- شکر نعمتهای الهی 1
- بخش 1 1
- درس اول: نعمت شکر 3
- حکمت عطا شده به لقمان 3
- فصل 1 3
- اشاره 3
- موعظه لقمان به فرزندش 5
- شکر، لازمه بندگی 7
- رسیدن به مرز انسانیت به وسیله شکر 8
- معرفت «حمد» 10
- درس دوم: شکر منعم 13
- منعم دانستن خدا 13
- لزوم شکر منعم 14
- شکر نعمت الهی در بیان امام کاظم علیه السلام 16
- شکر، نیمی از ایمان 19
- درس سوم: معنا و مراتب شکر 23
- اشاره 23
- اشاره 23
- فصل 2 23
- معنای شکر 23
- مراتب شکر 25
- شکر قلبی 26
- اعتراف به نعمت 28
- ادای شکر یا اعتراف قلبی 31
- اشاره 35
- درس چهارم: شکر زبانی 35
- جاری شدن شکر بر زبان 35
- ثنای منعم 36
- نعمت برتر 36
- ذکر «الحمدلله» 38
- افزایش نعمت با حمد خدا 40
- سجده شکر 44
- درس پنجم: شکر عملی 48
- اشاره 48
- اظهار عملی نعمت 48
- شکر عملی نعمت زبان 49
- بالاترین مراتب شکر 55
- کامل کننده شکر عملی 56
- عجز از شکر خدای متعال 59
- اشاره 59
- درس ششم: اعتراف به عجز از شکر 59
- فصل 3 59
- اشاره 59
- شکرگزاری خدا نسبت به معترفان به تقصیر 65
- اشاره 70
- درس هفتم: اعتراف معصومین علیهم السلام به عجز از شکر 70
- دعای امام سجاد علیه السلام 71
- شکر امام حسین علیه السلام در دعای عرفه 73
- اعتراف به تقصیر در ادای شکر 78
- پرسشهای مفهومی از درسهای 4 تا 7 80
- فصل 4 81
- شکر، سبب فزونی نعمت 81
- اشاره 81
- درس هشتم: نتیجه شکر و کفران نعمت 81
- نعمت بیشتر، مسئولیت بیشتر 84
- شکلهای گوناگون «ازدیاد نعمت» 86
- بقاء و زوال نعمت 88
- گناه، عامل سلب نعمت 90
- فصل 5 94
- درس نهم: شکر واسطه های نعمت 94
- اشاره 94
- لزوم شکر واسطه نعمت 94
- چگونگی شکر واسطه های نعمت 97
- مراتب شکر واسطه نعمت 100
- غفلت از شکر واسطه های نعمت 102
- شکر نعمت والدین 103
- شکر نعمت امام عصر علیه السلام 108
- بخش 2 108
- اشاره 110
- نعمت مورد سؤال خداوند 110
- فصل 1 110
- درس دهم: امام علیه السلام نعمت بزرگ الهی 110
- امام غائب، نعمت باطنی 112
- درس یازدهم: امام علیه السلام مالک دنیا و آخرت 119
- زمین و همه محصولات آن، ملک امام علیه السلام 119
- خلق همه دنیا برای امام علیه السلام 123
- اشاره 123
- امام علیه السلام مالک آخرت 125
- اشاره 131
- درس دوازدهم: امام علیه السلام واسطه فیض 131
- اشاره 132
- واسطه های قبض روح 132
- ولی نعمت بودن امام علیه السلام 141
- پرسشهای مفهوم از درسهای 10 تا 12 143
- درس سیزدهم: هدف از انعام الهی 144
- اشاره 144
- هدف از انعام خدا به بندگان 145
- اشاره 152
- درس چهاردهم: رابطه معرفت خدا و معرفت امام علیه السلام 152
- معرفت امام علیه السلام، میوه و نشانه معرفت خدا 154
- درس پانزدهم: رابطه شکر خدا و معرفت امام علیه السلام 156
- اشاره 163
- فصل 2 163
- درس شانزدهم: شکر قلبی نعمت امام عصر علیه السلام 163
- معرفت قلبی 163
- معرفت نعمت و محبت منعم 164
- پرسشهای مفهومی از درسهای 13 تا 16 170
- اشاره 171
- ذکر محبوب 171
- درس هفدهم: ذکر نعمت امام عصر علیه السلام 171
- فصل 3 171
- ثناگویی از منعم 181
- درس هجدهم: مصادیق دیگر شکر زبانی 181
- اظهار زبانی نعمت 184
- دعا 185
- برپایی مجالس ذکر 188
- سجده شکر 190
- درس نوزدهم: شکر عملی (1) 192
- فصل 4 192
- اشاره 192
- معنای شکر عملی نعمت امام عصر علیه السلام 192
- شکر عملیس وصف طبابت 195
- شکر عملی شاهد بودن امام علیه السلام 196
- شکر عملی «رفیق مونس» 198
- شکر عملی «علم مصبوب» 201
- درس بیستم: شکر عملی (2) 201
- اشاره 201
- شکر عملی «الوالد الشفیق» 203
- نوشتن عریضه به امام علیه السلام 205
- اشاره 205
- تجدید بیعت با امام زمان علیه السلام 209
- پرسشهای مفهومی از درسهای 17 تا 20 211
است. حال این بنده است که باید وظیفه خود را شناخته و به آن عمل کند.
وَلِیُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَیْکُمْ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ (1)
روشن است که عقل، سرپیچی کردن از شکر این منعم را زشت می داند و ناشایست بودن آن بر هر انسان عاقلی روشن است.
توجه به لزوم شکر منعم، در روابط اجتماعی انسان نیز کاملاً مشهود است. اگر دوستی به ما پولی قرض دهد یا از او هدیه ای دریافت کنیم و یا مشکل ما را به طریقی حل کند، هرگز این احسانها را وظیفه او نمی دانیم و به شکرگزاری از او اهتمام می ورزیم و سعی می کنیم از این وظیفه خود کوتاهی نکنیم. اگر حق شکر او را ادا نکنیم، خود را در مقابل او مقصر می دانیم. هر انسان عاقلی هم که شاهد کوتاهی ما در ادای شکر باشد، این کار را مذمت می کند.
شکر نعمت الهی در بیان امام کاظم علیه السلام
اگر انسان به الطاف الهی توجه کند، می یابد که چقدر در مقابل خداوند بی نیاز، ناچیز و ذلیل است و چقدر باید شکرگزار او باشد، چرا که نعمتهای بیکرانی به او اعطا کرده، و امور ناپسند بسیاری را از او دفع کرده است. امام کاظم علیه السلام در دعای جوشن صغیر، ما را نسبت به وظیفه تنبه داده اند.
1- 1. مائده، 6.