- سخن مرکز 1
- اشاره 1
- اهداف 3
- ویژگی ها 4
- سپاسگزاری 6
- اشاره 9
- درآمد 9
- ریشه یابی واژه ترجمه 10
- کاربردهای واژه ترجمه 11
- معنای اصطلاحی ترجمه 13
- بررسی 15
- ارکان ترجمه 17
- ابعاد ترجمه 17
- نظریه ترجمه 18
- کتابشناسی ترجمه 19
- معرفی یک اثر ارزشمند 20
- درآمد 21
- یکم: سیر تاریخی ترجمه های قرآن به زبان فارسی 22
- قرن نخست هجری 22
- قرن دوّم هجری 24
- قرن سوّم هجری 25
- اشاره 26
- 1. ترجمه تفسیر طبری (ترجمه رسمی) 26
- اشاره 26
- قرن چهارم هجری 26
- آیا ترجمه تفسیر طبری، نخستین ترجمه قرآن به فارسی بوده است؟ 27
- 2. ترجمه آهنگین (پلی میان شعر هجایی و عروضی فارسی) 29
- قرن پنجم هجری 30
- 3. بخشی از تفسیری کهن 30
- اشاره 30
- 1. ترجمه و تفسیر قرآن پاک 30
- 2. تاج التراجم فی تفسیر القرآن للاعاجم 31
- 3. ترجمه کمبریج (تفسیر قرآن مجید) 32
- 5 . ترجمه ای قدیم از قرآن کریم 34
- 6 . تفسیری بر عشری از قرآن مجید 34
- 4. کوفی (سوره مائده از قرآن کوفی، با ترجمه استوار فارسی) 34
- 7. ترجمه قرآن موزه پارس 35
- 8 . تفسیر و ترجمه ابوبکر عتیق نیشابوری (ترجمه قصه های قرآنِ تربت جام) 35
- اشاره 36
- 1. ترجمه و تفسیر کشف الاسرار میبدی 36
- قرن ششم هجری 36
- 9. تفسیر شنقشی (گزاره بخشی از قرآن کریم) 36
- 2. تفسیر ابوالفتوح رازی 37
- 3. قرآن شماره 4 39
- 4. تفسیر بصائر یمینی 39
- 5 . ترجمه قرآن، نسخه مورخ 556 هجری (ترجمه قرآن ری) 40
- 6 . قرآن مترجم شماره 77 40
- قرن هفتم هجری 41
- قرن هشتم هجری 41
- 8 . قرآن مترجم شماره 1468 41
- قرن نهم هجری 42
- 1. «مواهب علیه» یا تفسیر حسینی 42
- اشاره 42
- 4. قرآن مترجم شماره 255 43
- 3. قرآن مترجم شماره 146 43
- قرن دهم هجری 43
- اشاره 43
- 2. قرآن مترجم شماره 137 43
- 1. تفسیر ترجمه الخواص 44
- 2. ترجمه مخدوم نوح 44
- 3. تفسیر منهج الصادقین 44
- 3. قرآن مترجم شماره 110 45
- اشاره 45
- 2. قرآن مترجم شماره 170 45
- 1. قرآن مترجم شماره 585 45
- قرن یازدهم هجری 45
- 7. قرآن مترجم شماره 111 46
- 5 . قرآن مترجم شماره 127 46
- 6 . قرآن مترجم شماره 1517 46
- 8 . قرآن مترجم شماره 104 46
- 9. قرآن مترجم شماره 175 46
- قرن دوازدهم هجری 47
- اشاره 47
- 1. فتح الرحمن، بترجمان القرآن (فتح الرحمن فی ترجمه القرآن) 47
- اشاره 48
- قرن سیزدهم هجری 48
- 1. تراجم استرآبادی 48
- 2. قرآن مترجم شماره 323 48
- 3. قرآن مترجم شماره 116 48
- 2. موعود الرحمن فی ترجمان القرآن 48
- 5 . قرآن مترجم شماره 101 49
- 6 . قرآن مترجم شماره 1578 49
- 4. قرآن مترجم شماره 208 49
- اشاره 50
- جدول ترجمه های قدیم فارسی 50
- قرن چهاردهم هجری 50
- دوم: ترجمه های قرآن به زبان های غیرفارسی 54
- اشاره 54
- فهرست نخستین ترجمه های کامل چاپ شده در زبان های مختلف 55
- فهرست نخستین ترجمه پاره ها و گزینش ها در زبان های مختلف 57
