- سخن مرکز 1
- اشاره 1
- اهداف 3
- ویژگی ها 4
- سپاسگزاری 6
- اشاره 9
- درآمد 9
- ریشه یابی واژه ترجمه 10
- کاربردهای واژه ترجمه 11
- معنای اصطلاحی ترجمه 13
- بررسی 15
- ابعاد ترجمه 17
- ارکان ترجمه 17
- نظریه ترجمه 18
- کتابشناسی ترجمه 19
- معرفی یک اثر ارزشمند 20
- درآمد 21
- یکم: سیر تاریخی ترجمه های قرآن به زبان فارسی 22
- قرن نخست هجری 22
- قرن دوّم هجری 24
- قرن سوّم هجری 25
- اشاره 26
- اشاره 26
- قرن چهارم هجری 26
- 1. ترجمه تفسیر طبری (ترجمه رسمی) 26
- آیا ترجمه تفسیر طبری، نخستین ترجمه قرآن به فارسی بوده است؟ 27
- 2. ترجمه آهنگین (پلی میان شعر هجایی و عروضی فارسی) 29
- 3. بخشی از تفسیری کهن 30
- قرن پنجم هجری 30
- 1. ترجمه و تفسیر قرآن پاک 30
- اشاره 30
- 2. تاج التراجم فی تفسیر القرآن للاعاجم 31
- 3. ترجمه کمبریج (تفسیر قرآن مجید) 32
- 5 . ترجمه ای قدیم از قرآن کریم 34
- 6 . تفسیری بر عشری از قرآن مجید 34
- 4. کوفی (سوره مائده از قرآن کوفی، با ترجمه استوار فارسی) 34
- 8 . تفسیر و ترجمه ابوبکر عتیق نیشابوری (ترجمه قصه های قرآنِ تربت جام) 35
- 7. ترجمه قرآن موزه پارس 35
- 1. ترجمه و تفسیر کشف الاسرار میبدی 36
- قرن ششم هجری 36
- اشاره 36
- 9. تفسیر شنقشی (گزاره بخشی از قرآن کریم) 36
- 2. تفسیر ابوالفتوح رازی 37
- 4. تفسیر بصائر یمینی 39
- 3. قرآن شماره 4 39
- 5 . ترجمه قرآن، نسخه مورخ 556 هجری (ترجمه قرآن ری) 40
- 6 . قرآن مترجم شماره 77 40
- قرن هشتم هجری 41
- 8 . قرآن مترجم شماره 1468 41
- قرن هفتم هجری 41
- 1. «مواهب علیه» یا تفسیر حسینی 42
- قرن نهم هجری 42
- اشاره 42
- 4. قرآن مترجم شماره 255 43
- قرن دهم هجری 43
- 3. قرآن مترجم شماره 146 43
- 2. قرآن مترجم شماره 137 43
- اشاره 43
- 2. ترجمه مخدوم نوح 44
- 1. تفسیر ترجمه الخواص 44
- 3. تفسیر منهج الصادقین 44
- اشاره 45
- 3. قرآن مترجم شماره 110 45
- 1. قرآن مترجم شماره 585 45
- قرن یازدهم هجری 45
- 2. قرآن مترجم شماره 170 45
- 7. قرآن مترجم شماره 111 46
- 6 . قرآن مترجم شماره 1517 46
- 5 . قرآن مترجم شماره 127 46
- 9. قرآن مترجم شماره 175 46
- 8 . قرآن مترجم شماره 104 46
- قرن دوازدهم هجری 47
- اشاره 47
- 1. فتح الرحمن، بترجمان القرآن (فتح الرحمن فی ترجمه القرآن) 47
- قرن سیزدهم هجری 48
- 2. موعود الرحمن فی ترجمان القرآن 48
- 1. تراجم استرآبادی 48
- 3. قرآن مترجم شماره 116 48
- اشاره 48
- 2. قرآن مترجم شماره 323 48
- 6 . قرآن مترجم شماره 1578 49
- 5 . قرآن مترجم شماره 101 49
- 4. قرآن مترجم شماره 208 49
- جدول ترجمه های قدیم فارسی 50
- قرن چهاردهم هجری 50
- اشاره 50
- دوم: ترجمه های قرآن به زبان های غیرفارسی 54
- اشاره 54
