انتظار11: غیبت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف صفحه 12

در قرآن کریم نیز چنین تعبیر شده است: «نَفقِدُ صُواعَ المَلِک؛ پیمانه ملک را گم کردیم؛(1) یعنی پیمانه دیده نمی شود بنابراین عدم رؤیت، با عدم شناخت، متفاوت است.

با توجه به روایات و مطالب فوق، شاید بتوان گفت که برای امام مهدی علیه السلام هر دو نوع غیبت قابل تصور است و آن بزرگوار، در مواردی دیده نمی شود و در مواردی شناخته نمی شود؛ پس هر یک از دو دسته روایات، ناظر به یک گونه از غیبت حضرت است و صورت دیگر را نفی نمی کند؛ هرچند حالت نخست غیبت، غیبت شخصیت است و در مواردی که لازم باشد، غیبت شخص خواهد بود (تا اشکال معجزه نیز حل شود).

البته برخی دو نوع غیبت را به دو مرحله ابتدای غیبت و دوران بعد تفسیر کرده اند؛ یعنی غیبت شخص و ندیدن جسم امام مهدی علیه السلام برای دوران غیبت صغرا است و غیبت شخصیت و نشناختن آن حضرت، مربوط به