- جدول آماری شمارگان چاپ ترجمه های کامل، پاره ها و گزینشها 59
- 1. ترجمه قرآن به زبان ترکی 62
- اشاره 62
- اشاره 65
- جدول ترجمه یا «معالی» قرآن به ترکی 65
- جدول ترجمه قرآن به ترکی استانبولی 65
- 2. ترجمه ها و تفاسیر دوره اعلان نظام جمهوری در سال 1923 تا اقتدار نظام لائیک 66
- 4. دوره آغاز تغییرات در سیاست نظام لائیک در سال 1947 67
- 5 . دوره پیروزی انقلاب اسلامی ایران 1979. 68
- 6 . ترجمه ها و تفاسیر کامل دهه 90 تا سال 1998م 69
- اشاره 71
- جدول ترجمه های روسی 72
- 2. کهن ترین ترجمه به زبان سندی 73
- 1. کهن ترین ترجمه به زبان هندی 73
- 3. ترجمه قرآن به زبان های هندی 73
- اشاره 73
- 6 . کهن ترین ترجمه به زبان بنگالی 74
- 5 . کهن ترین ترجمه به زبان پنجابی 74
- 4. کهن ترین ترجمه به زبان پشتو 74
- 8 . کهن ترین ترجمه به زبان اردو 75
- 7. کهن ترین ترجمه به زبان گجراتی 75
- اشاره 75
- جدول ترجمه های قرآن به زبان اردو 75
- الف) ترجمه قرآن به زبان مالی و اندونزیایی 76
- 4. ترجمه قرآن به زبان های جنوب شرق آسیا 76
- ب) ترجمه قرآن به زبان چینی 77
- ج) ترجمه قرآن به زبان ژاپنی 78
- د) ترجمه قرآن به زبان کره ای 79
- اشاره 79
- 5 . ترجمه قرآن به زبان های آفریقایی 79
- الف) ترجمه سواحلی 80
- ج) زبان الهوسا 81
- اشاره 82
- ترجمه اولیه قرآن در اروپا 82
- اشاره 82
- ب) ترجمه های اسپانیایی قرآن 84
- ج) ترجمه های ایتالیایی قرآن 86
- د) ترجمه های آلمانی قرآن 88
- ه ) ترجمه های فرانسوی قرآن 90
- و) ترجمه های انگلیسی قرآن 92
- ز) ترجمه های انگلیسی آمریکایی قرآن 98
- ح) ترجمه های انگلیسی - اسرائیلی قرآن 99
- منابع، جهت مطالعه بیشتر 103
- درآمد 105
- اشاره 105
- مفهوم شناسی مبانی ترجمه 106
- تاریخچه و کتابشناسی 106
- اشاره 106
- الف) دیدگاه عدم امکان ترجمه قرآن و دلایل آن 109
- اشاره 109
- اول: مبانی وجودی ترجمه قرآن (امکان ترجمه) 109
- اشاره 113
- 1. ترجمه مطلق و جایگزین: 113
- نقد و بررسی دلایل عدم امکان ترجمه قرآن 114
- جمع بندی 116
- 1. جواز شرعی ترجمه قرآن: 117
- دوم: مبانی فقهی ترجمه قرآن 117
- اشاره 117
- اشاره 117
- الف) دلایل موافقان جواز شرعی ترجمه 119
- ب) دلایل مخالفان جواز شرعی ترجمه قرآن 126
- 2. مبانی فقهی مذاهب اسلامی و تأثیر آن ها در ترجمه آیات الاحکام 134
- اشاره 134
- احکام فقهی ترجمه قرآن 137
- سوم: مبانی قرائی ترجمه قرآن 139
- اشاره 139
- پاسخ پرسش دوم 140
- پاسخ پرسش سوم 141
- چهارم: مبانی ادبی ترجمه قرآن 142
- 1. قرآن، اصل است و ادبیات تابع آن 142
- 2. انتخاب دیدگاه مشهور ادیبان در ادبیات 142
- اشاره 142
- الف) مبانی ادبی در زبان مبدأ (ادبیات عرب) 142
- اشاره 142
- 3. استفاده از کتب قدیمی و اصیل لغت 143
- 4. استفاده از وجوه و نظائر در معانی واژه ها 144
