- سخن مرکز 1
- اشاره 1
- اهداف 3
- ویژگی ها 4
- سپاسگزاری 6
- اشاره 9
- درآمد 9
- ریشه یابی واژه ترجمه 10
- کاربردهای واژه ترجمه 11
- معنای اصطلاحی ترجمه 13
- بررسی 15
- ابعاد ترجمه 17
- ارکان ترجمه 17
- نظریه ترجمه 18
- کتابشناسی ترجمه 19
- معرفی یک اثر ارزشمند 20
- درآمد 21
- قرن نخست هجری 22
- یکم: سیر تاریخی ترجمه های قرآن به زبان فارسی 22
- قرن دوّم هجری 24
- قرن سوّم هجری 25
- اشاره 26
- اشاره 26
- 1. ترجمه تفسیر طبری (ترجمه رسمی) 26
- قرن چهارم هجری 26
- آیا ترجمه تفسیر طبری، نخستین ترجمه قرآن به فارسی بوده است؟ 27
- 2. ترجمه آهنگین (پلی میان شعر هجایی و عروضی فارسی) 29
- اشاره 30
- قرن پنجم هجری 30
- 1. ترجمه و تفسیر قرآن پاک 30
- 3. بخشی از تفسیری کهن 30
- 2. تاج التراجم فی تفسیر القرآن للاعاجم 31
- 3. ترجمه کمبریج (تفسیر قرآن مجید) 32
- 4. کوفی (سوره مائده از قرآن کوفی، با ترجمه استوار فارسی) 34
- 5 . ترجمه ای قدیم از قرآن کریم 34
- 6 . تفسیری بر عشری از قرآن مجید 34
- 7. ترجمه قرآن موزه پارس 35
- 8 . تفسیر و ترجمه ابوبکر عتیق نیشابوری (ترجمه قصه های قرآنِ تربت جام) 35
- 9. تفسیر شنقشی (گزاره بخشی از قرآن کریم) 36
- 1. ترجمه و تفسیر کشف الاسرار میبدی 36
- قرن ششم هجری 36
- اشاره 36
- 2. تفسیر ابوالفتوح رازی 37
- 4. تفسیر بصائر یمینی 39
- 3. قرآن شماره 4 39
- 6 . قرآن مترجم شماره 77 40
- 5 . ترجمه قرآن، نسخه مورخ 556 هجری (ترجمه قرآن ری) 40
- 8 . قرآن مترجم شماره 1468 41
- قرن هشتم هجری 41
- قرن هفتم هجری 41
- قرن نهم هجری 42
- 1. «مواهب علیه» یا تفسیر حسینی 42
- اشاره 42
- 4. قرآن مترجم شماره 255 43
- قرن دهم هجری 43
- اشاره 43
- 3. قرآن مترجم شماره 146 43
- 2. قرآن مترجم شماره 137 43
- 2. ترجمه مخدوم نوح 44
- 1. تفسیر ترجمه الخواص 44
- 3. تفسیر منهج الصادقین 44
- 1. قرآن مترجم شماره 585 45
- قرن یازدهم هجری 45
- 3. قرآن مترجم شماره 110 45
- 2. قرآن مترجم شماره 170 45
- اشاره 45
- 6 . قرآن مترجم شماره 1517 46
- 7. قرآن مترجم شماره 111 46
- 5 . قرآن مترجم شماره 127 46
- 9. قرآن مترجم شماره 175 46
- 8 . قرآن مترجم شماره 104 46
- قرن دوازدهم هجری 47
- 1. فتح الرحمن، بترجمان القرآن (فتح الرحمن فی ترجمه القرآن) 47
- اشاره 47
- قرن سیزدهم هجری 48
- 2. قرآن مترجم شماره 323 48
- اشاره 48
- 1. تراجم استرآبادی 48
- 3. قرآن مترجم شماره 116 48
- 2. موعود الرحمن فی ترجمان القرآن 48
- 6 . قرآن مترجم شماره 1578 49
- 5 . قرآن مترجم شماره 101 49
- 4. قرآن مترجم شماره 208 49
- اشاره 50
- قرن چهاردهم هجری 50
- جدول ترجمه های قدیم فارسی 50
- دوم: ترجمه های قرآن به زبان های غیرفارسی 54
- اشاره 54
- فهرست نخستین ترجمه های کامل چاپ شده در زبان های مختلف 55
- فهرست نخستین ترجمه پاره ها و گزینش ها در زبان های مختلف 57
