- مقدمه 1
- درس اول: نقش پیامبران در ارائه طریق بندگی 3
- فایده نبوت و امامت 3
- فصل 1 - جایگاه رفیع امامان علیهم السلام و معرفت ایشان 3
- شأن سفارت و معبریت از جانب خداوند 6
- معرفت خداوند به خودش و رسول به رسالتش 9
- برگزیده بودن پیشوایان الهی 12
- درس دوم: عبادت خدا از طریق تسلیم در برابر برگزیدگان الهی 12
- مرتبه اخلاص در بندگی خدا 13
- لزوم معرفت رسول صلی الله علیه و آله 15
- استکبار شیطان از سجده بر آدم علیه السلام 17
- ایمان قلبی نداشتن شیطان به خداوند 19
- معنای خلیفة الله 22
- درس سوم: مقام خلیفة اللهی برای حجتهای خداوند 22
- عصمت خلیفه خدا 23
- موضوعیت و طریقیت داشتن شناخت خلفای الهی 25
- شک نسبت به مقام خلیفه خدا 27
- پرسشهای مفهومی از درسهای 1 تا 3 30
- درس چهارم: برتری چهارده معصوم علیهم السلام بر همه خلائق 32
- برگزیده های برگزیدگان خدا 32
- سر افضلیت چهارده معصوم علیهم السلام 40
- قابل درک نبودن مقامات چهارده معصوم علیهم السلام 43
- معرفت اهل بیت علیهم السلام، اساس هر منزلت الهی 46
- درس پنجم: اهل بیت علیهم السلام یگانه راه به سوی خدا 46
- «وجه الله» بودن امام علیه السلام 48
- معنای «عین الله»، «لسان الله» و «ید الله» 53
- «باب الله» بودن ائمه علیهم السلام 55
- اشاره 58
- درس ششم: قطره ای از دریای معرفت امام علیه السلام 58
- معرفی امام رضا علیه السلام از امام علیه السلام 59
- ولایت ائمه علیهم السلام بر مؤمنان 62
- تفویض امر به ائمه علیهم السلام 64
- معرفی حضرت صادق علیه السلام از امام علیه السلام 70
- پرسشهای مفهومی از درسهای 4 تا 6 72
- اشاره 73
- برترین واجبات 73
- فصل 2 - ارتباط ایمان با معرفت امام علیه السلام 73
- درس هفتم: وظیفه معرفت امام علیه السلام 73
- پنج وظیفه امت در قبال امام علیه السلام 75
- اشاره 79
- درس هشتم: معرفی اهل بیت علیهم السلام در زیارت جامعه کبیره (1) 79
- کمالات خدادادی ائمه علیهم السلام 80
- ائمه علیهم السلام، میزان حق و رضای خداوند 84
- نفی تفویض باطل 87
- منزلت اهل بیت علیهم السلام در همه عوالم هستی 90
- درس نهم: معرفی اهل بیت علیهم السلام در زیارت جامعه کبیره (2) 90
- رضای امام علیه السلام شرط لازم آمرزش گناهان 93
- رفع اشکال از تشبیه امام علیه السلام به چوپان 101
- درس دهم: معرفت امام علیه السلام سرچشمه همه خیرات 103
- عقلی بودن لزوم تبعیت از امام علیه السلام 103
- اشاره 103
- امام علیه السلام باب خدا 105
- امام علیه السلام، پدر دلسوز و مادر مهربان 111
- دو نوع هدایت امام علیه السلام 113
- پرسشهای مفهومی از درسهای 7 تا 10 115
- تعریف خداشناسی صحیح 116
- اشاره 116
- درس یازدهم: امام شناسی، تنها پایه خداشناسی 116
- درس دوازدهم: انکار امام علیه السلام انکار خداست 123
- اشاره 136
- فصل 3 - نقش تولی و تبری در دین داری 136
- درس سیزدهم: حقیقت ایمان: حب و بغض به خاطر خدا 136
- روح عبادت: کوچکی در برابر خداوند 137
- اعمال ولایت الهی در حق بنده مؤمن 141
- حب و بغض برای خداوند، معیار درجه ایمان 142
- درس چهاردهم: تجلی حب و بغض فی الله در حب و بغض به خاطر اهل بیت علیهم السلام 145
- دوستی با دوست خدا و دشمنی با دشمن او 145
- اهل بیت علیهم السلام، محبوب بالذات خداوند 146
- مؤدت فی القربی، روح بندگی خداوند 149
- پرسشهای مفهومی از درسهای 11 تا 14 153
- درس پانزدهم: موضوعیت و طریقت تبری 155
- عبادت بودن تبری از دشمنان خدا 155
- طریقت تبری برای تحقق دینداری 157
- بدعت گذاشتن عمدی خلفا در دین 159
- درس شانزدهم: طریقت تبری برای قبول شدن اعمال 169
- اشارة 169
- تولی و تبری، شرط قبولی و رد اعمال 169
- اهمیت قالب و ظاهر عبادت 173
- ایمان و عمل صالح، دو شرط لازم برای سعادت 174
- دلالت ولی خدا در همه اعمال 178
- درس هفدهم: ولایت اهل بیت علیهم السلام روح همه عبادات 178
- مأجور نبودن مستضعفان نیکوکار 180
- معرفت امام علیه السلام ابتدا و انتهای هر عبادتی 185
- پرسشهای مفهومی از درسهای 15 تا 17 189
- درس هجدهم: معرفت و انکار امام علیه السلام، معیار ایمان و کفر 191
- معذور نبودن مردم در نشناختن امام علیه السلام 191
- مستضعف با ضال 192
- منکر امام علیه السلام هم کافر است و هم مشرک 193
- بت بودن ائمه کفر برای پیروانشان 194
- معنای عبادت در برابر مخلوق 197
- درس نوزدهم: آثار و لوازم «ولایت» و «برائت» 200
- ادعای گزاف محبت 200
- لعن خداوند بر دشمنانش 202
- لعن بر دشمنان اهل بیت علیهم السلام 203
- یاری اهل بیت علیهم السلام از طریق لعن بر دشمنان ایشان 204
- درس بیستم: رضا و سخط اهل بیت علیهم السلام، معیار حق و باطل 206
- علی علیه السلام مدار حق 206
- معنای رضا و سخط الهی 208
معصیت خواهد گشت. خداوند با همه این وسایل می تواند بندگان برگزیده خود را از انحراف و لغزش حفظ نماید.