- 5 . انتخاب مبنا در الفاظ مترادف قرآن 148
- 6 . توجه به فصاحت و بلاغت قرآن و تلاش برای انتقال آن به زبان مقصد 150
- 7. توجه به نقش تضمین در ترجمه قرآن 151
- 2. حذف و اضافه موارد جزئی در ترجمه 153
- اشاره 153
- 1. انتخاب موضع در تعارض سلاست با دقت 153
- 3. لزوم تفاوت گذاری اصطلاحات و الفاظ مشابه زبان مبدأ و مقصد (جلوگیری از اختلاط اصطلاحات): 157
- 4. توجه به ساختار زبان مقصد (دستور زبان فارسی): 158
- اشاره 159
- پنجم: مبانی تفسیری ترجمه قرآن 159
- 2. ممنوعیت تفسیر و ترجمه به رأی 162
- 3. توجه به پیش فرض های تفسیر قرآن 163
- 4. توجه به اهداف قرآن و سوره ها در ترجمه (همبستگی آیات) 164
- 6 . توجه به مبنای جواز یا عدم جواز استعمال لفظ در بیشتر از یک معنا و تأثیر آن 166
- 5 . توجه به بطون قرآن 166
- ششم: مبانی کلامی ترجمه قرآن 166
- اشاره 166
- الف) صفات خبری و تجسیم و تشبیه 168
- اشاره 168
- بررسی 169
- اشاره 171
- ب) جبر و اختیار 171
- اشاره 173
- د) امامت و عدل 173
- ج) عصمت پیامبران الاهی 173
- تذکر مهم 175
- هفتم: مبانی زبانشناختی ترجمه قرآن 176
- اشاره 176
- 2. عناصر فنی زبان قرآن 177
- 1. واقع نمایی زبان قرآن 177
- 4. توجه به کلمات کلیدی، کانونی و محوری 179
- اشاره 179
- کلمات کانونی 181
- کلمات محوری 182
- بررسی 183
- 5 . عناصر عرفی و عقلایی زبان قرآن 184
- 6 . تطور زبان مبدأ (و مقصد) 185
- 7. انتخاب زبان مقصد 186
- اشاره 187
- 8 . چند ساحتی بودن زبان قرآن 187
- هشتم: مبانی روش شناختی ترجمه قرآن 187
- مفهوم شناسی ضوابط و قواعد ترجمه قرآن 191
- اول: ضوابط موثر در اصل اعتبار ترجمه 191
- اشاره 191
- اشاره 191
- 1. سلاست ترجمه (سادگی و روانی) 192
- دوم: ضوابط و قواعد موثر در استواری و کمال ترجمه 192
- اشاره 192
- 2. امانت در ترجمه 194
- 4. رعایت علایم نگارشی و سجاوندی (ویرایش) 195
- 5 . اختصار در ترجمه 197
- 6 . نظم و همگونی در ترجمه 197
- 7. ترجمه، براساس نثر معیار و ادبیات پیشرفته 199
- 8 . توجه دقیق به دلالت های آیه 201
- 9. انتخاب نزدیکترین معادل در زبان مقصد 202
- 10. انتقال بار عاطفی جملات و سبک بیان برای تأثیرگذاری 203
- اشاره 205
- 11. توجه به پیوستگی و ارتباط بخش های مختلف متن 205
- بررسی 207
- 12. ترجمه نکردن آیات متشابه و حروف مقطّعه 207
- 13. چاپ متن عربی قرآن، در کنار متن ترجمه 208
- اشاره 208
- اشاره 209
- 14. توضیحات لازم در پاورقی ترجمه 209
- بررسی 209
- بررسی 210
- منابع جهت مطالعه بیشتر 212
- اشاره 213
- پیشینه 213
- 1. آگاهی از زبان مبدأ و مقصد 214
- نخست: شرایط عام مترجم 214
- اشاره 214
- اشاره 214
- الف) شرایط لازم برای هر مترجم: 214
- 3. نداشتن پیش داوری در ترجمه 215
- 2. آگاهی از موضوع ترجمه 215
- اشاره 216
- 1. روشمندی در ترجمه 216
- ب) شرایط کمال مترجم 216
