاره 208
- 13. چاپ متن عربی قرآن، در کنار متن ترجمه 208
- 14. توضیحات لازم در پاورقی ترجمه 209
- اشاره 209
- بررسی 209
- بررسی 210
- منابع جهت مطالعه بیشتر 212
- اشاره 213
- پیشینه 213
- اشاره 214
- نخست: شرایط عام مترجم 214
- 1. آگاهی از زبان مبدأ و مقصد 214
- اشاره 214
- الف) شرایط لازم برای هر مترجم: 214
- 3. نداشتن پیش داوری در ترجمه 215
- 2. آگاهی از موضوع ترجمه 215
- اشاره 216
- 1. روشمندی در ترجمه 216
- ب) شرایط کمال مترجم 216
- 3. تمرین و ممارست 217
- 2. توانایی نویسندگی 217
- 4. اعمال ذوق و سلیقه (هنرمندی در ترجمه) 218
- 5 . آگاهی از بار عاطفی واژه ها و جمله ها 218
- 6 . مراجعه پیوسته به منابع 219
- 1. دارا بودن شرایط مفسّر قرآن 221
- اشاره 221
- دوم: شرایط خاص مترجم قرآن 221
- 4. کار گروهی در ترجمه قرآن 228
- درآمد 230
- تأثیر دانش های مترجم در ترجمه قرآن 230
- 1. تأثیر دانش فقه در ترجمه قرآن 231
- 2. تأثیر علوم تجربی در ترجمه قرآن 235
- اشاره 235
- «منی» از نظر علم پزشکی 236
- 2. صلب 242
- 3. ترائب 244
- درآمد 250
- 3. تأثیر دانش ادبیات عرب در ترجمه قرآن 250
- بررسی 251
- بررسی 253
- 4. تأثیر دانش تفسیر در ترجمه قرآن 255
- اشاره 258
- 5 . تأثیر واژه شناسی در ترجمه قرآن 258
- مفهوم شناسی 265
- درآمد 265
- اشاره 265
- پیشینه و کتابشناسی 266
- بررسی 269
- نخست: روش های ترجمه قرآن 272
- دوم: سبک های ترجمه قرآن 272
- الف) تقسیم ترجمه ها بر اساس «هدف مترجم» 272
- اشاره 272
- اشاره 272
- ج) تقسیم ترجمه ها براساس «زبان ترجمه» 273
- ز) ترجمه های هنری 273
- ه ) تقسیم ترجمه ها براساس «گرایشات و عدم آن ها» 273
- و) تقسیم ترجمه ها براساس «اعتبار ترجمه و مترجم» 273
- د) تقسیم ترجمه ها براساس «وجود اضافات و عدم آن ها» 273
- اشاره 274
- الف) کلمه به کلمه: (ترجمه تحت اللفظی، حرفی، همگون) 274
- یک: روش های ترجمه 274
- اشاره 275
- دوم: ترجمه تحت اللفظی 275
- بررسی 276
- ب) ترجمه آزاد (تفسیری، خلاصه التفاسیر) 279
- بررسی 280
- اشاره 281
- ج) ترجمه جمله به جمله (هسته به هسته، معنوی، امین، پایبند، محتوا به محتوا) 281
- بررسی 283
- سبک های ترجمه 283
- اشاره 284
- نخست: تقسیم ترجمه ها براساس هدف مترجم 284
- بررسی 284
- الف) ترجمه برای عموم مردم 285
- دوم: تقسیم ترجمه ها بر اساس مخاطبین 285
- ب) ترجمه تخصصی 285
- بررسی 286
- اشاره 287
- سوم: تقسیم ترجمه ها بر اساس زبان ترجمه 287
- الف) ترجمه به زبان عرف (زبان معیار) 287
- بررسی 288
- ب) ترجمه به زبان فنی 288
- چهارم: تقسیم ترجمه ها، براساس وجود اضافات در ترجمه و عدم آن 289
- اشاره 289
- بررسی 290
- الف) ترجمه بی طرف (بدون لحاظ گرایشات کلامی و فلسفی خاص): 291
- ب) ترجمه براساس گرایش خاص فلسفی، کلامی و مذهبی: 291
