- شکر نعمتهای الهی 1
- بخش 1 1
- درس اول: نعمت شکر 3
- فصل 1 3
- حکمت عطا شده به لقمان 3
- اشاره 3
- موعظه لقمان به فرزندش 5
- شکر، لازمه بندگی 7
- رسیدن به مرز انسانیت به وسیله شکر 8
- معرفت «حمد» 10
- درس دوم: شکر منعم 13
- منعم دانستن خدا 13
- لزوم شکر منعم 14
- شکر نعمت الهی در بیان امام کاظم علیه السلام 16
- شکر، نیمی از ایمان 19
- درس سوم: معنا و مراتب شکر 23
- فصل 2 23
- اشاره 23
- معنای شکر 23
- اشاره 23
- مراتب شکر 25
- شکر قلبی 26
- اعتراف به نعمت 28
- ادای شکر یا اعتراف قلبی 31
- اشاره 35
- درس چهارم: شکر زبانی 35
- جاری شدن شکر بر زبان 35
- ثنای منعم 36
- نعمت برتر 36
- ذکر «الحمدلله» 38
- افزایش نعمت با حمد خدا 40
- سجده شکر 44
- اشاره 48
- اظهار عملی نعمت 48
- درس پنجم: شکر عملی 48
- شکر عملی نعمت زبان 49
- بالاترین مراتب شکر 55
- کامل کننده شکر عملی 56
- عجز از شکر خدای متعال 59
- اشاره 59
- اشاره 59
- درس ششم: اعتراف به عجز از شکر 59
- فصل 3 59
- شکرگزاری خدا نسبت به معترفان به تقصیر 65
- درس هفتم: اعتراف معصومین علیهم السلام به عجز از شکر 70
- اشاره 70
- دعای امام سجاد علیه السلام 71
- شکر امام حسین علیه السلام در دعای عرفه 73
- اعتراف به تقصیر در ادای شکر 78
- پرسشهای مفهومی از درسهای 4 تا 7 80
- درس هشتم: نتیجه شکر و کفران نعمت 81
- فصل 4 81
- شکر، سبب فزونی نعمت 81
- اشاره 81
- نعمت بیشتر، مسئولیت بیشتر 84
- شکلهای گوناگون «ازدیاد نعمت» 86
- بقاء و زوال نعمت 88
- گناه، عامل سلب نعمت 90
- فصل 5 94
- درس نهم: شکر واسطه های نعمت 94
- لزوم شکر واسطه نعمت 94
- اشاره 94
- چگونگی شکر واسطه های نعمت 97
- مراتب شکر واسطه نعمت 100
- غفلت از شکر واسطه های نعمت 102
- شکر نعمت والدین 103
- بخش 2 108
- شکر نعمت امام عصر علیه السلام 108
- فصل 1 110
- اشاره 110
- نعمت مورد سؤال خداوند 110
- درس دهم: امام علیه السلام نعمت بزرگ الهی 110
- امام غائب، نعمت باطنی 112
- درس یازدهم: امام علیه السلام مالک دنیا و آخرت 119
- زمین و همه محصولات آن، ملک امام علیه السلام 119
- خلق همه دنیا برای امام علیه السلام 123
- اشاره 123
- امام علیه السلام مالک آخرت 125
- اشاره 131
- درس دوازدهم: امام علیه السلام واسطه فیض 131
- اشاره 132
- واسطه های قبض روح 132
- ولی نعمت بودن امام علیه السلام 141
- پرسشهای مفهوم از درسهای 10 تا 12 143
- اشاره 144
- درس سیزدهم: هدف از انعام الهی 144
- هدف از انعام خدا به بندگان 145
- اشاره 152
- درس چهاردهم: رابطه معرفت خدا و معرفت امام علیه السلام 152
- معرفت امام علیه السلام، میوه و نشانه معرفت خدا 154
- درس پانزدهم: رابطه شکر خدا و معرفت امام علیه السلام 156
- فصل 2 163
- اشاره 163
- درس شانزدهم: شکر قلبی نعمت امام عصر علیه السلام 163
- معرفت قلبی 163
- معرفت نعمت و محبت منعم 164
- پرسشهای مفهومی از درسهای 13 تا 16 170
- ذکر محبوب 171
- درس هفدهم: ذکر نعمت امام عصر علیه السلام 171
- فصل 3 171
- اشاره 171
- ثناگویی از منعم 181
- درس هجدهم: مصادیق دیگر شکر زبانی 181
- اظهار زبانی نعمت 184
- دعا 185
- برپایی مجالس ذکر 188
- سجده شکر 190
- معنای شکر عملی نعمت امام عصر علیه السلام 192
- اشاره 192
- فصل 4 192
- درس نوزدهم: شکر عملی (1) 192
- شکر عملیس وصف طبابت 195
- شکر عملی شاهد بودن امام علیه السلام 196
- شکر عملی «رفیق مونس» 198
- شکر عملی «علم مصبوب» 201
- درس بیستم: شکر عملی (2) 201
- اشاره 201
- شکر عملی «الوالد الشفیق» 203
- نوشتن عریضه به امام علیه السلام 205
- اشاره 205
- تجدید بیعت با امام زمان علیه السلام 209
- پرسشهای مفهومی از درسهای 17 تا 20 211
حضرت خاتم الانبیاء صلی الله علیه و آله فرمودند:
ما فتح الله علی عبد باب الشکر فخزن عنه باب الزیادة.(1)
خدا بر بنده ای باب شکر را نگشود که باب افزایش (نعمت) را بر او بسته باشد.
این افزایش شامل نعمت «توفیق شکرگزاری» هم می شود، یعنی این که خداوند باب شکر خویش را بر بنده باز نگه دارد.
در واقع اگر خدا بخواهد نعمتی را بر انسان زیاد فرماید، باب شکر را بر او می گشاید، هم چنان که اگر بخواهد انسان را بیامرزد، باب توبه را بر او باز می کند. لذا اگر انسان توفیق شکرگزاری نعمتی را پیدا کرد، می تواند آن نعمت را زیاد کند، زیرا خداوند منان وعده فرموده که ادای شکرالهی به سرعت نعمت را افزون می دارد. امام صادق علیه السلام فرمودند:
ایما عبد انعم الله علیه فعرفها بقلبه – و فی روایة اخری فاقر بها بقلبه – و حمدلله علیها بلسانه، لم ینفد کلامه حتی یامر الله له بالزیادة. (2)
هر بنده ای که خدا به او نعمتی بدهد، پس معرفت قلبی به آن نعمت پیدا کند [در روایت دیگری است که قلباً به آن نعمت اقرار کند] و با زبان هم خدا را بر آن نعمت حمد گوید، کلامش تمام نمی شود، مگر این که خدا امر می فرماید که آن نعمت بر او زیاد شود.
وعده بالاتری هم امام هادی علیه السلام از پدران گرامی خود، از امیر
1- 1. اصول کافی، کتاب الایمان و الکفر، باب الشکر، حدیث 2.
2- 2. بحار الانوار، جلد 71، ص:53، حدیث 80.