- مقدمه ناشر 1
- پیشگفتار 2
- مقاله اول: نگرش مذاهب اسلامی به مسئله مهدویت 8
- اشاره 8
- «نگرش اندیشمندان اهل سنت پیرامون مهدویت» 11
- مهدویت در منابع حدیثی اهل سنت 17
- مقاله دوم: نیاز به مصلح جهانی از منظر ادیان 30
- مقاله سوم: مصلح جهانی از دیدگاه جامعه شناسان و فیلسوفان 38
- آینده گرایی در نزد فیلسوفان 38
- نگرش جامعه شناسان معاصر درباره آینده جهان 41
- توافق میان نگرش ادیان و نگرش فیلسوفان و جامعه شناسان 43
- مقاله چهارم: دکترین مهدویت و کارکرد آن از منظر انسان-شناسی و جامعه شناسی 45
- مقدمه 45
- تعریف اصطلاح دکترین 48
- اصطلاح شناسی دکترین مهدویت 50
- کارکردهای دکترین مهدویت 55
- اشاره 55
- اشاره 56
- انسان شناسی عصر جدید 60
- اشاره 60
- 2. کارکرد دکترین مهدویت از جنبه جامعه شناسی 78
- اشاره 78
- مقاله پنجم: جهانی شدن و دکترین مهدویت 94
- اشاره 94
- نظریه پردازی روشنفکران مذهبی 100
- شکست نظریه های بزرک قرن بیستم 102
- نگرش ادیان پیرامون آینده جهان 115
- فلسفه تاریخ از منظر ادیان 116
- مقاله ششم: دکترین مهدویت و راهکارهای توسعه فرهنگ مهدوی 131
- منابع فارسی: 140
- منابع انگلیسی 146
وجود این، از مسئله مهدویت برای نظریه پردازی در قلمروهای متفاوت انسانی و اجتماعی کمک گرفته نمی شود و توانائی و قابلیت آن مورد غفلت واقع شده است.
تعریف اصطلاح دکترین
طبق پژوهش های مذکور در دائره المعارف دین(1)و بیشتر فرهنگ های لغت، دو معنا برای کلمه دکترین (doctrine) بر شمرده شده است: معنای نخست آن «تصدیق نمودن یا اعتقاد داشتن به یک حقیقت»(2) است و معنای دوم آن «آموزه»(3) ومترادف با کلماتی همچون «tenet/ اعتقاد»، «teaching / آموزه، تعلیم» و « dogma / آئین » می باشد. کلمه دکترین در معنای نخست ( اعتقاد و باور به یک حقیقت) دارای ساختار فلسفی است اما در معنای دوم (آموزه) جنبه عملی آن بیشتر است.
از منظر اصطلاح شناسی کلمه دکترین در علوم متفاوت، دارای معانی و کاربردهای جداگانه ای است، گاه در علوم سیاسی به کار می رود و به معنای طرح و مدل یا یک اصل سیاسی است که از جانب یک سیاستمدار یا اندیشمند سیاسی مطرح می شود مانند «دکترین تساوی انسان»،(4) «دکترین
1- W. Richard Comstock, The Encyclopedia of Religion,edited by Mircea Eliade, macmillan publishing company, New York, 1987, vol 4, pp. 384 – 385.
2- Affirmation of a thruth.
3- Teaching.
4- The doctrine of the equality of man.