- پیشگفتار 1
- اشاره 5
- بخش اول: منجی باوری 5
- مفهوم شناسی 6
- پیشینه تاریخی منجی باوری 7
- خاستگاه دینی منجی باوری 8
- اشاره 11
- منجی باوری در ادیان توحیدی 11
- الف) منجی در دین یهود 12
- ب) منجی در مسیحیت 13
- ج) منجی در اسلام 16
- وحدت نظر فرق اسلامی در موضوع مهدویّت 17
- مهدویّت در آیات 19
- اشاره 25
- مهدویّت در روایات 25
- الف) مهدویّت درکلام پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 26
- ب) مهدویّت در کلام امامان معصوم علیهم السلام 33
- مهدویّت شخصی و نوعی 51
- پیوند شیعه با مهدویّت 53
- بخش دوم: معرفت آخرین منجی 57
- اشاره 57
- ضرورت معرفت آخرین منجی 58
- اشاره 66
- مؤلفه های معرفت آخرین منجی 66
- الف) معرفت شخص 68
- ب) معرفت مقام 70
- ج) معرفت اوصاف 73
- اشاره 76
- الف) هدایت بخشی 76
- آثار معرفت آخرین منجی 76
- ب) سعادت آفرینی 78
- پیامدهای عدم معرفت آخرین منجی 80
- بخش سوم: ولادت آخرین منجی 84
- اشاره 84
- قطعی بودن ولادت آخرین منجی 86
- پنهان بودن ولادت آخرین منجی 87
- گزارش حکیمه از ولادت آخرین منجی 88
- معرفی آخرین منجی به شیعیان 91
- دیدار خواص شیعه با آخرین منجی 94
- نام و القاب آخرین منجی 98
- نسب آخرین منجی 99
- اشاره 101
- شمایل آخرین منجی 101
- اوصاف آخرین منجی 101
- الف) علم لدنّی 102
- ب) عصمت 106
- ج) امامت 108
- اشاره 115
- بخش چهارم: غیبت آخرین منجی 115
- پیشینه شناسی غیبت 117
- معناشناسی غیبت 117
- ماهیّت شناسی غیبت آخرین منجی 119
- اشاره 123
- شیوه شناسی غیبت آخرین منجی 123
- الف) شیوه اعجاز 124
- ب) شیوه طبیعی 126
- گونه شناسی غیبت آخرین منجی 133
- زمینه شناسی غیبت آخرین منجی 134
- چرایی شناسی غیبت آخرین منجی 137
- اشاره 137
- الف) حفظ جان حضرت 138
- ب) پرهیز از معاهده با حکام جور 140
- ج) آزمودن ایمان و پایداری مردم 142
- د) افاضه تدریجی 145
- ه) اسرار نهفته 147
- الف) بحران حیرت 150
- اشاره 150
- پیامدشناسی غیبت آخرین منجی 150
- ب) شکل گیری نهاد نیابت 151
- اشاره 151
- 1. نیابت خاصه 153
- 2. نیابت عامّه (ولایت فقیه) 154
- اشاره 158
- آثار و فوائد منجی غائب 158
- الف) واسطه فیض وجود 160
- ب) واسطه بقا و تداوم هستی 161
- ج) واسطه دریافت نعمت 161
- ه) واسطه دفع بلاها 163
- د) واسطه معرفت و عبادت 163
- ز) واسطه حفظ و ماندگاری شیعه 164
- و) واسطه قبول اعمال 164
- انتظار آخرین منجی 165
- ح) واسطه امید به آینده روشن 165
- معنا شناسی انتظار 166
- ماهیّت انتظار 167
- الف) بُعد تاریخی 171
- ابعاد انتظار 171
- اشاره 171
- ب) بعد اعتقادی 172
- ج) بعد سیاسی 174
- د) بعد انسانی 174
- فضیلت انتظار 175
- الف) شناخت امام 176
- شناسه های منتظران 176
- اشاره 176
- ب) الگوپذیری از امام 177
- ج) پارسایی در عمل 181
- د) پایداری در سختی ها 184
- ه) محبّت و انس معنوی با امام 187
- و) رضایت خواهی امام 189
