غرب و مهدویت صفحه 260

جمع بندی و  نتیجه گیری پایانی

پژوهش حاضر، علاوه بر ترمینولوژی و اصطلاح شناسی «غرب»، به بررسی ادوار تاریخی غرب، مبانی نگرشی و عناصر فکری و فرهنگی دو تمدن غرب و اسلام پرداخت و پس از بازشکافی روند تاریخی منازعات غرب با اسلام، این برایند حاصل گردید که تمدن غرب به طور کلی، در سه موج: جنگ های صلیبی، اسلام ستیزی در پوشش خاورشناسی و تهاجم همه جانبۀ دوران معاصر، با جهان اسلام برخورد داشته است. این برخوردها و منازعات فیزیکی، پیش از این که به عدم مراعات عرف دیپلماتیک از جانب طرفین نزاع مرتبط باشد، محصول تضاد و تعارض بنیادین و ایدئولوژیک در قشای مرکزی و زیرینی این دو تمدن است که با پنهان شدن در لایه های مرکزی و معرفتی در هر دو تمدن، به صورت سطحی و ظاهری در قالب جنگ ها، لشکرکشی ها و گفت وگوهای سران سیاسی دو جبهه، خودنمایی می کند. به طور ویژه آموزۀ مهدویت، در سه بازۀ زمانی و سه پیش آمد تاریخی مورد توجه و اقبال از سوی غرب قرار گرفت؛ در جریان تشکیل و تأسیس فرقۀ بابیت و بهائیت، قیام محمد احمد سودانی در آفریقا و پیروزی انقلاب اسلامی در ایران.

اندیشۀ موعودگرایی و منجی باوری، از فراگیرترین اندیشه های بشری است. شاید بتوان اندیشۀ نجات و اعتقاد به منجی موعود را در ردیف گسترده ترین دل مشغولی های عمومی بشر، همچون اعتقاد به توحید، تداوم حیات پس از مرگ و ضرورت ارتباط آسمان با زمین دانست. در عصر معاصر، اندیشۀ نجات و موعودباوری که در غرب آن را معادل مسیحاگرایی (Messianism)، آینده گرایی (Futurism) و هزاره گرایی (Millenialism) به حساب می آورند، شاید بیش از هر زمان دیگری مورد توجه قرار گرفته است. اهمیت این موضوع، فقط در این نیست که بسیاری از ملت ها و مذاهب