انسان شناسی و مهدویت صفحه 20

البته بدیهی است که بضاعت کم نگارنده در کنار لایه های گوناگون این بحث باعث می شود که این اثر تنها تجربه ای در این زمینه باشد. بدان امید که نهضت علمی انسان پژوهی با کمک ره یافت های دینی تبدیل به جریانی فراگیر در حوزه و دانشگاه شود.

4. روش شناسی اثر

در زمینه انسان پژوهی با سه نوع روش و شیوه پژوهش مواجه هستیم:

- روش علمی (مبتنی بر مطالعات حسی و تجربی)

- روش فلسفی (مبتنی بر مطالعات کلی نگر و انتزاعی)

- روش وحیانی (مبتنی بر گزاره های غیبی)

انسان شناسی در روش دانشگاهی، همانند دیگر علوم انسانی، علمی وابسته به حس و تجربه است. بدین جهت، اغلب متون مرتبطی که در ایران یا دیگر کشوره های اسلامی نگاشته شده اند، تفاوت چندانی با آثار غربی ندارند(1).

در مقابل، متون فلسفی و عرفانی خصوصاً با گرایش اسلامی، رویکردی کلی و درونی به این بحث ندارند. انسان شناسی در فلسفه غرب هم مطرح بوده و هست، ولی هرچه تمدن و اندیشه غربی به سوی علم گرایش یافت، رویکرد این مطالعات فلسفی هم زیر سایه سنگین مطالعات علمی قرار گرفت.

این اثر، روش ترکیبی و تلفیقی خواهد داشت، اما بیش­تر بر روش تحلیلی و توصیفی خواهد بود، تحلیلی که مبتنی بر فهم فطری و مشترک همه انسان ها باشد. یعنی از انحصار گرایی در استفاده از روش نقلی یا غیرنقلی پرهیز می شود و هر آن چه به بداهت فطری انسان نزدیک است یا به شکوفایی آن کمک می کند، مورد استفاده قرار می گیرد.