- فهرست نخستین ترجمه های کامل چاپ شده در زبان های مختلف 55
- فهرست نخستین ترجمه پاره ها و گزینش ها در زبان های مختلف 57
- جدول آماری شمارگان چاپ ترجمه های کامل، پاره ها و گزینشها 59
- 1. ترجمه قرآن به زبان ترکی 62
- اشاره 62
- اشاره 65
- جدول ترجمه یا «معالی» قرآن به ترکی 65
- جدول ترجمه قرآن به ترکی استانبولی 65
- 2. ترجمه ها و تفاسیر دوره اعلان نظام جمهوری در سال 1923 تا اقتدار نظام لائیک 66
- 4. دوره آغاز تغییرات در سیاست نظام لائیک در سال 1947 67
- 5 . دوره پیروزی انقلاب اسلامی ایران 1979. 68
- 6 . ترجمه ها و تفاسیر کامل دهه 90 تا سال 1998م 69
- اشاره 71
- جدول ترجمه های روسی 72
- 2. کهن ترین ترجمه به زبان سندی 73
- 3. ترجمه قرآن به زبان های هندی 73
- 1. کهن ترین ترجمه به زبان هندی 73
- اشاره 73
- 5 . کهن ترین ترجمه به زبان پنجابی 74
- 4. کهن ترین ترجمه به زبان پشتو 74
- 6 . کهن ترین ترجمه به زبان بنگالی 74
- جدول ترجمه های قرآن به زبان اردو 75
- 8 . کهن ترین ترجمه به زبان اردو 75
- 7. کهن ترین ترجمه به زبان گجراتی 75
- اشاره 75
- 4. ترجمه قرآن به زبان های جنوب شرق آسیا 76
- الف) ترجمه قرآن به زبان مالی و اندونزیایی 76
- ب) ترجمه قرآن به زبان چینی 77
- ج) ترجمه قرآن به زبان ژاپنی 78
- 5 . ترجمه قرآن به زبان های آفریقایی 79
- د) ترجمه قرآن به زبان کره ای 79
- اشاره 79
- الف) ترجمه سواحلی 80
- ج) زبان الهوسا 81
- ترجمه اولیه قرآن در اروپا 82
- اشاره 82
- اشاره 82
- ب) ترجمه های اسپانیایی قرآن 84
- ج) ترجمه های ایتالیایی قرآن 86
- د) ترجمه های آلمانی قرآن 88
- ه ) ترجمه های فرانسوی قرآن 90
- و) ترجمه های انگلیسی قرآن 92
- ز) ترجمه های انگلیسی آمریکایی قرآن 98
- ح) ترجمه های انگلیسی - اسرائیلی قرآن 99
- منابع، جهت مطالعه بیشتر 103
- اشاره 105
- درآمد 105
- تاریخچه و کتابشناسی 106
- مفهوم شناسی مبانی ترجمه 106
- اشاره 106
- اشاره 109
- الف) دیدگاه عدم امکان ترجمه قرآن و دلایل آن 109
- اول: مبانی وجودی ترجمه قرآن (امکان ترجمه) 109
- 1. ترجمه مطلق و جایگزین: 113
- اشاره 113
- نقد و بررسی دلایل عدم امکان ترجمه قرآن 114
- جمع بندی 116
- دوم: مبانی فقهی ترجمه قرآن 117
- اشاره 117
- اشاره 117
- 1. جواز شرعی ترجمه قرآن: 117
- الف) دلایل موافقان جواز شرعی ترجمه 119
- ب) دلایل مخالفان جواز شرعی ترجمه قرآن 126
- اشاره 134
- 2. مبانی فقهی مذاهب اسلامی و تأثیر آن ها در ترجمه آیات الاحکام 134
- احکام فقهی ترجمه قرآن 137
- سوم: مبانی قرائی ترجمه قرآن 139
- اشاره 139
- پاسخ پرسش دوم 140
- پاسخ پرسش سوم 141
- اشاره 142
- 1. قرآن، اصل است و ادبیات تابع آن 142
- 2. انتخاب دیدگاه مشهور ادیبان در ادبیات 142
- الف) مبانی ادبی در زبان مبدأ (ادبیات عرب) 142
