- اشاره 1
- بخش اول: اهمیت و تعریف انتظار 1
- درس اول: وجوب انتظار 3
- انتظار، شرط قبولی اعمال 3
- فصل 1 - وجوب انتظار 3
- وجوب انتظار قائم علیه السلام 7
- عوامل ایجاد کننده انتظار 8
- غیر قابل توصیف بودن انتظار 14
- فصل 2 - انتظار ظهور 14
- درس دوم: انتظار ظهور 14
- تعریف انتظار از روی ملزومات و لوازم آن 16
- درس سوم: انتظار فرج 21
- فصل 3 - انتظار فرج 21
- انتظار، ضد یأس 21
- انتظار فرج، بالاترین عبادت مؤمن 26
- پرسشهای مفهومی از درسهای 1 تا 3 31
- اشاره 32
- بخش دوم انتظار فرج امام عصر علیه السلام و اقسام آن 32
- درس چهارم: غیبت امام علیه السلام، بزرگترین گرفتاری عصر 34
- فصل 1 - انتظار فرج امام عصر علیه السلام 34
- رابطه شدت انتظار با شدت گرفتاری 34
- محرومیتهای ناشی از غیبت 39
- برطرف شدن اندوه ها و گرفتاریها 43
- درس پنجم: مقایسه زمان غیبت با زمان ظهور 43
- اشاره 43
- گرد آمدن بر محور دین حق 45
- کامل شدن عقول 47
- اشاره 50
- درس ششم: اهمیت احساس درد 50
- شکایت از غیبت 50
- شکایت همراه با رضا 53
- ظهور موفور السرور 56
- برطرف شدن ظلم به دست امام عصر علیه السلام 62
- درس هفتم: رنج و مصیبت مؤمن از وقوع ظلم 62
- اشاره 62
- اندوه مؤمن از وقوع ظلم در هر نقطه زمین 64
- اندوه امام صادق علیه السلام از ظلم به یک شیعه 65
- پرسشهای مفهومی از درسهای 4 تا 7 70
- فصل 2 - انتظار فرج منتظر 71
- صاحب بالاترین درجه ایمانی 71
- درس هشتم: انتظار فرج کامل 71
- صاحب شدیدترین گرفتاری 72
- سپرده شدن هدایت خلق به امام علیه السلام 73
- اطلاق «منتظر» بر امام عصر علیه السلام در احادیث 82
- درس نهم: برترین منتظر 82
- درس دهم: جایگاه «نیت» در عبادات 91
- فصل 3 - مراتب انتظار فرج 91
- ارزش عمل به نیت آن است 91
- مراتب قصد قربت 97
- درس یازدهم: قصد قربت در انتظار فرج امام عصر علیه السلام 104
- اشاره 104
- انتظار فرج بدون قصد قربت 104
- انتظار فرج با قصد قربت 107
- پرسشهای مفهومی از درسهای 10 و 11 109
- درس دوازدهم: مراتب انتظار فرج براساس منزلت آن که فرجش را انتظار می کشیم 110
- درس سیزدهم: بالاترین درجه انتظار متناظر با بالاترین درجه معرفت و محبت 121
- اشاره 121
- رابطه محبت با انتظار فرج 121
- محبت امام عصر علیه السلام 124
- دعای قنوت امام عسکری علیه السلام در فرج فرزند خود 133
- درس چهاردهم: درخواست رفع گرفتاری از امام عصر علیه السلام 133
- اشاره 133
- دو نمونه از دعاهای امام عصر علیه السلام در تعجیل فرج خودشان 137
- عالی ترین رتبه فرج امام عصر علیه السلام 139
- پرسشهای مفهومی از درسهای 12 تا 14 142
- بخش سوم انتظار لحظه به لحظه 143
- اشاره 143
- درس پانزدهم: بدائی بودن وقت ظهور 144
- اشاره 144
- فصل 1 - بداء پذیر بودن وقت ظهور و علائم آن 144
- اعتقاد به بداء 145
- اشاره 156
- درس شانزدهم: بداء پذیر بودن علائم ظهور 156
- علائم محتو هم بداء پذیرند 161
- پرسشهای مفهومی از درسهای 15 و 16 166
- فصل 2 - ناگهانی بودن ظهور امام علیه السلام 167
- شبیه حضرت موسی علیه السلام 167
- اشاره 167
- درس هفدهم: اصلاح امر ظهور در یک شب 167
- امیدوارتر باش 170
- حیرت امام علیه السلام 172
- یأس از فرج در هنگام فرج 175
- درس هجدهم: مقدمه نداشتن ظهور (1) 175
- نقد نظریه «ظهور صغری» 181
- اشاره 186
- تجلیات امام عصر علیه السلام در گذشته 186
- درس نوزدهم: مقدمه نداشتن ظهور (2) 186
- اشاره 193
- درس بیستم: وظیفه امیدواری به ظهور 193
- نزدیک شمردن ظهور 196
- پرسشهای مفهومی از درسهای 17 تا 20 200
درس شانزدهم: بداء پذیر بودن علائم ظهور
اشاره
در درس پیشین پس از آن که در مورد «بداء» الهی توضیح دادیم، به بیان این مطلب پرداختیم که وقت ظهور امام عصر علیه السلام از بدائیات است. اکنون به توضیح این مطلب می پردازیم که در نشانه های ظهور هم امکان بداء وجود دارد.
مقدمات و علائم ظهور هم بداء پذیرند
طبق قاعده کلی که خود ائمه علیهم السلام تعلیم فرموده اند، در همه اخبار غیبی ایشان – غیر آن چه خود استثنا کرده اند – احتمال بداء وجود دارد.
اعتقاد به این مطلب تأثیر عمیقی در نحوه برخورد با مقدمات و نشانه هایی که برای ظهور امام عصر علیه السلام در احادیث آمده، می گذارد.
نمونه ای از این احادیث را که در آن اشاره به بعضی از خصوصیات روز ظهور امام زمان علیه السلام دارد، از امام صادق علیه السلام نقل می کنیم:
لا یخرج القائم علیه السلام الا فی وتر من السنین سنة احدی او