- 3. تمرین و ممارست 217
- 2. توانایی نویسندگی 217
- 4. اعمال ذوق و سلیقه (هنرمندی در ترجمه) 218
- 5 . آگاهی از بار عاطفی واژه ها و جمله ها 218
- 6 . مراجعه پیوسته به منابع 219
- اشاره 221
- 1. دارا بودن شرایط مفسّر قرآن 221
- دوم: شرایط خاص مترجم قرآن 221
- 4. کار گروهی در ترجمه قرآن 228
- درآمد 230
- تأثیر دانش های مترجم در ترجمه قرآن 230
- 1. تأثیر دانش فقه در ترجمه قرآن 231
- 2. تأثیر علوم تجربی در ترجمه قرآن 235
- اشاره 235
- «منی» از نظر علم پزشکی 236
- 2. صلب 242
- 3. ترائب 244
- درآمد 250
- 3. تأثیر دانش ادبیات عرب در ترجمه قرآن 250
- بررسی 251
- بررسی 253
- 4. تأثیر دانش تفسیر در ترجمه قرآن 255
- 5 . تأثیر واژه شناسی در ترجمه قرآن 258
- اشاره 258
- مفهوم شناسی 265
- درآمد 265
- اشاره 265
- پیشینه و کتابشناسی 266
- بررسی 269
- اشاره 272
- اشاره 272
- الف) تقسیم ترجمه ها بر اساس «هدف مترجم» 272
- نخست: روش های ترجمه قرآن 272
- دوم: سبک های ترجمه قرآن 272
- د) تقسیم ترجمه ها براساس «وجود اضافات و عدم آن ها» 273
- و) تقسیم ترجمه ها براساس «اعتبار ترجمه و مترجم» 273
- ج) تقسیم ترجمه ها براساس «زبان ترجمه» 273
- ه ) تقسیم ترجمه ها براساس «گرایشات و عدم آن ها» 273
- ز) ترجمه های هنری 273
- الف) کلمه به کلمه: (ترجمه تحت اللفظی، حرفی، همگون) 274
- اشاره 274
- یک: روش های ترجمه 274
- دوم: ترجمه تحت اللفظی 275
- اشاره 275
- بررسی 276
- ب) ترجمه آزاد (تفسیری، خلاصه التفاسیر) 279
- بررسی 280
- اشاره 281
- ج) ترجمه جمله به جمله (هسته به هسته، معنوی، امین، پایبند، محتوا به محتوا) 281
- بررسی 283
- سبک های ترجمه 283
- بررسی 284
- اشاره 284
- نخست: تقسیم ترجمه ها براساس هدف مترجم 284
- دوم: تقسیم ترجمه ها بر اساس مخاطبین 285
- الف) ترجمه برای عموم مردم 285
- ب) ترجمه تخصصی 285
- بررسی 286
- سوم: تقسیم ترجمه ها بر اساس زبان ترجمه 287
- اشاره 287
- الف) ترجمه به زبان عرف (زبان معیار) 287
- ب) ترجمه به زبان فنی 288
- بررسی 288
- چهارم: تقسیم ترجمه ها، براساس وجود اضافات در ترجمه و عدم آن 289
- اشاره 289
- بررسی 290
- الف) ترجمه بی طرف (بدون لحاظ گرایشات کلامی و فلسفی خاص): 291
- پنجم: تقسیم ترجمه ها، براساس گرایش ها و عدم آن ها 291
- ب) ترجمه براساس گرایش خاص فلسفی، کلامی و مذهبی: 291
- بررسی 292
- ششم: تقسیم ترجمه ها، براساس اعتبار مترجم و ترجمه 293
- الف) ترجمه غیر معتبر 293
- بررسی 294
- ب) ترجمه معتبر 294
- 1. ترجمه منظوم 295
- ب) ترجمه های هنری 295
- الف) ترجمه نثر و بدون آهنگ 295
- اشاره 295
- هفتم: تقسیم ترجمه، براساس عناصر هنری 295
- 2. ترجمه آوایی 296
- بررسی 297
- یادآوری 297
- منابع جهت مطالعه بیشتر 299
- درآمد 301
- اشاره 301
- اشاره 301
- روش شناسی نقد ترجمه های قرآن 301
