- شکر نعمتهای الهی 1
- بخش 1 1
- درس اول: نعمت شکر 3
- فصل 1 3
- حکمت عطا شده به لقمان 3
- اشاره 3
- موعظه لقمان به فرزندش 5
- شکر، لازمه بندگی 7
- رسیدن به مرز انسانیت به وسیله شکر 8
- معرفت «حمد» 10
- درس دوم: شکر منعم 13
- منعم دانستن خدا 13
- لزوم شکر منعم 14
- شکر نعمت الهی در بیان امام کاظم علیه السلام 16
- شکر، نیمی از ایمان 19
- اشاره 23
- اشاره 23
- معنای شکر 23
- درس سوم: معنا و مراتب شکر 23
- فصل 2 23
- مراتب شکر 25
- شکر قلبی 26
- اعتراف به نعمت 28
- ادای شکر یا اعتراف قلبی 31
- اشاره 35
- جاری شدن شکر بر زبان 35
- درس چهارم: شکر زبانی 35
- ثنای منعم 36
- نعمت برتر 36
- ذکر «الحمدلله» 38
- افزایش نعمت با حمد خدا 40
- سجده شکر 44
- اشاره 48
- درس پنجم: شکر عملی 48
- اظهار عملی نعمت 48
- شکر عملی نعمت زبان 49
- بالاترین مراتب شکر 55
- کامل کننده شکر عملی 56
- عجز از شکر خدای متعال 59
- اشاره 59
- درس ششم: اعتراف به عجز از شکر 59
- اشاره 59
- فصل 3 59
- شکرگزاری خدا نسبت به معترفان به تقصیر 65
- اشاره 70
- درس هفتم: اعتراف معصومین علیهم السلام به عجز از شکر 70
- دعای امام سجاد علیه السلام 71
- شکر امام حسین علیه السلام در دعای عرفه 73
- اعتراف به تقصیر در ادای شکر 78
- پرسشهای مفهومی از درسهای 4 تا 7 80
- فصل 4 81
- شکر، سبب فزونی نعمت 81
- اشاره 81
- درس هشتم: نتیجه شکر و کفران نعمت 81
- نعمت بیشتر، مسئولیت بیشتر 84
- شکلهای گوناگون «ازدیاد نعمت» 86
- بقاء و زوال نعمت 88
- گناه، عامل سلب نعمت 90
- فصل 5 94
- درس نهم: شکر واسطه های نعمت 94
- لزوم شکر واسطه نعمت 94
- اشاره 94
- چگونگی شکر واسطه های نعمت 97
- مراتب شکر واسطه نعمت 100
- غفلت از شکر واسطه های نعمت 102
- شکر نعمت والدین 103
- شکر نعمت امام عصر علیه السلام 108
- بخش 2 108
- فصل 1 110
- نعمت مورد سؤال خداوند 110
- درس دهم: امام علیه السلام نعمت بزرگ الهی 110
- اشاره 110
- امام غائب، نعمت باطنی 112
- درس یازدهم: امام علیه السلام مالک دنیا و آخرت 119
- زمین و همه محصولات آن، ملک امام علیه السلام 119
- خلق همه دنیا برای امام علیه السلام 123
- اشاره 123
- امام علیه السلام مالک آخرت 125
- درس دوازدهم: امام علیه السلام واسطه فیض 131
- اشاره 131
- واسطه های قبض روح 132
- اشاره 132
- ولی نعمت بودن امام علیه السلام 141
- پرسشهای مفهوم از درسهای 10 تا 12 143
- درس سیزدهم: هدف از انعام الهی 144
- اشاره 144
- هدف از انعام خدا به بندگان 145
- اشاره 152
- درس چهاردهم: رابطه معرفت خدا و معرفت امام علیه السلام 152
- معرفت امام علیه السلام، میوه و نشانه معرفت خدا 154
- درس پانزدهم: رابطه شکر خدا و معرفت امام علیه السلام 156
- فصل 2 163
- اشاره 163
- درس شانزدهم: شکر قلبی نعمت امام عصر علیه السلام 163
- معرفت قلبی 163
- معرفت نعمت و محبت منعم 164
- پرسشهای مفهومی از درسهای 13 تا 16 170
- درس هفدهم: ذکر نعمت امام عصر علیه السلام 171
- فصل 3 171
- ذکر محبوب 171
- اشاره 171
- ثناگویی از منعم 181
- درس هجدهم: مصادیق دیگر شکر زبانی 181
- اظهار زبانی نعمت 184
- دعا 185
- برپایی مجالس ذکر 188
- سجده شکر 190
- درس نوزدهم: شکر عملی (1) 192
- معنای شکر عملی نعمت امام عصر علیه السلام 192
- اشاره 192
- فصل 4 192
- شکر عملیس وصف طبابت 195
- شکر عملی شاهد بودن امام علیه السلام 196
- شکر عملی «رفیق مونس» 198
- شکر عملی «علم مصبوب» 201
- درس بیستم: شکر عملی (2) 201
- اشاره 201
- شکر عملی «الوالد الشفیق» 203
- نوشتن عریضه به امام علیه السلام 205
- اشاره 205
- تجدید بیعت با امام زمان علیه السلام 209
- پرسشهای مفهومی از درسهای 17 تا 20 211
هشام بن احمر گوید: همراه امام هفتم علیه السلام به یکی از اطراف مدینه می رفتیم. ناگاه حضرت پای خود را از روی چارپای (مرکب) خود خم کرده، به سجده افتادند، و مدتی آن را طول دادند. سپس سرشان را بلند کردند و سوار مرکب خود شدند.
گفتم: فدایتان شوم، سجده را طولانی کردید. فرمودند: به یاد نعمتی افتادم که خدا به من عطا فرموده، پس مایل شدم که خدایم را شکرگزارم.
در زندگی روزمره، ممکن است به یاد یکی از نعمتهای خدا بیفتیم و یا نعمت بودن امری بر ما آشکار شود. در این حال، وظیفه داریم با قلب و زبان، سپاسگزار آن نعمت باشیم و چه بهتر که به مربیان توحید اقتدا کرده، از روی تواضع، سر بر خاک گذاشته، خدا را بدین طریق شکر گزاریم.
به سفارش امام صادق علیه السلام در این گونه احوال توجه کنیم. ایشان فرمودند:
اذا ذکر احدکم نعمة الله عزوجل فلیضع خده علی التراب شکراً لله، فان کان راکباً فلینزل، فلیضع خده علی التراب، و ان لم یکن یقدر علی النزول للشهرة فلیضع خده علی قربوسه. و ان لم یقدر فلیضع خده علی کفه ثم لیحمد الله علی ما انعم الله علیه. (1)
وقتی کسی از شما یاد نعمت خدا افتاد (متذکر شد) پس باید
1- 1. اصول کافی، کتاب الایمان و الکفر، باب الشکر، حدیث 25.