- ز) دعا برای ظهور امام 190
- اشاره 196
- شرایط ظهور 196
- فرق شرایط با علائم 197
- اشاره 197
- الف) وجود یاور 198
- ب) آمادگی جامعه بشری 199
- علائم ظهور 204
- اشاره 207
- بخش پنجم: ظهور آخرین منجی 207
- مفاهیم (ظهور، قیام، خروج) 209
- زمان ظهور 212
- اشاره 212
- الف) سال، ماه و روز ظهور 213
- ب) ناگهانی بودن ظهور 217
- مکان ظهور 221
- اشاره 225
- فصل1: رخدادهای پیش از ظهور 225
- آغاز بی ثباتی در خاورمیانه 226
- اشاره 228
- خروج سفیانی 228
- الف) ویژگی های سفیانی 229
- ب) حتمی بودن خروج سفیانی 231
- ج) زمان خروج سفیانی 232
- د) محل خروج سفیانی 233
- ه) اهداف سفیانی 235
- و) جنایات سفیانی 236
- قیام خراسانی 246
- قیام شعیب بن صالح 251
- قیام یمانی 255
- اشاره 255
- الف) هویّت یمانی 256
- ب) خروج حتمی یمانی 258
- ج) زمان قیام یمانی 259
- د) محل خروج یمانی 262
- ه) اهداف قیام یمانی 264
- و) ویژگی های قیام یمانی 265
- قیام سید حسنی 268
- قیام نجبای مصر 272
- قیام اهالی طالقان 272
- مدینه و مکه، کانون تحولات 275
- فصل2: رخدادهای هنگام ظهور 275
- تهاجم سفیانی به شهر مدینه 275
- اشاره 275
- جنایات هولناک سفیانی در مدینه 277
- پیک حضرت به سوی مردم مکّه 283
- شهادت نماینده حضرت در مکّه 284
- خروج حضرت از مدینه 287
- سپاه سفیانی در تعقیب حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 288
- رخداد عجیب «خسف بیداء» 289
- ورود حضرت به مکّه 296
- چگونگی ظهور 298
- فصل3: رخدادهای پس از ظهور 298
- اشاره 302
- پیوستن اصحاب حضرت 302
- الف) تعداد اصحاب 303
- ب) خصوصیات اسمی و ملیتی اصحاب 308
- ج) چگونگی پیوستن اصحاب 312
- د) اوصاف و ویژگی های اصحاب 316
- ه) مأموریت اصحاب 321
- و) حضورکم رنگ اعراب در جمع اصحاب 323
- ز) حضور زنان در میان اصحاب 326
- ح) رجعت برخی از صالحان 328
- اعلامیه جهانی ظهور (ندای آسمانی) 330
- اشاره 330
- الف) انتشار فراگیر خبر ظهور 332
- ب) چگونگی دریافت خبر ظهور 334
- ج) زمان نشر خبر ظهور 336
- د) پیام اعلامیه ظهور 339
- ه) شادمانی عمومی 343
- و) اقتدار شیعه 346
- سخنرانی های حضرت 347
- بیعت با امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 355
- اشاره 355
- الف) بیعت فرشتگان 355
- ب) بیعت اصحاب حضرت 358
- ج) شرایط بیعت 360
- اشاره 363
- فصل4: قیام رهایی بخش 363
- آزادسازی شهر مکه 364
- مجازات مجرمان خانه خدا 365
- تسهیل در مراسم حج 367
- اصلاح بنای مسجد الحرام 367
- تعیین فرماندار مکه 369
- آزادسازی مدینه منوره 371
- عبور از منطقه بیداء 372
- آزاد سازی مدینه 373
- تعیین فرماندار مدینه 374
- آزادسازی شهرهای عراق 375
- پیکار با مقدّس نمایان معاند 377
- ورود حضرت به کوفه، نجف و کربلا 380
- کوفه، مرکز حکومت جهانی مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 386
- بازسازی مسجد کوفه 389
- برگزاری کلاس های قرآن در مسجد کوفه 391