- پنجم: تقسیم ترجمه ها، براساس گرایش ها و عدم آن ها 291
- بررسی 292
- ششم: تقسیم ترجمه ها، براساس اعتبار مترجم و ترجمه 293
- الف) ترجمه غیر معتبر 293
- بررسی 294
- ب) ترجمه معتبر 294
- اشاره 295
- الف) ترجمه نثر و بدون آهنگ 295
- ب) ترجمه های هنری 295
- 1. ترجمه منظوم 295
- هفتم: تقسیم ترجمه، براساس عناصر هنری 295
- 2. ترجمه آوایی 296
- بررسی 297
- یادآوری 297
- منابع جهت مطالعه بیشتر 299
- درآمد 301
- اشاره 301
- اشاره 301
- روش شناسی نقد ترجمه های قرآن 301
- اشاره 302
- الف) نقد و بررسی خاص 302
- 2. نقد و بررسی موضوعی یک ترجمه 302
- 1. نقد و بررسی ترتیبی یک ترجمه 302
- ب) نقد و بررسی عام 302
- تاریخچه نقد ترجمه های قرآن 303
- کتابشناسی نقد ترجمه های قرآن 303
- مقاله شناسی نقد ترجمه های قرآن 304
- نخست: آسیب های علمی ترجمه 315
- اشاره 315
- تقسیم بندی آسیب های ترجمه های قرآن 315
- اشاره 315
- دوم: آسیب های فنی ترجمه 316
- یادآوری 316
- چهارم: آسیب های مبنایی ترجمه 322
- سوم: آسیب های روش شناختی و سبک شناختی ترجمه 322
- 2. تقلید 323
- اشاره 323
- پنجم: آسیب های اخلاقی در ترجمه 323
- 1. تعصب های قومی و مذهبی و کلامی 323
- ششم: آسیب های ترجمه های مستشرقان 324
- اشاره 324
- اشاره 331
- منابع، جهت مطالعه بیشتر 344
- اشاره 345
- اشاره 345
- 1. اصول کلی کاربردی در همه ترجمه ها 346
- در باب ترجمه متون نیایشی به زبان های بومی 346
- 2. دیگر هنجارهای مربوط به ترجمه کتاب مقدس و آماده سازی بخش هایی از 354
- 3. هنجارهای مربوط به ترجمه دیگر متون نیایشی 359
- اشاره 359
- الف) واژگان 360
- ب) نحو، سبک و گونه ادبی 363
هفتم: تقسیم ترجمه، براساس عناصر هنری
الف) ترجمه نثر و بدون آهنگ
اغلب ترجمه های فارسی به صورت نثر و بدون آهنگی خاص هستند؛ یعنی:
مترجمان درصدد انعکاس سبک و آهنگ خاص قرآن نبوده اند.
ب) ترجمه های هنری
اشاره
برخی ترجمه های فارسی قرآن، علاوه بر آنکه معنای آیات را به فارسی برگردانده اند، سبک هنرمندانه ای نیز در آن به کار برده و گاه تلاش کرده اند که آهنگ خاص آیات قرآن (به ویژه در سوره های مکی) را در ترجمه فارسی منعکس کنند.
این سبک از ترجمه خود دارای گونه های متعددی است:
1. ترجمه منظوم
در این شیوه ادیبان و شاعران پارسی گو، تلاش کرده اند تا همه یا بخشی از آیات را به زبان شعر بنویسند.
ازاین رو برخی از نویسندگان برآنند که باید «سنائی»، «عطار»، «مولانا»، «سعدی» و «حافظ» را از مترجمان قرآن بنامیم. (1)تا آنجا که گفته اند:
مثنویّ معنویّ مولوی هست قرآنی به لفظ پهلوی
و نیز در عصر ما آقای امید مجد تمام قرآن را به شعر ترجمه کرده است؛ او در ترجمه سوره «حمد» اینگونه می سراید: سرآغاز گفتار نام خداست
1- (1) . بی آزار شیرازی، عبدالکریم، قرآن ناطق، ج 1، ص 2 - 251.