- 2. نقد و بررسی موضوعی یک ترجمه 302
- اشاره 302
- الف) نقد و بررسی خاص 302
- 1. نقد و بررسی ترتیبی یک ترجمه 302
- ب) نقد و بررسی عام 302
- کتابشناسی نقد ترجمه های قرآن 303
- تاریخچه نقد ترجمه های قرآن 303
- مقاله شناسی نقد ترجمه های قرآن 304
- نخست: آسیب های علمی ترجمه 315
- اشاره 315
- اشاره 315
- تقسیم بندی آسیب های ترجمه های قرآن 315
- دوم: آسیب های فنی ترجمه 316
- یادآوری 316
- چهارم: آسیب های مبنایی ترجمه 322
- سوم: آسیب های روش شناختی و سبک شناختی ترجمه 322
- اشاره 323
- پنجم: آسیب های اخلاقی در ترجمه 323
- 1. تعصب های قومی و مذهبی و کلامی 323
- 2. تقلید 323
- اشاره 324
- ششم: آسیب های ترجمه های مستشرقان 324
- اشاره 331
- منابع، جهت مطالعه بیشتر 344
- اشاره 345
- اشاره 345
- در باب ترجمه متون نیایشی به زبان های بومی 346
- 1. اصول کلی کاربردی در همه ترجمه ها 346
- 2. دیگر هنجارهای مربوط به ترجمه کتاب مقدس و آماده سازی بخش هایی از 354
- 3. هنجارهای مربوط به ترجمه دیگر متون نیایشی 359
- اشاره 359
- الف) واژگان 360
- ب) نحو، سبک و گونه ادبی 363
ب. همانند عنوان ها که موضوع مطالب متن را بیان می کنند و در پیشانی آن ها جای می گیرند، چینش واژگانیِ ترجمه نیز باید همانند متن اصلی باشد؛
ج. واژگانی که برای آغاز متن، توصیه شده اند و آغازگرها (1) نام دارند، باید تا حد ممکن از چینش واژگانی نسخه ای از کتاب مقدس پیروی کنند که متن ها از آن اخذ شده اند؛ مترجمان باید از متابعت ترجمه های دیگر، مثلاً: در مورد آن آغازگرهایی که بخشی از خود متن کتاب مقدس نیستند، بپرهیزند؛ وقتی متون نیایش سالیانه از کتاب مقدس آماده می شود، این موارد نیز باید به دقت از متن لاتین ترجمه شوند، مگر آنکه اجازه نامه گردهمایی عبادت الاهی و هیئت مذهبی، شیوه و اسلوب متفاوتی را برای معرفی و آغاز متون توثیق کند.
3. هنجارهای مربوط به ترجمه دیگر متون نیایشی
اشاره
46. هنجارهای عرضه شده در بندهای فوق و نیز، هنجارهای مربوط به کتاب مقدس، باید در شیوه و اسلوبی شبیه به متون نگاشته مذهبی به کار روند.
47. ترجمه باید گنیجنه خطابه های سالیانه را با استفاده از زبان قابل فهم در زمینه و بافت فرهنگی ای که مقصود است انتقال دهد و به این یقین برسد و برساند که نماز و نیایش نه تنها با اصل و گوهر فرهنگ شکل می گیرد، بلکه خود نیز در پیشرفت آن فرهنگ مشارکت می کند؛ در نتیجه، نباید سبب شگفتی شود که این زبان تا حدودی با زبان گویش عادی متفاوت باشد. ترجمه متون نیایشی که از وثاقت و محتوای ثابت و استوار متون اصلی بهره و مایه می گیرد، پیشرفت زبان بومی مذهبی را تسهیل می کند؛ چنین زبانی با واژگان، نحو و دستوری که با نیایش الاهی مناسب است تشخیص می یابد؛ چنین امری نیز در زبان مردمانی که سال ها پیش تبلیغ و تبشیر می کرده اند رخ داده است.
1- (1) 1. incipits.