- تأسیس مصلای بزرگ در حومه کوفه 392
- ورود حضرت به مسجد سهله 396
- بیعت یاران مصر 398
- نبرد با سفیانی 399
- دستگیری و اعدام سفیانی 401
- جنگ با یهودیان 402
- فتح بیت المقدّس و روم (کشورهای غربی) 405
- نزول عیسی علیه السلام و اقتدای او به حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 410
- فتح چین، دیلم و قسطنطنیه 414
- فتح شرق و غرب 415
- فصل5: استقرار نظام مهدوی 418
- دستاوردهای نظام مهدوی 418
- اقدامات مصلحانه حضرت 419
- اشاره 419
- 1. مقابله با بدعت ها 419
- 2. احیای دوباره دین 420
- 3. تفسیر معصومانه از آموزه های اسلامی 426
- 4. حاکمیّت جهانی اسلام 427
- 5. ترویج فضائل اخلاقی 428
- 6. توسعه اقتصاد و معیشت عمومی 430
- 7. استقرار امنیت فراگیر 436
- 8. اجرای عدالت اجتماعی 441
- 9. عمران و آبادانی زمین 449
- 10. رُشد عقلانیّت عمومی 452
- 11. شکوفائی علم و فناوری 453
- فصل6: مدت حکومت مهدوی و فرضیه های پس از آن 457
- اشاره 457
- مدّت حکومت امام مهدی (عج) در روایات 458
- اشاره 461
- دیدگا ه ها در توجیه اختلاف روایات 461
- نظریه برگزیده 465
- تبیین نظریه مختار 467
- شهادت یا وفات 472
- فرضیه ها درباره وضعیت جهان پس از پایان حکومت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 476
- اشاره 476
- 1. فرضیه وقوع قیامت و پایان جهان 477
- اشاره 477
- نقد این دیدگاه 481
- 2. فرضیه رجعت و تداوم دولت عترت 482
- 3. فرضیه جانشینی دوازده مهدی 489
- جمع بندی 491
- کتابنامه 494
عامری(1) و... از جمله کسانی اند که در روایات از بازگشت آنان در زمان ظهور حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، خبر داده شده است.
3. فرضیه جانشینی دوازده مهدی
فرضیه سوم مبتنی بر روایاتی است که از تداوم حکومت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف به وسیله جانشیان ایشان خبر داده است، مانند آنچه ابو حمزه ثمالی از امام صادق علیه السلام در این باره نقل کرده است که آن حضرت فرمود: «أَنَّ مِنَّا بَعْدَ الْقَائِمِ عجل الله تعالی فرجه الشریف اثْنَا عَشَرَمَهْدِیّاً مِنْ وُلْدِ الْحُسَیْنِ علیه السلام ؛(2) همانا پس از رفتن حضرت قائم عجل الله تعالی فرجه الشریف از این دنیا، دوازده مهدی از نسل حسین علیه السلام جانشینان او خواهند شد».
اما این گونه روایات را نمی توان مبنای یک فرضیه مستقل در برابر دو فرضیه نخست قرار داد، زیرا اگر مراد از دوازده مهدی، انسان های غیر معصوم باشند، با آن دسته روایاتی که وجود جهان را به وجود حجّت حی و امام معصوم علیه السلام وابسته می داند، قطعا منافات خواهد داشت. ولی اگر مراد از جانشینان حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف ناظر به رجعت و حضور مجدد امامان معصوم علیهم السلام باشد، بازگشت به فرضیه دوم
1- بحارالانوار، ج 53، ص 67؛ اثبات الهداه، ج 3، ص 561.
2- بحار الانوار، ج53، ص145 و 148.