- اشاره 1
- بخش اول: اهمیت و تعریف انتظار 1
- درس اول: وجوب انتظار 3
- انتظار، شرط قبولی اعمال 3
- فصل 1 - وجوب انتظار 3
- وجوب انتظار قائم علیه السلام 7
- عوامل ایجاد کننده انتظار 8
- فصل 2 - انتظار ظهور 14
- غیر قابل توصیف بودن انتظار 14
- درس دوم: انتظار ظهور 14
- تعریف انتظار از روی ملزومات و لوازم آن 16
- درس سوم: انتظار فرج 21
- فصل 3 - انتظار فرج 21
- انتظار، ضد یأس 21
- انتظار فرج، بالاترین عبادت مؤمن 26
- پرسشهای مفهومی از درسهای 1 تا 3 31
- بخش دوم انتظار فرج امام عصر علیه السلام و اقسام آن 32
- اشاره 32
- فصل 1 - انتظار فرج امام عصر علیه السلام 34
- رابطه شدت انتظار با شدت گرفتاری 34
- درس چهارم: غیبت امام علیه السلام، بزرگترین گرفتاری عصر 34
- محرومیتهای ناشی از غیبت 39
- درس پنجم: مقایسه زمان غیبت با زمان ظهور 43
- برطرف شدن اندوه ها و گرفتاریها 43
- اشاره 43
- گرد آمدن بر محور دین حق 45
- کامل شدن عقول 47
- اشاره 50
- درس ششم: اهمیت احساس درد 50
- شکایت از غیبت 50
- شکایت همراه با رضا 53
- ظهور موفور السرور 56
- برطرف شدن ظلم به دست امام عصر علیه السلام 62
- درس هفتم: رنج و مصیبت مؤمن از وقوع ظلم 62
- اشاره 62
- اندوه مؤمن از وقوع ظلم در هر نقطه زمین 64
- اندوه امام صادق علیه السلام از ظلم به یک شیعه 65
- پرسشهای مفهومی از درسهای 4 تا 7 70
- فصل 2 - انتظار فرج منتظر 71
- صاحب بالاترین درجه ایمانی 71
- درس هشتم: انتظار فرج کامل 71
- صاحب شدیدترین گرفتاری 72
- سپرده شدن هدایت خلق به امام علیه السلام 73
- درس نهم: برترین منتظر 82
- اطلاق «منتظر» بر امام عصر علیه السلام در احادیث 82
- درس دهم: جایگاه «نیت» در عبادات 91
- فصل 3 - مراتب انتظار فرج 91
- ارزش عمل به نیت آن است 91
- مراتب قصد قربت 97
- اشاره 104
- درس یازدهم: قصد قربت در انتظار فرج امام عصر علیه السلام 104
- انتظار فرج بدون قصد قربت 104
- انتظار فرج با قصد قربت 107
- پرسشهای مفهومی از درسهای 10 و 11 109
- درس دوازدهم: مراتب انتظار فرج براساس منزلت آن که فرجش را انتظار می کشیم 110
- اشاره 121
- رابطه محبت با انتظار فرج 121
- درس سیزدهم: بالاترین درجه انتظار متناظر با بالاترین درجه معرفت و محبت 121
- محبت امام عصر علیه السلام 124
- دعای قنوت امام عسکری علیه السلام در فرج فرزند خود 133
- اشاره 133
- درس چهاردهم: درخواست رفع گرفتاری از امام عصر علیه السلام 133
- دو نمونه از دعاهای امام عصر علیه السلام در تعجیل فرج خودشان 137
- عالی ترین رتبه فرج امام عصر علیه السلام 139
- پرسشهای مفهومی از درسهای 12 تا 14 142
- بخش سوم انتظار لحظه به لحظه 143
- اشاره 143
- اشاره 144
- درس پانزدهم: بدائی بودن وقت ظهور 144
- فصل 1 - بداء پذیر بودن وقت ظهور و علائم آن 144
- اعتقاد به بداء 145
- اشاره 156
- درس شانزدهم: بداء پذیر بودن علائم ظهور 156
- علائم محتو هم بداء پذیرند 161
- پرسشهای مفهومی از درسهای 15 و 16 166
- شبیه حضرت موسی علیه السلام 167
- فصل 2 - ناگهانی بودن ظهور امام علیه السلام 167
- اشاره 167
- درس هفدهم: اصلاح امر ظهور در یک شب 167
- امیدوارتر باش 170
- حیرت امام علیه السلام 172
- درس هجدهم: مقدمه نداشتن ظهور (1) 175
- یأس از فرج در هنگام فرج 175
- نقد نظریه «ظهور صغری» 181
- اشاره 186
- تجلیات امام عصر علیه السلام در گذشته 186
- درس نوزدهم: مقدمه نداشتن ظهور (2) 186
- درس بیستم: وظیفه امیدواری به ظهور 193
- اشاره 193
- نزدیک شمردن ظهور 196
- پرسشهای مفهومی از درسهای 17 تا 20 200
گناهان کبیره است که نه به صورت دائمی و کلی و نه به شکل موقت و جزئی، حتی برای یک ساعت و لحظه هم از مؤمن پذیرفته نیست.
علاوه بر این ادله، احادیثی که تعیین کردن وقت برای ظهور را حرام دانسته اند، نیز بر این مقصود دلالت می کند، زیرا به تعبیر مرحوم صاحب مکیال(1)
اگر کسی ظهور حضرت را در مدت زمان معینی نفی کند، مثلاً بگوید تا چند سال آینده یا چند ماه بعد، ظهور واقع نمی شود، در حقیقت به همین مقدار برای آن تعیین وقت کرده است و مقتضای ناامیدی از ظهور حضرت در یک زمان خاص، همین است.
نزدیک شمردن ظهور
انسان منتظر در زمان غیبت، صبح و شام چشم به ظهور امامش دوخته است و هیچ گاه آن را دور نمی داند. داشتن همین حال قلبی در زمان غیبت امام علیه السلام مورد رضای پروردگار و نجات بخش انسان است.
امام صادق علیه السلام می فرمایند:
اقرب ما یکون العبد ال الله عزوجل و ارضی ما یکون عنه اذا افتقدوا حجة الله فلم یظهر لهم و حجت عنهم فلم یعلموا بمکانه، و هم فی ذلک یعلمون انه لا تبطل حجج الله و لا بیناته. فعندها فلیتوقعوا الفرج صباحاً و مساء.(2)
نزدیکترین حالت بنده نسبت به خدای عزوجل و بیشترین خشنودی او از بنده، در وقتی است که (بندگان) حجت خدا را گم
1- 1. مکیال المکارم، جلد 2، ص: 158.
2- 2. کمال الدین، باب 33، حدیث 17.