- شکر نعمتهای الهی 1
- بخش 1 1
- درس اول: نعمت شکر 3
- حکمت عطا شده به لقمان 3
- فصل 1 3
- اشاره 3
- موعظه لقمان به فرزندش 5
- شکر، لازمه بندگی 7
- رسیدن به مرز انسانیت به وسیله شکر 8
- معرفت «حمد» 10
- درس دوم: شکر منعم 13
- منعم دانستن خدا 13
- لزوم شکر منعم 14
- شکر نعمت الهی در بیان امام کاظم علیه السلام 16
- شکر، نیمی از ایمان 19
- درس سوم: معنا و مراتب شکر 23
- اشاره 23
- اشاره 23
- معنای شکر 23
- فصل 2 23
- مراتب شکر 25
- شکر قلبی 26
- اعتراف به نعمت 28
- ادای شکر یا اعتراف قلبی 31
- اشاره 35
- جاری شدن شکر بر زبان 35
- درس چهارم: شکر زبانی 35
- نعمت برتر 36
- ثنای منعم 36
- ذکر «الحمدلله» 38
- افزایش نعمت با حمد خدا 40
- سجده شکر 44
- اشاره 48
- درس پنجم: شکر عملی 48
- اظهار عملی نعمت 48
- شکر عملی نعمت زبان 49
- بالاترین مراتب شکر 55
- کامل کننده شکر عملی 56
- عجز از شکر خدای متعال 59
- اشاره 59
- درس ششم: اعتراف به عجز از شکر 59
- اشاره 59
- فصل 3 59
- شکرگزاری خدا نسبت به معترفان به تقصیر 65
- درس هفتم: اعتراف معصومین علیهم السلام به عجز از شکر 70
- اشاره 70
- دعای امام سجاد علیه السلام 71
- شکر امام حسین علیه السلام در دعای عرفه 73
- اعتراف به تقصیر در ادای شکر 78
- پرسشهای مفهومی از درسهای 4 تا 7 80
- فصل 4 81
- شکر، سبب فزونی نعمت 81
- درس هشتم: نتیجه شکر و کفران نعمت 81
- اشاره 81
- نعمت بیشتر، مسئولیت بیشتر 84
- شکلهای گوناگون «ازدیاد نعمت» 86
- بقاء و زوال نعمت 88
- گناه، عامل سلب نعمت 90
- فصل 5 94
- درس نهم: شکر واسطه های نعمت 94
- اشاره 94
- لزوم شکر واسطه نعمت 94
- چگونگی شکر واسطه های نعمت 97
- مراتب شکر واسطه نعمت 100
- غفلت از شکر واسطه های نعمت 102
- شکر نعمت والدین 103
- شکر نعمت امام عصر علیه السلام 108
- بخش 2 108
- فصل 1 110
- درس دهم: امام علیه السلام نعمت بزرگ الهی 110
- نعمت مورد سؤال خداوند 110
- اشاره 110
- امام غائب، نعمت باطنی 112
- زمین و همه محصولات آن، ملک امام علیه السلام 119
- درس یازدهم: امام علیه السلام مالک دنیا و آخرت 119
- خلق همه دنیا برای امام علیه السلام 123
- اشاره 123
- امام علیه السلام مالک آخرت 125
- درس دوازدهم: امام علیه السلام واسطه فیض 131
- اشاره 131
- واسطه های قبض روح 132
- اشاره 132
- ولی نعمت بودن امام علیه السلام 141
- پرسشهای مفهوم از درسهای 10 تا 12 143
- درس سیزدهم: هدف از انعام الهی 144
- اشاره 144
- هدف از انعام خدا به بندگان 145
- اشاره 152
- درس چهاردهم: رابطه معرفت خدا و معرفت امام علیه السلام 152
- معرفت امام علیه السلام، میوه و نشانه معرفت خدا 154
- درس پانزدهم: رابطه شکر خدا و معرفت امام علیه السلام 156
- فصل 2 163
- اشاره 163
- درس شانزدهم: شکر قلبی نعمت امام عصر علیه السلام 163
- معرفت قلبی 163
- معرفت نعمت و محبت منعم 164
- پرسشهای مفهومی از درسهای 13 تا 16 170
- درس هفدهم: ذکر نعمت امام عصر علیه السلام 171
- فصل 3 171
- ذکر محبوب 171
- اشاره 171
- درس هجدهم: مصادیق دیگر شکر زبانی 181
- ثناگویی از منعم 181
- اظهار زبانی نعمت 184
- دعا 185
- برپایی مجالس ذکر 188
- سجده شکر 190
- درس نوزدهم: شکر عملی (1) 192
- فصل 4 192
- اشاره 192
- معنای شکر عملی نعمت امام عصر علیه السلام 192
- شکر عملیس وصف طبابت 195
- شکر عملی شاهد بودن امام علیه السلام 196
- شکر عملی «رفیق مونس» 198
- شکر عملی «علم مصبوب» 201
- درس بیستم: شکر عملی (2) 201
- اشاره 201
- شکر عملی «الوالد الشفیق» 203
- نوشتن عریضه به امام علیه السلام 205
- اشاره 205
- تجدید بیعت با امام زمان علیه السلام 209
- پرسشهای مفهومی از درسهای 17 تا 20 211
یجب لله فیها عرض نعمته لزوالها.(1)
ای جابر! هر کس نعمتهای خدا بر او زیاد شود، نیازهای مردم هم نسبت به او زیاد می گردد. پس اگر حق واجب خدا را در آن نعمتها ادا کند، آنها را در معرض دوام و استمرار قرار داده و اگر حقوق الهی رادر مورد آنها تباه سازد، نعمت او را در معرض تباهی قرار داده است.
رسیدگی به نیازهای گوناگون مرم، در واقع ادای حقوق الهی در مورد نعمت اوست که شکر عملی آن محسوب می شود. عدم التزام به شکر عملی نعمت، می تواند موجب سلب آن گردد.
شکلهای گوناگون «ازدیاد نعمت»
ازدیاد نعمت شکلهای مختلفی دارد. گاهی خداوند نعمتی را به نعمتهای قبلی می افزاید. مثلاً اگر تا امروز، از نعمت علم به اندازه فهم یک مسئله به کسی عطا کرده است، فردا میزان توانایی و آگاهی او را بیشتر نموده، قدرت درک چند مسئله را به او عطا فرماید.
گاهی هم ازدیاد نعمت به شکل ادامه یافتن آن در امتداد زمان می باشد. مثلاً سلامت را که خداوند امروز داده است، فردا هم بدهد.
باید توجه داشته باشیم که همه نعمتهایی که در حال حاضر از آنها استفاده می کنیم، لحظه به لحظه به ما عطا می شود و ما می یابیم که هیچ کدام از توانایی های لحظه آینده، الان در اختیار ما نیست. به عبارتی هیچ نعمتی در ما ذخیره نشده است. بنابراین اگر لحظه بعد،
1- 1. وسائل الشیعة، جلد 11، ص:550، حدیث 9.