حلقه نهم : سلسله درس‌های مهدویت : رمز ظهور صفحه 73

اکراهی که در این آیه از پیامبر صلی الله علیه و آله نفی شده، همان اجبار تکوینی است که خدا هم آن را از خویش نفی نموده است.(1)

بله، اگر خدا می خواست، می تواست کاری کند که همه اهل زمین بدون اختیار ایمان بیاورند، ولی چنین مشیتی نکرده و پیامبرش نیز – با این که قدرت بر الجاء (سلب اختیار) و اجبار مردم دارد – چنین نمی کند. نفی اکراه به معنای تکوینی آن – هیچ منافاتی با «اکراه تشریعی» که پیامبر صلی الله علیه و آله انجام می دادند، ندارد. منظور از اکراه تشریعی، همان چیزی است که توضیح دادیم (این که پیامبر صلی الله علیه و آله کفار و مشرکین را بین اسلام آوردن و جنگیدن مخیر می نمودند). این سیره – چنان که دیدیم – در زمان امام عصر علیه السلام هم توسط ایشان اجرا خواهد شد و طبق آیه شرفه «و له اسلم من فی السموات و الارض طوعاً و کرهاً» عده ای با رغبت و تعدادی هم با کراهت، اسلام خواهند آورد. از این توضیحات روشن می شود که از آیه شریفه «لا اکراه فی الدین» هرگز نمی توان استفاده کرد که همه مسلمانان باید با طوع و رغبت، اسلام را پذیرا شوند.

تا این جا ضعف و بطلان دلیل اولی که – برای اثبات ضرورت آمادگی عمومی مردم به عنوان شرط لازم ظهور – مطرح شده بود، آشکار شد.

ادله دیگری را در درسهای آینده بررسی خواهیم کرد.