- چهارم: مبانی ادبی ترجمه قرآن 142
- اشاره 142
- 3. استفاده از کتب قدیمی و اصیل لغت 143
- 4. استفاده از وجوه و نظائر در معانی واژه ها 144
- 5 . انتخاب مبنا در الفاظ مترادف قرآن 148
- 6 . توجه به فصاحت و بلاغت قرآن و تلاش برای انتقال آن به زبان مقصد 150
- 7. توجه به نقش تضمین در ترجمه قرآن 151
- 1. انتخاب موضع در تعارض سلاست با دقت 153
- اشاره 153
- 2. حذف و اضافه موارد جزئی در ترجمه 153
- 3. لزوم تفاوت گذاری اصطلاحات و الفاظ مشابه زبان مبدأ و مقصد (جلوگیری از اختلاط اصطلاحات): 157
- 4. توجه به ساختار زبان مقصد (دستور زبان فارسی): 158
- پنجم: مبانی تفسیری ترجمه قرآن 159
- اشاره 159
- 2. ممنوعیت تفسیر و ترجمه به رأی 162
- 3. توجه به پیش فرض های تفسیر قرآن 163
- 4. توجه به اهداف قرآن و سوره ها در ترجمه (همبستگی آیات) 164
- اشاره 166
- 6 . توجه به مبنای جواز یا عدم جواز استعمال لفظ در بیشتر از یک معنا و تأثیر آن 166
- 5 . توجه به بطون قرآن 166
- ششم: مبانی کلامی ترجمه قرآن 166
- الف) صفات خبری و تجسیم و تشبیه 168
- اشاره 168
- بررسی 169
- ب) جبر و اختیار 171
- اشاره 171
- اشاره 173
- ج) عصمت پیامبران الاهی 173
- د) امامت و عدل 173
- تذکر مهم 175
- هفتم: مبانی زبانشناختی ترجمه قرآن 176
- اشاره 176
- 2. عناصر فنی زبان قرآن 177
- 1. واقع نمایی زبان قرآن 177
- 4. توجه به کلمات کلیدی، کانونی و محوری 179
- اشاره 179
- کلمات کانونی 181
- کلمات محوری 182
- بررسی 183
- 5 . عناصر عرفی و عقلایی زبان قرآن 184
- 6 . تطور زبان مبدأ (و مقصد) 185
- 7. انتخاب زبان مقصد 186
- 8 . چند ساحتی بودن زبان قرآن 187
- اشاره 187
- هشتم: مبانی روش شناختی ترجمه قرآن 187
- مفهوم شناسی ضوابط و قواعد ترجمه قرآن 191
- اشاره 191
- اول: ضوابط موثر در اصل اعتبار ترجمه 191
- اشاره 191
- 1. سلاست ترجمه (سادگی و روانی) 192
- اشاره 192
- دوم: ضوابط و قواعد موثر در استواری و کمال ترجمه 192
- 2. امانت در ترجمه 194
- 4. رعایت علایم نگارشی و سجاوندی (ویرایش) 195
- 5 . اختصار در ترجمه 197
- 6 . نظم و همگونی در ترجمه 197
- 7. ترجمه، براساس نثر معیار و ادبیات پیشرفته 199
- 8 . توجه دقیق به دلالت های آیه 201
- 9. انتخاب نزدیکترین معادل در زبان مقصد 202
- 10. انتقال بار عاطفی جملات و سبک بیان برای تأثیرگذاری 203
- 11. توجه به پیوستگی و ارتباط بخش های مختلف متن 205
- اشاره 205
- 12. ترجمه نکردن آیات متشابه و حروف مقطّعه 207
- بررسی 207
- 13. چاپ متن عربی قرآن، در کنار متن ترجمه 208
- اشاره 208
- 14. توضیحات لازم در پاورقی ترجمه 209
- بررسی 209
- اشاره 209
- بررسی 210
- منابع جهت مطالعه بیشتر 212
- اشاره 213
- پیشینه 213
- اشاره 214
- نخست: شرایط عام مترجم 214
