- فصل 1 - بررسی عقلی علت غیبت 1
- درس اول: برهان لطف (1) 1
- درس دوم: برهان لطف (2) 7
- درس سوم: برهان لطف (3) 14
- درس چهارم: برهان لطف (4) 24
- پرسشهای مفهومی از درسهای 1 تا 4 31
- درس پنجم: ناسپاسی مردم و غیبت امام علیه السلام 33
- درس ششم: بررسی رابطه ناسپاسی مردم با غیبت امام علیه السلام (1) 43
- درس هفتم: بررسی رابطه ناسپاسی مردم با غیبت امام علیه السلام (2) 50
- پرسشهای مفهومی از درسهای 5 تا 7 57
- درس هشتم: قابل کشف نبودن حکمت غیبت (1) 58
- درس نهم: قابل کشف نبودن حکمت غیبت (2) 67
- درس دهم: بررسی آراء مرحوم سید مرتضی 73
- درس یازدهم: بررسی آراء مرحوم شیخ طوسی و علامه خواجه نصیر الدین طوسی 79
- پرسشهای مفهومی از درسهای 8 تا 11 86
- فصل 2 - بررسی ادله نقلی علت غیبت 87
- درس دوازدهم: علل نقلی غیبت (1) 87
- درس سیزدهم: علل نقلی غیبت (2) 94
- درس چهاردهم: علل نقلی غیبت (3) 102
- درس پانزدهم: علل نقلی غیبت (4) 110
- درس شانزدهم: آیا آماده نبودن جامعه بشری علت غیبت دانسته شده است؟ 118
- فصل 3 - نارسایی ادله نقلی ادعایی بر علت غیبت 118
- درس هفدهم: بررسی نظریه «نبودن 313 یار» به عنوان علت غیبت (1) 128
- درس هجدهم: بررسی نظریه «نبودن 313 یار» به عنوان علت غیبت (2) 134
- درس نوزدهم: بررسی نظریه نبودن 313 یار به عنوان علت غیبت (3) 141
- درس بیستم: بررسی نظریه نبودن 313 یار به عنوان علت غیبت (4) 147
- پرسشهای مفهومی از درسهای 16 تا 20 153
درس دوم: برهان لطف (2)
در درس گذشته به مناسبت بررسی برهان لطف، این سؤال را مطرح کردیم که آیا می توان گفت غرض خداوند از خلقت انسانها هدایت و به کمال رساندن آنهاست؟
عدم جواز اسناد غرض به افعال الهی
در پاسخ به سؤال فوق باید گفت: تعبیر «غرض خداوند از خلقت» تنها یک معنای مقبول می تواند داشته باشد و آن هدفی است که خداوند برای موجودات عاقل و مختار – هم چون انسان – به صورت تشریعی قرار داده است. اگر این مخلوقات با سوء اختیار خود در مسیر خلاف هدف تعیین شده حرکت کنند، هیچ لطمه ای به حکیمانه بودن خلقت الهی وارد نمی شود. بنابراین ضرورتی برای تحقق خواست تشریعی خداوند وجود ندارد.
غیر از معنای فوق هر بیان دیگری که در توضیح تعبیر «هدف» یا