- مقدمه 1
- اشاره 10
- اشاره 11
- واژه های مربوط به مهدویّت 12
- واژه های مدّعی/ مدعیان 17
- واژه نیابت 19
- واژه تفسیر 21
- تفسیر به رأی 23
- واژه تأویل 25
- واژه بطن 28
- 1- معانی عمومی 30
- معانی تأویل در آیات قرآن 30
- 3_ راز و حکمت امور 31
- 4_ عاقبت 31
- اشاره 35
- 1. توجه توأم به ظاهر و باطن 36
- اشاره 36
- شاخصه های تفسیر و تأویل صحیح 36
- 3. دوری از استنباط شخصی 43
- 4. توجه به محکم و متشابه 44
- 5. توجّه به شأن، اسباب و جوّ نزول 45
- 6. ملاکهای تفسیر علمی 47
- اشاره 51
- نکته اول 52
- اشاره 56
- زیدبن علی علیه السلام 57
- برخی از عقائد زیدیه 58
- انشعابات زیدیه 61
- اشاره 62
- شکل گیری اسماعیلیه 63
- برخی القاب فرقه اسماعیلیه 64
- اشاره 68
- عرفان حلقه 69
- برخی فعالیت های این گروه 70
- ادعاهای خاص 71
- جایگاه قرآن و روایات 73
- اشاره 73
- چند نکته تکمیلی 78
- اشاره 82
- اشاره 84
- 1. عرفان حلقه و واسطه فیض 85
- 2. قادیانیه و صفات رسولان 88
- 3. زیدیه و صفات انبیاء 92
- 4. معنویتهای نوظهور و بحث ذهن و روح و... 96
- 5. خاتمیت و مهدویّت 103
- 6. قادیانیه و خاتمیت 111
- اشاره 118
- 1. مصادیق خلیفه اللهی 119
- 2. ادبیات گفتاری موعود 124
- اشاره 130
- 2. زمینه سازان ظهور 135
- 3. وظایف خاص منتظر 143
- اشاره 148
- 1. تعیین زمان و تفسیر ریاضی 149
- اشاره 149
- دفاعیات تفسیر ریاضی قرآن و نقد آنها 160
- 2. زمان ظهور و حساب اعداد 162
- 3. سوره ها و علائم الظهور 169
- 4-1. صدای آسمانی 172
- 4. مصادیق نشانه های ظهور 172
- 4-2. سیدحسنی 174
- 4-3. دود 177
- 4-4. دابه الارض 188
- 5. زمان قیام و ظهور 192
- 6. جفر و ظهور 197
- اشاره 210
- 1. سرانجام شیطان 211
- 2. شیطان؛ حق و باطل 215
- 3. وضعیت پس از ظهور 217
- 4. رجعت و حوادث ظهور 221
- 5. رجعت کنندگان 224
- اشاره 230
- مباحث کلی این فصل 231
- 1. اهداف نفسانی و دنیوی 232
- 2. انگیزه های دینی _ اعتقادی 237
- 3. کژاندیشی در تفسیر و تأویل 246
- 5. عدم توجه به سیاق 252
- 6. التقاط در روش 253
- اشاره 263
- مقالات و سخنرانی ها، درس ها، جزوات و مجلّات 276
- سایت ها، وبلاگ ها، فایل های صوتی و تصویری 277
1- بصائر الدرجات، ص315؛ روش های تأویل قرآن، (معناشناسی و روش شناسی تأویل در سه حوزه روایی، باطنی و اصولی)، ص132.
2- بصائر الدرجات، ص316.
حلال و حرام آگاه ساز.
فرمود:ای طلحه… [خدا] پیغمبر را امر فرموده که آن علوم را نگهداشته و سپس به جانشین خود و او به اولاد و جانشینان خود سپرده تا به آخرین فرزند او [حضرت ولی عصر] منتقل شود.(1)
بنابراین اگر مفسّر یا مدعی تفسیری بخواهد مطالبی را به طور قطع و یقین بیان کند خصوصا در عرصه بطن و تأویل، باید استناد و مدرک معتبری در کار باشد.
4. توجه به محکم و متشابه
یکی از نکاتی که در تفسیر صحیح باید مورد دقت قرار گیرد، جدا کردن آیات متشابه از محکمات می باشد، در مورد تعریف این دو دسته از آیات، اقوال مختلفی وجود دارد؛ ولی اجمالاً آیاتی که امر دو مورد آنها مشتبه می شده است را از آیات متشابه دانسته اند، از جمله آنها، آغاز برخی سوره های قرآن است که حروف مقطعه وجود دارد و یهود، آنها را با حساب جُمّل محاسبه می کردند تا از این راه، مدت و بقای عمر اسلام را تعیین کنند.(2)
در این راستا، روایات تفسیری هم مورد بررسی قرار می گیرد که در تفاسیری مثل نورالثقلین، البرهان فی تفسیر القرآن، الدّرالمنثور، اخبار و آثاری در بیان آیات محکم و متشابه آمده است؛ از جمله این روایات که به این تحقیق ارتباط بیشتری دارد، روایاتی است که در مورد تفسیر عددی قرآن وجود دارد، به عنوان نمونه در معانی الاخبار، روایتی ازا مام باقر علیه السلام نقل شده است که گروهی از یهود به اتفاق حی بن اخطب و برادر او خدمت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم رسیدند و گفتند: مطابق حساب جُمّل