- 1. آگاهی از زبان مبدأ و مقصد 214
- اشاره 214
- الف) شرایط لازم برای هر مترجم: 214
- 3. نداشتن پیش داوری در ترجمه 215
- 2. آگاهی از موضوع ترجمه 215
- 1. روشمندی در ترجمه 216
- ب) شرایط کمال مترجم 216
- اشاره 216
- 3. تمرین و ممارست 217
- 2. توانایی نویسندگی 217
- 5 . آگاهی از بار عاطفی واژه ها و جمله ها 218
- 4. اعمال ذوق و سلیقه (هنرمندی در ترجمه) 218
- 6 . مراجعه پیوسته به منابع 219
- 1. دارا بودن شرایط مفسّر قرآن 221
- دوم: شرایط خاص مترجم قرآن 221
- اشاره 221
- 4. کار گروهی در ترجمه قرآن 228
- درآمد 230
- تأثیر دانش های مترجم در ترجمه قرآن 230
- 1. تأثیر دانش فقه در ترجمه قرآن 231
- 2. تأثیر علوم تجربی در ترجمه قرآن 235
- اشاره 235
- «منی» از نظر علم پزشکی 236
- 2. صلب 242
- 3. ترائب 244
- 3. تأثیر دانش ادبیات عرب در ترجمه قرآن 250
- درآمد 250
- بررسی 251
- بررسی 253
- 4. تأثیر دانش تفسیر در ترجمه قرآن 255
- 5 . تأثیر واژه شناسی در ترجمه قرآن 258
- اشاره 258
- مفهوم شناسی 265
- درآمد 265
- اشاره 265
- پیشینه و کتابشناسی 266
- بررسی 269
- الف) تقسیم ترجمه ها بر اساس «هدف مترجم» 272
- دوم: سبک های ترجمه قرآن 272
- نخست: روش های ترجمه قرآن 272
- اشاره 272
- اشاره 272
- ز) ترجمه های هنری 273
- و) تقسیم ترجمه ها براساس «اعتبار ترجمه و مترجم» 273
- د) تقسیم ترجمه ها براساس «وجود اضافات و عدم آن ها» 273
- ج) تقسیم ترجمه ها براساس «زبان ترجمه» 273
- ه ) تقسیم ترجمه ها براساس «گرایشات و عدم آن ها» 273
- یک: روش های ترجمه 274
- الف) کلمه به کلمه: (ترجمه تحت اللفظی، حرفی، همگون) 274
- اشاره 274
- دوم: ترجمه تحت اللفظی 275
- اشاره 275
- بررسی 276
- ب) ترجمه آزاد (تفسیری، خلاصه التفاسیر) 279
- بررسی 280
- اشاره 281
- ج) ترجمه جمله به جمله (هسته به هسته، معنوی، امین، پایبند، محتوا به محتوا) 281
- بررسی 283
- سبک های ترجمه 283
- نخست: تقسیم ترجمه ها براساس هدف مترجم 284
- اشاره 284
- بررسی 284
- دوم: تقسیم ترجمه ها بر اساس مخاطبین 285
- ب) ترجمه تخصصی 285
- الف) ترجمه برای عموم مردم 285
- بررسی 286
- سوم: تقسیم ترجمه ها بر اساس زبان ترجمه 287
- اشاره 287
- الف) ترجمه به زبان عرف (زبان معیار) 287
- بررسی 288
- ب) ترجمه به زبان فنی 288
- چهارم: تقسیم ترجمه ها، براساس وجود اضافات در ترجمه و عدم آن 289
- اشاره 289
- بررسی 290
- ب) ترجمه براساس گرایش خاص فلسفی، کلامی و مذهبی: 291
- الف) ترجمه بی طرف (بدون لحاظ گرایشات کلامی و فلسفی خاص): 291
- پنجم: تقسیم ترجمه ها، براساس گرایش ها و عدم آن ها 291
- بررسی 292
- ششم: تقسیم ترجمه ها، براساس اعتبار مترجم و ترجمه 293
- الف) ترجمه غیر معتبر 293
- بررسی 294
- ب) ترجمه معتبر 294