- جدول آماری شمارگان چاپ ترجمه های کامل، پاره ها و گزینشها 59
- 1. ترجمه قرآن به زبان ترکی 62
- اشاره 62
- اشاره 65
- جدول ترجمه یا «معالی» قرآن به ترکی 65
- جدول ترجمه قرآن به ترکی استانبولی 65
- 2. ترجمه ها و تفاسیر دوره اعلان نظام جمهوری در سال 1923 تا اقتدار نظام لائیک 66
- 4. دوره آغاز تغییرات در سیاست نظام لائیک در سال 1947 67
- 5 . دوره پیروزی انقلاب اسلامی ایران 1979. 68
- 6 . ترجمه ها و تفاسیر کامل دهه 90 تا سال 1998م 69
- اشاره 71
- جدول ترجمه های روسی 72
- 1. کهن ترین ترجمه به زبان هندی 73
- 2. کهن ترین ترجمه به زبان سندی 73
- 3. ترجمه قرآن به زبان های هندی 73
- اشاره 73
- 6 . کهن ترین ترجمه به زبان بنگالی 74
- 5 . کهن ترین ترجمه به زبان پنجابی 74
- 4. کهن ترین ترجمه به زبان پشتو 74
- 8 . کهن ترین ترجمه به زبان اردو 75
- 7. کهن ترین ترجمه به زبان گجراتی 75
- اشاره 75
- جدول ترجمه های قرآن به زبان اردو 75
- 4. ترجمه قرآن به زبان های جنوب شرق آسیا 76
- الف) ترجمه قرآن به زبان مالی و اندونزیایی 76
- ب) ترجمه قرآن به زبان چینی 77
- ج) ترجمه قرآن به زبان ژاپنی 78
- د) ترجمه قرآن به زبان کره ای 79
- 5 . ترجمه قرآن به زبان های آفریقایی 79
- اشاره 79
- الف) ترجمه سواحلی 80
- ج) زبان الهوسا 81
- ترجمه اولیه قرآن در اروپا 82
- اشاره 82
- اشاره 82
- ب) ترجمه های اسپانیایی قرآن 84
- ج) ترجمه های ایتالیایی قرآن 86
- د) ترجمه های آلمانی قرآن 88
- ه ) ترجمه های فرانسوی قرآن 90
- و) ترجمه های انگلیسی قرآن 92
- ز) ترجمه های انگلیسی آمریکایی قرآن 98
- ح) ترجمه های انگلیسی - اسرائیلی قرآن 99
- منابع، جهت مطالعه بیشتر 103
- درآمد 105
- اشاره 105
- مفهوم شناسی مبانی ترجمه 106
- اشاره 106
- تاریخچه و کتابشناسی 106
- الف) دیدگاه عدم امکان ترجمه قرآن و دلایل آن 109
- اشاره 109
- اول: مبانی وجودی ترجمه قرآن (امکان ترجمه) 109
- اشاره 113
- 1. ترجمه مطلق و جایگزین: 113
- نقد و بررسی دلایل عدم امکان ترجمه قرآن 114
- جمع بندی 116
- 1. جواز شرعی ترجمه قرآن: 117
- اشاره 117
- دوم: مبانی فقهی ترجمه قرآن 117
- اشاره 117
- الف) دلایل موافقان جواز شرعی ترجمه 119
- ب) دلایل مخالفان جواز شرعی ترجمه قرآن 126
- اشاره 134
- 2. مبانی فقهی مذاهب اسلامی و تأثیر آن ها در ترجمه آیات الاحکام 134
- احکام فقهی ترجمه قرآن 137
- سوم: مبانی قرائی ترجمه قرآن 139
- اشاره 139
- پاسخ پرسش دوم 140
- پاسخ پرسش سوم 141
- اشاره 142
- 1. قرآن، اصل است و ادبیات تابع آن 142
- الف) مبانی ادبی در زبان مبدأ (ادبیات عرب) 142
- 2. انتخاب دیدگاه مشهور ادیبان در ادبیات 142
- چهارم: مبانی ادبی ترجمه قرآن 142
- اشاره 142
- 3. استفاده از کتب قدیمی و اصیل لغت 143
- 4. استفاده از وجوه و نظائر در معانی واژه ها 144
- 5 . انتخاب مبنا در الفاظ مترادف قرآن 148
