- اشاره 1
- بخش اول: اهمیت و تعریف انتظار 1
- درس اول: وجوب انتظار 3
- انتظار، شرط قبولی اعمال 3
- فصل 1 - وجوب انتظار 3
- وجوب انتظار قائم علیه السلام 7
- عوامل ایجاد کننده انتظار 8
- فصل 2 - انتظار ظهور 14
- غیر قابل توصیف بودن انتظار 14
- درس دوم: انتظار ظهور 14
- تعریف انتظار از روی ملزومات و لوازم آن 16
- درس سوم: انتظار فرج 21
- فصل 3 - انتظار فرج 21
- انتظار، ضد یأس 21
- انتظار فرج، بالاترین عبادت مؤمن 26
- پرسشهای مفهومی از درسهای 1 تا 3 31
- اشاره 32
- بخش دوم انتظار فرج امام عصر علیه السلام و اقسام آن 32
- فصل 1 - انتظار فرج امام عصر علیه السلام 34
- درس چهارم: غیبت امام علیه السلام، بزرگترین گرفتاری عصر 34
- رابطه شدت انتظار با شدت گرفتاری 34
- محرومیتهای ناشی از غیبت 39
- درس پنجم: مقایسه زمان غیبت با زمان ظهور 43
- برطرف شدن اندوه ها و گرفتاریها 43
- اشاره 43
- گرد آمدن بر محور دین حق 45
- کامل شدن عقول 47
- اشاره 50
- شکایت از غیبت 50
- درس ششم: اهمیت احساس درد 50
- شکایت همراه با رضا 53
- ظهور موفور السرور 56
- برطرف شدن ظلم به دست امام عصر علیه السلام 62
- اشاره 62
- درس هفتم: رنج و مصیبت مؤمن از وقوع ظلم 62
- اندوه مؤمن از وقوع ظلم در هر نقطه زمین 64
- اندوه امام صادق علیه السلام از ظلم به یک شیعه 65
- پرسشهای مفهومی از درسهای 4 تا 7 70
- فصل 2 - انتظار فرج منتظر 71
- صاحب بالاترین درجه ایمانی 71
- درس هشتم: انتظار فرج کامل 71
- صاحب شدیدترین گرفتاری 72
- سپرده شدن هدایت خلق به امام علیه السلام 73
- اطلاق «منتظر» بر امام عصر علیه السلام در احادیث 82
- درس نهم: برترین منتظر 82
- درس دهم: جایگاه «نیت» در عبادات 91
- فصل 3 - مراتب انتظار فرج 91
- ارزش عمل به نیت آن است 91
- مراتب قصد قربت 97
- درس یازدهم: قصد قربت در انتظار فرج امام عصر علیه السلام 104
- انتظار فرج بدون قصد قربت 104
- اشاره 104
- انتظار فرج با قصد قربت 107
- پرسشهای مفهومی از درسهای 10 و 11 109
- درس دوازدهم: مراتب انتظار فرج براساس منزلت آن که فرجش را انتظار می کشیم 110
- اشاره 121
- درس سیزدهم: بالاترین درجه انتظار متناظر با بالاترین درجه معرفت و محبت 121
- رابطه محبت با انتظار فرج 121
- محبت امام عصر علیه السلام 124
- اشاره 133
- درس چهاردهم: درخواست رفع گرفتاری از امام عصر علیه السلام 133
- دعای قنوت امام عسکری علیه السلام در فرج فرزند خود 133
- دو نمونه از دعاهای امام عصر علیه السلام در تعجیل فرج خودشان 137
- عالی ترین رتبه فرج امام عصر علیه السلام 139
- پرسشهای مفهومی از درسهای 12 تا 14 142
- اشاره 143
- بخش سوم انتظار لحظه به لحظه 143
- درس پانزدهم: بدائی بودن وقت ظهور 144
- اشاره 144
- فصل 1 - بداء پذیر بودن وقت ظهور و علائم آن 144
- اعتقاد به بداء 145
- اشاره 156
- درس شانزدهم: بداء پذیر بودن علائم ظهور 156
- علائم محتو هم بداء پذیرند 161
- پرسشهای مفهومی از درسهای 15 و 16 166
- شبیه حضرت موسی علیه السلام 167
- درس هفدهم: اصلاح امر ظهور در یک شب 167
- اشاره 167
- فصل 2 - ناگهانی بودن ظهور امام علیه السلام 167
- امیدوارتر باش 170
- حیرت امام علیه السلام 172
- درس هجدهم: مقدمه نداشتن ظهور (1) 175
- یأس از فرج در هنگام فرج 175
- نقد نظریه «ظهور صغری» 181
- تجلیات امام عصر علیه السلام در گذشته 186
- اشاره 186
- درس نوزدهم: مقدمه نداشتن ظهور (2) 186
- درس بیستم: وظیفه امیدواری به ظهور 193
- اشاره 193
- نزدیک شمردن ظهور 196
- پرسشهای مفهومی از درسهای 17 تا 20 200
شامل مواردی می شود که ائمه علیهم السلام از فرج محدود و جزئی شیعیان قبل از فرج نهایی و کامل – که با ظهور امام عصر علیه السلام محقق می شود – خبر داده اند، هم چون حدیثی که در آن ابوحمزه ثمالی از امام باقر علیه السلام درباره پیشگویی امیر مؤمنان علیه السلام پرسیده بود.
ائمه علیهم السلام وقتی برای ظهور تعیین نکرده اند
ائمه علیهم السلام در مورد وقت ظهور امام زمان علیه السلام هیچ گاه زمانی تعیین نکرده و نمی کنند. شاهد این مدعا حدیث ابوبصیر است که می گوید از امام صادق علیه السلام درباره حضرت قائم علیه السلام پرسیدم. حضرت در پاسخ فرمودند:
کذب الوقاتون. انا اهل البیت لا نوقت.(1)
تعیین کنندگان وقت (برای ظهور قائم علیه السلام) دروغ می گویند. ما خانواده ای هستیم که (برای آن) وقتی تعیین نمی کنیم.
پس ائمه علیهم السلام طبق فرمایش خودشان هیچ گاه وقتی برای قیام حضرت مهدی علیه السلام تعیین نکرده و نمی کنند و دلیلش هم این است که اصلاً وقتی برای آن از طرف خداوند تعیین و تقدیر نشده است. (این احتمالی است که ما آن را ارجح دانستیم).
احتمال مرجوحی که در این جا وجود دارد این است که منظور از «وقت» در این احادیث، وقت قطعی و غیر قابل بداء باشد. در این صورت اگر هم پیشگویی هایی از ائمه علیهم السلام در مورد زمان ظهور امام عصر علیه السلام یا خصوصیات و نشانه های آن نقل شده باشد، همگی قابل بداء
1- 1. اصول کافی، کتاب الحجة، باب کراهیة التوقیت، حدیث 3.