انسان شناسی و مهدویت صفحه 100

حتی اگر گفته شود که ظهور در امتداد پیشرفت علم و تکنولوژی دوران پیش از خود است، با تغییر چشم­گیری که در انسان های آن زمان از جهت فطری ایجاد می شود، طبیعی است که شکل و شمایل علوم هم دچار تغییر و تحول می گردد. اصولاً طبیعت و علوم حسی و طبیعی که قبل از ظهور با نگاهی جمادمحور و نفی ابعاد ملکوتی دیده می شد، در دوران پس از ظهور، طبیعتی شکوفا در امتداد شکوفایی فطرت آدمی خواهد بود.

7.4. فلسفه تاریخ

بر اساس آینده نگری، بشر به سوی دو دوره در حال حرکت است. اول، دوران پیش از ظهور یا آخرالزمان که مهم ترین شاخصه آن، دنیاگرایی بیش از حد بشر است و نابودی و انحطاط جامعه انسانی را به دنبال دارد. پس از آن، دوران ظهور خواهد بود که دوران بازگشت بشر به فطرت خود است.

بنابراین در نگرش فلسفه تاریخی حق و مبتنی بر انسان شناسی فطری، خداوند انسان را آفریده است تا با کمک حجت بیرون (پیامبران) و حجت درون (عقل) به سوی بهشت ظهور حرکت کند. ولی از آن جا که اکثریت انسان ها فطرت گریز هستند، در نهایت به سوی نابودی پیش خواهند رفت؛ تا وقتی که وحشتی فطری بر مردم جهان حاکم شود. در آن زمان، فطرت ها به سوی ماوراء و عدالت خواهی گرایش خواهند یافت و این وضعیت، عطشی جهانی نسبت به منجی کامل و بی نقص را ایجاد خواهد کرد.

پس در نگرش شیعی، سمت و سوی رفتار بشر را با نسبت سنجی آن با فطرتشان می توان سنجید و به میزان دل­بستگی یا دل­زدگی آن ها از تمدن خودساخته، می توان فاصله زمانی آن ها را با دوران ظهور حدس زد.

سخن پایانی

انسان شناسی روح مهم ترین مبنا در بازشناسی مهدویت شیعی است و می تواند تعریف همه­فهمی از مهدویت شیعی ارائه دهد. امروزه در آموزش ها و همایش های مهدوی بیش تر از نگرش