- 6 . توجه به فصاحت و بلاغت قرآن و تلاش برای انتقال آن به زبان مقصد 150
- 7. توجه به نقش تضمین در ترجمه قرآن 151
- 2. حذف و اضافه موارد جزئی در ترجمه 153
- 1. انتخاب موضع در تعارض سلاست با دقت 153
- اشاره 153
- 3. لزوم تفاوت گذاری اصطلاحات و الفاظ مشابه زبان مبدأ و مقصد (جلوگیری از اختلاط اصطلاحات): 157
- 4. توجه به ساختار زبان مقصد (دستور زبان فارسی): 158
- اشاره 159
- پنجم: مبانی تفسیری ترجمه قرآن 159
- 2. ممنوعیت تفسیر و ترجمه به رأی 162
- 3. توجه به پیش فرض های تفسیر قرآن 163
- 4. توجه به اهداف قرآن و سوره ها در ترجمه (همبستگی آیات) 164
- ششم: مبانی کلامی ترجمه قرآن 166
- اشاره 166
- 5 . توجه به بطون قرآن 166
- 6 . توجه به مبنای جواز یا عدم جواز استعمال لفظ در بیشتر از یک معنا و تأثیر آن 166
- الف) صفات خبری و تجسیم و تشبیه 168
- اشاره 168
- بررسی 169
- اشاره 171
- ب) جبر و اختیار 171
- اشاره 173
- د) امامت و عدل 173
- ج) عصمت پیامبران الاهی 173
- تذکر مهم 175
- هفتم: مبانی زبانشناختی ترجمه قرآن 176
- اشاره 176
- 2. عناصر فنی زبان قرآن 177
- 1. واقع نمایی زبان قرآن 177
- اشاره 179
- 4. توجه به کلمات کلیدی، کانونی و محوری 179
- کلمات کانونی 181
- کلمات محوری 182
- بررسی 183
- 5 . عناصر عرفی و عقلایی زبان قرآن 184
- 6 . تطور زبان مبدأ (و مقصد) 185
- 7. انتخاب زبان مقصد 186
- 8 . چند ساحتی بودن زبان قرآن 187
- هشتم: مبانی روش شناختی ترجمه قرآن 187
- اشاره 187
- اشاره 191
- اول: ضوابط موثر در اصل اعتبار ترجمه 191
- مفهوم شناسی ضوابط و قواعد ترجمه قرآن 191
- اشاره 191
- اشاره 192
- دوم: ضوابط و قواعد موثر در استواری و کمال ترجمه 192
- 1. سلاست ترجمه (سادگی و روانی) 192
- 2. امانت در ترجمه 194
- 4. رعایت علایم نگارشی و سجاوندی (ویرایش) 195
- 5 . اختصار در ترجمه 197
- 6 . نظم و همگونی در ترجمه 197
- 7. ترجمه، براساس نثر معیار و ادبیات پیشرفته 199
- 8 . توجه دقیق به دلالت های آیه 201
- 9. انتخاب نزدیکترین معادل در زبان مقصد 202
- 10. انتقال بار عاطفی جملات و سبک بیان برای تأثیرگذاری 203
- اشاره 205
- 11. توجه به پیوستگی و ارتباط بخش های مختلف متن 205
- بررسی 207
- 12. ترجمه نکردن آیات متشابه و حروف مقطّعه 207
- اشاره 208
- 13. چاپ متن عربی قرآن، در کنار متن ترجمه 208
- 14. توضیحات لازم در پاورقی ترجمه 209
- اشاره 209
- بررسی 209
- بررسی 210
- منابع جهت مطالعه بیشتر 212
- اشاره 213
- پیشینه 213
- اشاره 214
- نخست: شرایط عام مترجم 214
- اشاره 214
- الف) شرایط لازم برای هر مترجم: 214
- 1. آگاهی از زبان مبدأ و مقصد 214
- 3. نداشتن پیش داوری در ترجمه 215
- 2. آگاهی از موضوع ترجمه 215
- اشاره 216
- 1. روشمندی در ترجمه 216
- ب) شرایط کمال مترجم 216
- 3. تمرین و ممارست 217