- 1. ترجمه منظوم 295
- ب) ترجمه های هنری 295
- الف) ترجمه نثر و بدون آهنگ 295
- اشاره 295
- هفتم: تقسیم ترجمه، براساس عناصر هنری 295
- 2. ترجمه آوایی 296
- یادآوری 297
- بررسی 297
- منابع جهت مطالعه بیشتر 299
- اشاره 301
- درآمد 301
- اشاره 301
- روش شناسی نقد ترجمه های قرآن 301
- اشاره 302
- الف) نقد و بررسی خاص 302
- 1. نقد و بررسی ترتیبی یک ترجمه 302
- 2. نقد و بررسی موضوعی یک ترجمه 302
- ب) نقد و بررسی عام 302
- کتابشناسی نقد ترجمه های قرآن 303
- تاریخچه نقد ترجمه های قرآن 303
- مقاله شناسی نقد ترجمه های قرآن 304
- نخست: آسیب های علمی ترجمه 315
- اشاره 315
- تقسیم بندی آسیب های ترجمه های قرآن 315
- اشاره 315
- دوم: آسیب های فنی ترجمه 316
- یادآوری 316
- سوم: آسیب های روش شناختی و سبک شناختی ترجمه 322
- چهارم: آسیب های مبنایی ترجمه 322
- پنجم: آسیب های اخلاقی در ترجمه 323
- اشاره 323
- 2. تقلید 323
- 1. تعصب های قومی و مذهبی و کلامی 323
- ششم: آسیب های ترجمه های مستشرقان 324
- اشاره 324
- اشاره 331
- منابع، جهت مطالعه بیشتر 344
- اشاره 345
- اشاره 345
- 1. اصول کلی کاربردی در همه ترجمه ها 346
- در باب ترجمه متون نیایشی به زبان های بومی 346
- 2. دیگر هنجارهای مربوط به ترجمه کتاب مقدس و آماده سازی بخش هایی از 354
- اشاره 359
- 3. هنجارهای مربوط به ترجمه دیگر متون نیایشی 359
- الف) واژگان 360
- ب) نحو، سبک و گونه ادبی 363
3. کهن ترین ترجمه به زبان تامیلی
نخستین ترجمه به زبان «تامیلی» از مصطفی عالم حاجی بارنوح است که در سال 1873 در «بمبئی» به چاپ رسیده است و اولین ترجمه کامل به این زبان، توسط حبیب محمد قاهری انجام یافته و در سال 1884 در «بمبئی» منتشر شده است.
4. کهن ترین ترجمه به زبان پشتو
در سال 1868م. مرادعلی صوفی اولین ترجمه تفسیری را انجام داده که در سال 1906م. در «لاهور» به چاپ رسیده است و در سال 1861م. ترجمه دیگری در بهویان (بهوپال) منتشر شده که مترجم آن ناشناس است.
5 . کهن ترین ترجمه به زبان پنجابی
قدیمی ترین ترجمه به زبان «پنجابی» از نوان کوتی شاه است که در سال 1885م. در لاهور به چاپ رسیده است و اولین ترجمه کامل را حافظ مبارک اللّه کرده که در سال 1870م. منتشر شده است.
6 . کهن ترین ترجمه به زبان بنگالی
بعضی، نخستین ترجمه ناتمام قرآن را به زبان «بنگالی» از غلام اکبر علی از مرزابور می دانند که در سال 1868م. صورت گرفته است و بعضی معتقدند که ترجمه مولوی امیرالدین بشنوی از قریه سک بور قدیمی ترین ترجمه ناتمام است.
اما ترجمه کامل را برای نخستین بار چاریش ساندراس (1) که دارای دین «برهونی» بود در سال 1881 - 1886م. انجام داده است.
1- (1) . نام او را «گاریش چاندراسن» نیز نوشته اند؛ (کتابشناسی جهانی، ص 35).