اشباح انحراف: بررسی انحرافات تفسیری جریان های مدعی مربوط به مهدویت در تاریخ معاصر صفحه 58

جای امام سجاد علیه السلام، حسن مثنّی (فرزند امام مجتبی علیه السلام ) را به عنوان امام خود معرفی کرده اند.

در مورد شخصیت زید اختلاف نظرهایی وجود دارد، مثلاً شیخ مفید او را فقیه و عابد و پرهیزکاری خوانده است که به انگیزه امر به معروف و نهی از منکر و خونخواهی جدش حسین بن علی علیه السلام قیام کرده است.(1) و نیز از برخی ائمه نقل شده که از او تجلیل کرده اند و از جمله امام رضا علیه السلام فرموده اند که او در راه خدا جهاد کرده و به شهادت رسیده است.(2)

روایاتی هم در نکوهش زید یافت می شود که از نظر سند قابل اطمینان نیستند و از نظر تعداد هم کمتر از روایات مدح هستند و محققان ما روایات ذمّ را مردود دانسته اند.(3)

برخی از عقائد زیدیه

عقایدی را که نوعاً اختصاص به فرقه زیدیه دارد، به زید نسبت داده اند. برخی از این عقاید عبارتند از:

1_ امامت به فرزندان امام حسین اختصاصی ندارد و هر فاطمی واجد شرایط امامت، می تواند امام باشد؛

2_ وجود دو امام در یک زمان و در دو منطقه جایز است؛

3_ امامت مفضول با وجود افضل جایز است؛

4_ از شرایط امام، قیام مسلحانه بر ضد ظالمان است.(4)