- 2. توانایی نویسندگی 217
- 5 . آگاهی از بار عاطفی واژه ها و جمله ها 218
- 4. اعمال ذوق و سلیقه (هنرمندی در ترجمه) 218
- 6 . مراجعه پیوسته به منابع 219
- 1. دارا بودن شرایط مفسّر قرآن 221
- اشاره 221
- دوم: شرایط خاص مترجم قرآن 221
- 4. کار گروهی در ترجمه قرآن 228
- درآمد 230
- تأثیر دانش های مترجم در ترجمه قرآن 230
- 1. تأثیر دانش فقه در ترجمه قرآن 231
- 2. تأثیر علوم تجربی در ترجمه قرآن 235
- اشاره 235
- «منی» از نظر علم پزشکی 236
- 2. صلب 242
- 3. ترائب 244
- 3. تأثیر دانش ادبیات عرب در ترجمه قرآن 250
- درآمد 250
- بررسی 251
- بررسی 253
- 4. تأثیر دانش تفسیر در ترجمه قرآن 255
- 5 . تأثیر واژه شناسی در ترجمه قرآن 258
- اشاره 258
- مفهوم شناسی 265
- درآمد 265
- اشاره 265
- پیشینه و کتابشناسی 266
- بررسی 269
- الف) تقسیم ترجمه ها بر اساس «هدف مترجم» 272
- اشاره 272
- دوم: سبک های ترجمه قرآن 272
- نخست: روش های ترجمه قرآن 272
- اشاره 272
- ز) ترجمه های هنری 273
- ج) تقسیم ترجمه ها براساس «زبان ترجمه» 273
- ه ) تقسیم ترجمه ها براساس «گرایشات و عدم آن ها» 273
- د) تقسیم ترجمه ها براساس «وجود اضافات و عدم آن ها» 273
- و) تقسیم ترجمه ها براساس «اعتبار ترجمه و مترجم» 273
- اشاره 274
- الف) کلمه به کلمه: (ترجمه تحت اللفظی، حرفی، همگون) 274
- یک: روش های ترجمه 274
- دوم: ترجمه تحت اللفظی 275
- اشاره 275
- بررسی 276
- ب) ترجمه آزاد (تفسیری، خلاصه التفاسیر) 279
- بررسی 280
- ج) ترجمه جمله به جمله (هسته به هسته، معنوی، امین، پایبند، محتوا به محتوا) 281
- اشاره 281
- بررسی 283
- سبک های ترجمه 283
- اشاره 284
- بررسی 284
- نخست: تقسیم ترجمه ها براساس هدف مترجم 284
- ب) ترجمه تخصصی 285
- دوم: تقسیم ترجمه ها بر اساس مخاطبین 285
- الف) ترجمه برای عموم مردم 285
- بررسی 286
- اشاره 287
- سوم: تقسیم ترجمه ها بر اساس زبان ترجمه 287
- الف) ترجمه به زبان عرف (زبان معیار) 287
- ب) ترجمه به زبان فنی 288
- بررسی 288
- چهارم: تقسیم ترجمه ها، براساس وجود اضافات در ترجمه و عدم آن 289
- اشاره 289
- بررسی 290
- پنجم: تقسیم ترجمه ها، براساس گرایش ها و عدم آن ها 291
- الف) ترجمه بی طرف (بدون لحاظ گرایشات کلامی و فلسفی خاص): 291
- ب) ترجمه براساس گرایش خاص فلسفی، کلامی و مذهبی: 291
- بررسی 292
- الف) ترجمه غیر معتبر 293
- ششم: تقسیم ترجمه ها، براساس اعتبار مترجم و ترجمه 293
- ب) ترجمه معتبر 294
- بررسی 294
- اشاره 295
- الف) ترجمه نثر و بدون آهنگ 295
- ب) ترجمه های هنری 295
- 1. ترجمه منظوم 295
- هفتم: تقسیم ترجمه، براساس عناصر هنری 295
- 2. ترجمه آوایی 296
- یادآوری 297
- بررسی 297
- منابع جهت مطالعه بیشتر 299
- درآمد 301
- اشاره 301
- روش شناسی نقد ترجمه های قرآن 301
- اشاره 301
- 1. نقد و بررسی ترتیبی یک ترجمه 302
- اشاره 302
