- شکر نعمتهای الهی 1
- بخش 1 1
- اشاره 3
- درس اول: نعمت شکر 3
- فصل 1 3
- حکمت عطا شده به لقمان 3
- موعظه لقمان به فرزندش 5
- شکر، لازمه بندگی 7
- رسیدن به مرز انسانیت به وسیله شکر 8
- معرفت «حمد» 10
- درس دوم: شکر منعم 13
- منعم دانستن خدا 13
- لزوم شکر منعم 14
- شکر نعمت الهی در بیان امام کاظم علیه السلام 16
- شکر، نیمی از ایمان 19
- درس سوم: معنا و مراتب شکر 23
- اشاره 23
- فصل 2 23
- اشاره 23
- معنای شکر 23
- مراتب شکر 25
- شکر قلبی 26
- اعتراف به نعمت 28
- ادای شکر یا اعتراف قلبی 31
- درس چهارم: شکر زبانی 35
- جاری شدن شکر بر زبان 35
- اشاره 35
- نعمت برتر 36
- ثنای منعم 36
- ذکر «الحمدلله» 38
- افزایش نعمت با حمد خدا 40
- سجده شکر 44
- اظهار عملی نعمت 48
- درس پنجم: شکر عملی 48
- اشاره 48
- شکر عملی نعمت زبان 49
- بالاترین مراتب شکر 55
- کامل کننده شکر عملی 56
- عجز از شکر خدای متعال 59
- اشاره 59
- درس ششم: اعتراف به عجز از شکر 59
- اشاره 59
- فصل 3 59
- شکرگزاری خدا نسبت به معترفان به تقصیر 65
- اشاره 70
- درس هفتم: اعتراف معصومین علیهم السلام به عجز از شکر 70
- دعای امام سجاد علیه السلام 71
- شکر امام حسین علیه السلام در دعای عرفه 73
- اعتراف به تقصیر در ادای شکر 78
- پرسشهای مفهومی از درسهای 4 تا 7 80
- شکر، سبب فزونی نعمت 81
- اشاره 81
- درس هشتم: نتیجه شکر و کفران نعمت 81
- فصل 4 81
- نعمت بیشتر، مسئولیت بیشتر 84
- شکلهای گوناگون «ازدیاد نعمت» 86
- بقاء و زوال نعمت 88
- گناه، عامل سلب نعمت 90
- درس نهم: شکر واسطه های نعمت 94
- لزوم شکر واسطه نعمت 94
- فصل 5 94
- اشاره 94
- چگونگی شکر واسطه های نعمت 97
- مراتب شکر واسطه نعمت 100
- غفلت از شکر واسطه های نعمت 102
- شکر نعمت والدین 103
- شکر نعمت امام عصر علیه السلام 108
- بخش 2 108
- نعمت مورد سؤال خداوند 110
- درس دهم: امام علیه السلام نعمت بزرگ الهی 110
- فصل 1 110
- اشاره 110
- امام غائب، نعمت باطنی 112
- زمین و همه محصولات آن، ملک امام علیه السلام 119
- درس یازدهم: امام علیه السلام مالک دنیا و آخرت 119
- اشاره 123
- خلق همه دنیا برای امام علیه السلام 123
- امام علیه السلام مالک آخرت 125
- اشاره 131
- درس دوازدهم: امام علیه السلام واسطه فیض 131
- اشاره 132
- واسطه های قبض روح 132
- ولی نعمت بودن امام علیه السلام 141
- پرسشهای مفهوم از درسهای 10 تا 12 143
- اشاره 144
- درس سیزدهم: هدف از انعام الهی 144
- هدف از انعام خدا به بندگان 145
- اشاره 152
- درس چهاردهم: رابطه معرفت خدا و معرفت امام علیه السلام 152
- معرفت امام علیه السلام، میوه و نشانه معرفت خدا 154
- درس پانزدهم: رابطه شکر خدا و معرفت امام علیه السلام 156
- اشاره 163
- درس شانزدهم: شکر قلبی نعمت امام عصر علیه السلام 163
- فصل 2 163
- معرفت قلبی 163
- معرفت نعمت و محبت منعم 164
- پرسشهای مفهومی از درسهای 13 تا 16 170
- اشاره 171
- ذکر محبوب 171
- درس هفدهم: ذکر نعمت امام عصر علیه السلام 171
- فصل 3 171
- ثناگویی از منعم 181
- درس هجدهم: مصادیق دیگر شکر زبانی 181
- اظهار زبانی نعمت 184
- دعا 185
- برپایی مجالس ذکر 188
- سجده شکر 190
- معنای شکر عملی نعمت امام عصر علیه السلام 192
- اشاره 192
- درس نوزدهم: شکر عملی (1) 192
- فصل 4 192
- شکر عملیس وصف طبابت 195
- شکر عملی شاهد بودن امام علیه السلام 196
- شکر عملی «رفیق مونس» 198
- شکر عملی «علم مصبوب» 201
- درس بیستم: شکر عملی (2) 201
- اشاره 201
- شکر عملی «الوالد الشفیق» 203
- اشاره 205
- نوشتن عریضه به امام علیه السلام 205
- تجدید بیعت با امام زمان علیه السلام 209
- پرسشهای مفهومی از درسهای 17 تا 20 211
ائمه علیهم السلام هر سخنی را با حمد و ثنای الهی شروع می فرمودند و شکر زبانی ولی نعمت را سرآغاز هر عمل خود قرار می دادند.
نعمت برتر
اظهار زبانی – برخاسته از شکر قلبی – گوهر گرانبهایی است که «درک فضائل» و «توفیق» انجام آن را باید خدای متعال عطا فرماید. در این صورت، همین حمد کردن، خود نعمتی است برتر از نعمت اولیه که حمد به خاطر آن بوده است.
من حمد الله علی النعمة فقد شکره و کان الحمد افضل من تلک النعمة.1
کسی که خدا را بر نعمتی حمد کند، شکر خدا را به جای آورده است، و خود حمد کردن، نعمتی برتر از آن نعمت اول است.
حمد کردن فعل اختیاری انسان است، ولی معرفت حمد را خدای سبحان عطا می فرماید و به او توفیق می دهد که با زبان نیز لب به ثنای او بگشاید. این دو نعمت اخیر در نظر انسان عاقل، از نعمت اولیه بالاتر است و خود، شکری دیگر می طلبد.
ثنای منعم
شکر زبانی منعم، وظیفه ای است که به هر صورت ممکن باد به آن عمل شود. همین که زبان در تعریف و تمجید و تشکر از منعم به کار گرفته شود، اظهار زبانی نعمت عملی می گردد. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند: