- پیشگفتار 1
- اشاره 5
- بخش اول: منجی باوری 5
- مفهوم شناسی 6
- پیشینه تاریخی منجی باوری 7
- خاستگاه دینی منجی باوری 8
- اشاره 11
- منجی باوری در ادیان توحیدی 11
- الف) منجی در دین یهود 12
- ب) منجی در مسیحیت 13
- ج) منجی در اسلام 16
- وحدت نظر فرق اسلامی در موضوع مهدویّت 17
- مهدویّت در آیات 19
- مهدویّت در روایات 25
- اشاره 25
- الف) مهدویّت درکلام پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 26
- ب) مهدویّت در کلام امامان معصوم علیهم السلام 33
- مهدویّت شخصی و نوعی 51
- پیوند شیعه با مهدویّت 53
- اشاره 57
- بخش دوم: معرفت آخرین منجی 57
- ضرورت معرفت آخرین منجی 58
- اشاره 66
- مؤلفه های معرفت آخرین منجی 66
- الف) معرفت شخص 68
- ب) معرفت مقام 70
- ج) معرفت اوصاف 73
- آثار معرفت آخرین منجی 76
- الف) هدایت بخشی 76
- اشاره 76
- ب) سعادت آفرینی 78
- پیامدهای عدم معرفت آخرین منجی 80
- اشاره 84
- بخش سوم: ولادت آخرین منجی 84
- قطعی بودن ولادت آخرین منجی 86
- پنهان بودن ولادت آخرین منجی 87
- گزارش حکیمه از ولادت آخرین منجی 88
- معرفی آخرین منجی به شیعیان 91
- دیدار خواص شیعه با آخرین منجی 94
- نام و القاب آخرین منجی 98
- نسب آخرین منجی 99
- اشاره 101
- اوصاف آخرین منجی 101
- شمایل آخرین منجی 101
- الف) علم لدنّی 102
- ب) عصمت 106
- ج) امامت 108
- اشاره 115
- بخش چهارم: غیبت آخرین منجی 115
- معناشناسی غیبت 117
- پیشینه شناسی غیبت 117
- ماهیّت شناسی غیبت آخرین منجی 119
- اشاره 123
- شیوه شناسی غیبت آخرین منجی 123
- الف) شیوه اعجاز 124
- ب) شیوه طبیعی 126
- گونه شناسی غیبت آخرین منجی 133
- زمینه شناسی غیبت آخرین منجی 134
- چرایی شناسی غیبت آخرین منجی 137
- اشاره 137
- الف) حفظ جان حضرت 138
- ب) پرهیز از معاهده با حکام جور 140
- ج) آزمودن ایمان و پایداری مردم 142
- د) افاضه تدریجی 145
- ه) اسرار نهفته 147
- پیامدشناسی غیبت آخرین منجی 150
- الف) بحران حیرت 150
- اشاره 150
- ب) شکل گیری نهاد نیابت 151
- اشاره 151
- 1. نیابت خاصه 153
- 2. نیابت عامّه (ولایت فقیه) 154
- آثار و فوائد منجی غائب 158
- اشاره 158
- الف) واسطه فیض وجود 160
- ب) واسطه بقا و تداوم هستی 161
- ج) واسطه دریافت نعمت 161
- ه) واسطه دفع بلاها 163
- د) واسطه معرفت و عبادت 163
- ز) واسطه حفظ و ماندگاری شیعه 164
- و) واسطه قبول اعمال 164
- ح) واسطه امید به آینده روشن 165
- انتظار آخرین منجی 165
- معنا شناسی انتظار 166
- ماهیّت انتظار 167
- ابعاد انتظار 171
- اشاره 171
- الف) بُعد تاریخی 171
- ب) بعد اعتقادی 172
- د) بعد انسانی 174
- ج) بعد سیاسی 174
- فضیلت انتظار 175
- اشاره 176
- الف) شناخت امام 176
- شناسه های منتظران 176
- ب) الگوپذیری از امام 177
- ج) پارسایی در عمل 181
- د) پایداری در سختی ها 184
- ه) محبّت و انس معنوی با امام 187
- و) رضایت خواهی امام 189
- ز) دعا برای ظهور امام 190
- شرایط ظهور 196
- اشاره 196
- فرق شرایط با علائم 197
- اشاره 197
- الف) وجود یاور 198
- ب) آمادگی جامعه بشری 199
- علائم ظهور 204
- بخش پنجم: ظهور آخرین منجی 207
- اشاره 207
- مفاهیم (ظهور، قیام، خروج) 209
- زمان ظهور 212
- اشاره 212
- الف) سال، ماه و روز ظهور 213
- ب) ناگهانی بودن ظهور 217
- مکان ظهور 221
- فصل1: رخدادهای پیش از ظهور 225
- اشاره 225
- آغاز بی ثباتی در خاورمیانه 226
- اشاره 228
- خروج سفیانی 228
- الف) ویژگی های سفیانی 229
- ب) حتمی بودن خروج سفیانی 231
- ج) زمان خروج سفیانی 232
- د) محل خروج سفیانی 233
- ه) اهداف سفیانی 235
- و) جنایات سفیانی 236
- قیام خراسانی 246
- قیام شعیب بن صالح 251
- اشاره 255
- قیام یمانی 255
- الف) هویّت یمانی 256
- ب) خروج حتمی یمانی 258
- ج) زمان قیام یمانی 259
- د) محل خروج یمانی 262
- ه) اهداف قیام یمانی 264
- و) ویژگی های قیام یمانی 265
- قیام سید حسنی 268
- قیام نجبای مصر 272
- قیام اهالی طالقان 272
- فصل2: رخدادهای هنگام ظهور 275
- تهاجم سفیانی به شهر مدینه 275
- مدینه و مکه، کانون تحولات 275
- اشاره 275
- جنایات هولناک سفیانی در مدینه 277
- پیک حضرت به سوی مردم مکّه 283
- شهادت نماینده حضرت در مکّه 284
- خروج حضرت از مدینه 287
- سپاه سفیانی در تعقیب حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 288
- رخداد عجیب «خسف بیداء» 289
- ورود حضرت به مکّه 296
- فصل3: رخدادهای پس از ظهور 298
- چگونگی ظهور 298
- پیوستن اصحاب حضرت 302
- اشاره 302
- الف) تعداد اصحاب 303
- ب) خصوصیات اسمی و ملیتی اصحاب 308
- ج) چگونگی پیوستن اصحاب 312
- د) اوصاف و ویژگی های اصحاب 316
- ه) مأموریت اصحاب 321
- و) حضورکم رنگ اعراب در جمع اصحاب 323
- ز) حضور زنان در میان اصحاب 326
- ح) رجعت برخی از صالحان 328
- اشاره 330
- اعلامیه جهانی ظهور (ندای آسمانی) 330
- الف) انتشار فراگیر خبر ظهور 332
- ب) چگونگی دریافت خبر ظهور 334
- ج) زمان نشر خبر ظهور 336
- د) پیام اعلامیه ظهور 339
- ه) شادمانی عمومی 343
- و) اقتدار شیعه 346
- سخنرانی های حضرت 347
- بیعت با امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 355
- اشاره 355
- الف) بیعت فرشتگان 355
- ب) بیعت اصحاب حضرت 358
- ج) شرایط بیعت 360
- فصل4: قیام رهایی بخش 363
- اشاره 363
- آزادسازی شهر مکه 364
- مجازات مجرمان خانه خدا 365
- تسهیل در مراسم حج 367
- اصلاح بنای مسجد الحرام 367
- تعیین فرماندار مکه 369
- آزادسازی مدینه منوره 371
- عبور از منطقه بیداء 372
- آزاد سازی مدینه 373
- تعیین فرماندار مدینه 374
- آزادسازی شهرهای عراق 375
- پیکار با مقدّس نمایان معاند 377
- ورود حضرت به کوفه، نجف و کربلا 380
- کوفه، مرکز حکومت جهانی مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 386
- بازسازی مسجد کوفه 389
- برگزاری کلاس های قرآن در مسجد کوفه 391
- تأسیس مصلای بزرگ در حومه کوفه 392
- ورود حضرت به مسجد سهله 396
- بیعت یاران مصر 398
- نبرد با سفیانی 399
- دستگیری و اعدام سفیانی 401
- جنگ با یهودیان 402
- فتح بیت المقدّس و روم (کشورهای غربی) 405
- نزول عیسی علیه السلام و اقتدای او به حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 410
- فتح چین، دیلم و قسطنطنیه 414
- فتح شرق و غرب 415
- فصل5: استقرار نظام مهدوی 418
- دستاوردهای نظام مهدوی 418
- اشاره 419
- 1. مقابله با بدعت ها 419
- اقدامات مصلحانه حضرت 419
- 2. احیای دوباره دین 420
- 3. تفسیر معصومانه از آموزه های اسلامی 426
- 4. حاکمیّت جهانی اسلام 427
- 5. ترویج فضائل اخلاقی 428
- 6. توسعه اقتصاد و معیشت عمومی 430
- 7. استقرار امنیت فراگیر 436
- 8. اجرای عدالت اجتماعی 441
- 9. عمران و آبادانی زمین 449
- 10. رُشد عقلانیّت عمومی 452
- 11. شکوفائی علم و فناوری 453
- فصل6: مدت حکومت مهدوی و فرضیه های پس از آن 457
- اشاره 457
- مدّت حکومت امام مهدی (عج) در روایات 458
- دیدگا ه ها در توجیه اختلاف روایات 461
- اشاره 461
- نظریه برگزیده 465
- تبیین نظریه مختار 467
- شهادت یا وفات 472
- فرضیه ها درباره وضعیت جهان پس از پایان حکومت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 476
- اشاره 476
- 1. فرضیه وقوع قیامت و پایان جهان 477
- اشاره 477
- نقد این دیدگاه 481
- 2. فرضیه رجعت و تداوم دولت عترت 482
- 3. فرضیه جانشینی دوازده مهدی 489
- جمع بندی 491
- کتابنامه 494
در عصر غیبت همانند زمان حضور، به طور طبیعی و با جسم عنصری زندگی می کند، نه مانند یک موجود نامرئی که بدن مثالی و زندگی صرفاً روحانی دارد؛ چنان که فرقه شیخیّه دچار این پندار باطل شده اند. پس دلیلی بر استفاده از شیوه اعجاز به صورت مداوم برای پنهان زیستی حضرت وجود ندارد. این دیدگاه، هم از توجیه عقلانی و هم از شواهد و مؤیدات نقلی برخوردار است که در قسمت های بعد بدان اشاره خواهد شد.
شیوه شناسی غیبت آخرین منجی
اشاره
بحث از چگونگی غیبت، در حقیقت، نتیجه و تابع چگونگی نگرش به ماهیّت پدیده غیبت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف است. در این جا پرسش اصلی درباره شیوه ها و مکانیسم ناپیدا بودن امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف از انظار عموم است؛ به عبارت دیگر، در این بخش، درصدد پاسخگویی به این سؤال هستیم که آیا مخفی بودن امام از دید مردم، به معنای نامحسوس بودن و عدم رؤیت جسم شریف ایشان است یا به معنای ناشناس بودن حضرت در میان مردم؟ آیا غیبت حضرت از نوع «غیبت شخص» است یا «غیبت عنوان»؟(1)
1- منظور از «غیبت شخص» عدم رؤیت جسم و دیده نشدن وجود فیزیکی امام است؛ اما مراد از «غیبت عنوان» ناشناس بودن حضرت در میان مردم و عدم آگاهی آنان نسبت به هویت امام می باشد.