- الف) نقد و بررسی خاص 302
- 2. نقد و بررسی موضوعی یک ترجمه 302
- ب) نقد و بررسی عام 302
- تاریخچه نقد ترجمه های قرآن 303
- کتابشناسی نقد ترجمه های قرآن 303
- مقاله شناسی نقد ترجمه های قرآن 304
- نخست: آسیب های علمی ترجمه 315
- اشاره 315
- تقسیم بندی آسیب های ترجمه های قرآن 315
- اشاره 315
- یادآوری 316
- دوم: آسیب های فنی ترجمه 316
- چهارم: آسیب های مبنایی ترجمه 322
- سوم: آسیب های روش شناختی و سبک شناختی ترجمه 322
- 1. تعصب های قومی و مذهبی و کلامی 323
- 2. تقلید 323
- اشاره 323
- پنجم: آسیب های اخلاقی در ترجمه 323
- اشاره 324
- ششم: آسیب های ترجمه های مستشرقان 324
- اشاره 331
- منابع، جهت مطالعه بیشتر 344
- اشاره 345
- اشاره 345
- 1. اصول کلی کاربردی در همه ترجمه ها 346
- در باب ترجمه متون نیایشی به زبان های بومی 346
- 2. دیگر هنجارهای مربوط به ترجمه کتاب مقدس و آماده سازی بخش هایی از 354
- اشاره 359
- 3. هنجارهای مربوط به ترجمه دیگر متون نیایشی 359
- الف) واژگان 360
- ب) نحو، سبک و گونه ادبی 363
در سال 1594م. ترجمه هنکلمان (1) و در سال 1598م. ترجمه ماراتچی (2) با ردیّه هایی که داشت انتشار یافت. (3)مشهورترین ترجمه لاتینی قرآن، ترجمه لودویکو ماراتچی و پاپ اینوکنتیوس یازدهم است که با متن عربی و توضیحات فراوان و رساله ای که در 1691 م. در ردّ دین اسلام چاپ شده بود، در سال 1698 م. (1110 ه .) در اروپا به چاپ رسید. (4)سرانجام، همانطور که پروفسور حمیداللّه می نویسد: ترجمه لاتینی رابرت کتونی (5) آغازگر ترجمه قرآن در اروپا گشت و به دنبال آن مسلمانان و غیرمسلمانان، قرآن را به دیگر زبان های اروپایی ترجمه کردند. (6)
ب) ترجمه های اسپانیایی قرآن
اشاره
با طلوع خورشید قرآن و اسلام در «اسپانیا»، این کشور آنچنان کانون فرهنگ و تمدن گردید که بسان الماس در میان کشورهای اروپایی می درخشید؛ قرآن از طریق اسپانیا، نه تنها به بسیاری از کشورهای اروپایی راه یافت؛ بلکه پس از کشف امریکا نیز، همراه با فرهنگ و زبان اسپانیایی در مناطق بسیار وسیعی که مستعمرات اسپانیا بودند انتشار یافت، به طوری که تاکنون، ترجمه های فراوانی از قرآن به زبان اسپانیایی در شهرهای «مادرید»، «مالاگا»، «بارسلون»، «کپنهاگ»، «گینه اسپانیا»، «مکزیکوسیتی»، «گرانادا» و «بوئنوس آیرس» چاپ و منتشر شده است که در جدول از نظر می گذرانید.
قابل ذکر است که زبان اسپانیایی، یکی از مهمترین زبان های بین المللی است که در بسیاری از مناطق اروپا و امریکا رواج دارد.
1- (1) 1. Hankelmann.
2- (2) 2. Marracci .
3- (3) . ابو عبداللّه مجتهد زنجانی، تاریخ قرآن، ترجمه ابوالقاسم سحاب، بی تا، صص 113 - 114.
4- (4) . دائرهالمعارف فارسی، مصاحب، ج 2، ص 2032
5- (5) 3. Robert of Ketton.
6- (6) . «سیر ترجمه قرآن»، مجله فکر و فن، س 1، ش 4، هامبورگ، 1963 در کتاب جایگاه دانش در جهان اسلام، ص62.