انسان شناسی و مهدویت صفحه 140

یعنی از یک سو گفتارها فراوان و شعارها روزآمد است، ولی در مقام عمل، اکثر منتظران دچار رکود و انفعال و وادادگی هستند. پس منتظر واقعی کسی است که در یک برنامه ریزی دو مرحله ای، ابتدا به رشد همه جانبه استعدادهای خود بپردازد و آن گاه در مسیر نیازهای امام معصوم، برنامه رشد و فعالیت اجتماعی خود را طراحی نماید.

در رابطه با مسأله رشد دیدگاه­های متفاوتی وجود دارد که در این اثر از میان آن­ها، به سه دیدگاه خواهیم پرداخت؛ دیدگاه علم و تمدن معاصر، دیدگاه فسلفه اسلامی و دیدگاه انسان شناسی اسلامی.

2. رشد از منظر علم و تمدن معاصر

اشاره

علم روان شناسی، دانشی مبتنی بر نظریه ها و فرضیه های متعدد و متنوعی است که نگاهی مادی و سکولار به انسان دارند و هدف آن، رساندن انسان به لذت و خوشی و رفاه دنیوی بیش تر است. البته در این دانش مطالعات فراوان و ارزنده ای درباره رشد آدمی و تأثیر آن بر رشد تدریجی استعدادها و مهارت ها نیز انجام شده، ولی اکثر قریب به اتفاق این مطالعات، مادی، فیزیکی و بدنی است.

بر مبنای این علم، رشد، امری قهری و تک ساحتی است و در یک نگاه کلی به پنج مرحله تقسیم می شود:

از تولد تا بلوغ: شکل گیری تدریجی جسم

بلوغ: تحولات فراگیر و ناگهانی به واسطه فعالیت تمام غدد جسمی و توانمندی های درونی

جوانی: اوج شکوفایی شخصیت فردی و جستجوی هویت اجتماعی

میان سالی: اوج نمود و بروز هویت اجتماعی

کهن سالی: فرسودگی جسم و افت نشاط باطنی

البته روان شناسان در کنار مطالعه تغییرات جسمی و فیزیکی در فرایند رشد، رشد اجتماعی، هیجانی و شناختی افراد را نیز در نظر می گیرند. بدین جهت مراحل تفصیلی تر رشد