معارف مهدوی صفحه 248

نصب می شود تا گمشدگان را راهنمایی کند(1)، تعبیر کرده اند. و در فارسی به نشانه ترجمه شده است و آن عبارت است از آنچه که سبب شناختن کسی یا چیزی شود(2) و موجب شناخت آن شود. امام صادق فرمود: لقمان به فرزندش گفت: «یَا بُنَیَّ لِکلِّ شَیْ ءٍ عَلَامَهٌ یُعْرَفُ بِهَا وَ یُشْهَدُ عَلَیْهَا»(3)

اگر چه واژه علامت به صورت جمع فقط یک بار در قرآن آمده است(4) اما واژه هایی که مفهوم علامت را می رساند فراوان به کار رفته است.(5)

برخی از این تعبیرها عبارتند از:

1_ بدون اشاره به حادثه ای فقط از واژه علامات استفاده شده است.

الزم الارض و لاتحرک یدا و لا رجلا حتی تری علامات(6)

2_ نشانه مربوط به امر دانسته شده و با استفاده از دیگر روایات باید بررسی کرد امر به چه معناست.

ان قدام هذا الامر خمس علامات(7)

3_ نشانه مربوط به فرج دانسته شده است.

اول علامات الفرج سنه(8)

1- لسان العرب، ج12، ص419.
2- فرهنگ معین، ص 1115.
3- شیخ صدوق، الخصال ، ج1، ص121.
4- و علامات و بالنجم؛ نحل (16)، 16 و 17.
5- یوسف(12)، آیه 7؛ اسراء(17)، آیه 101؛ کهف(18) آیه 17.
6- شیخ طوسی، کتاب الغیبه، ص441؛ شیخ حر عاملی، وسایل الشیعه، ج15، ص56.
7- نعمانی، الغیبه، ص 289.
8- قرب الاسناد، ص 163.