پس خالص گردانیدن خدا لازمه اش سلب اختیار از پیامبر یا امام نیست، بلکه خدا کاری می کند تا اینها با اختیار و انتخاب خود به بدی تمایل پیدا نکنند. مثلاً حضرت یوسف علیه السلام با دیدن برهان پروردگارش، اصلاً نیت سوء نکرد. (1)
حال این که آن برهان خداوند چه بوده، مهم نیست. آن چه اهمیت دارد این است که خداوند بندگان برگزیده خود را به حال خود رها نمی کند و آنها را در مسیر بندگی خویش حفظ می نماید. این خالص گردانیدن خدا به قدری با قطعیت و صراحت انجام پذیرفته که حتی شیطان نیز از این که بتواند آنها را تحت تأثیر خود قرار دهد، ناامید شده است:
قَالَ فَبِعِزَّتِکَ لَأُغْوِیَنَّهُمْ أَجْمَعِینَ ﴿٨٢﴾ إِلَّا عِبَادَکَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِینَ (2)2
1- 1. امام رضا علیه السلام فرمودند: لقد همت به. و لو لا ان رای برهان ربه، لهم بها کما همت به، لکنه کان معصوماً و المعصوم لایهم بذنب و لا یاتیه. و لقد حدثنی ابی عن ابیه الصادق علیه السلام انه قال: همت بان تفعل و هم بان لا یفعل. عیون اخبار الرضا علیه السلام، جلد 1، صفحه 201 یعنی: زلیخا نسبت به او حضرت یوسف علیه السلام قصد سوء کرد. و ایشان حضرت یوسف علیه السلام هم اگر برهان پروردگارش را ندیده بود، قصد سوء نسبت به زلیخا کرده بود. اما ایشان معصوم بودند و معصوم نه نیت گناه می کند و نه مرتکب آن می شود. و همانا پدرم از پدرش حضرت صادق علیه السلام نقل کرده اند که فرمودند: زلیخا قصد انجام گناه کرد، ولی حضرت یوسف علیه السلام قصد انجام ندادن آن را نمود.
حضرت یوسف علیه السلام به عنایت و دستگیری خداوند، نه تنها قصد و نیت گناهی نکرد، بلکه به سبب عصمت الهی نیت انجام ندادن گناه را داشت.
2- 2. ص، 82 و 83.
ص: 25
(شیطان) گفت: پس قسم به عزت تو، همه بنی آدم را – به جز بندگان خالص شده ات – فریب می دهم.
معلوم می شود که خداوند به شیطان هم بندگان خالص شده خود را شناسانده و ویژگی عصمت را هم در آنها نمایانده است تا این که همه مخلوقات بدانند حساب این برگزیدگان با بقیه متفاوت است و خدا خودش متکفل حفظ آنان شده است. عنایت الهی فقط به حفظ این بزرگواران از خطرات خلاصه نمی شود، بلکه به طور کلی خداوند در تمام مراحل تربیت ایشان، عنایت خاصی دارد تا آن گونه که خودش می پسندد، ساخته شوند.
به عنوان نمونه: خداوند به مادر حضرت موسی علیه السلام وحی کرد قنداقه او را در تابوتی قرار داده، به دریا بیندازد. آن گاه آن را در اختیار فرعون که دشمن خدا و موسی بود، قرار داد و فرمود:
وَأَلْقَیْتُ عَلَیْکَ مَحَبَّةً مِّنِّی وَلِتُصْنَعَ عَلَیٰ عَیْنِی (1)
خداوند محبتی را از جانب خود نسبت به حضرت موسی علیه السلام در دل دیگران از جمله فرعون قرار داد، تا همگان او را دوست داشته باشند و موسی علیه السلام آن چنان که خدا می پسندد، تربیت گردد. پس خدای متعال تربیت برگزیدگانسش را زیر نظر رحمت خاص و عنایت ویژه خود قرار می دهد تا آنها را برای انجام مأموریت الهی آماده سازد سو عبودیت مخصه خود را در ایشان متجلی گرداند. در ادامه همان
1- 1. طه، 39.