تا ظهور: پژوهشی جامع پیرامون آموزه و مباحث مهدویت صفحه 358

أصبغ بن نُباته از یاران خالص حضرت علی علیه السلام و رئیس گارد 6000 یا شصت هزار نفری آن حضرت و نخستین نویسنده تاریخ کربلا بود؛ ولی در عاشورای 61 ه_، در زندان به سر می برده است.(1)

محور دوم: سند حدیث

کتاب هایی که این روایت را نقل کرده اند

کمال الدین شیخ صدوق (م _ 381). الخرائج و الجرائح، راوندی، ج 3، ص1133 با سند از صدوق؛ مختصر بصائرالدرجات، ص 30 با سند از صدوق؛ منتخب الانوار المضیئه، ص 164؛ اثبات الهداه، ج 3، ص 523 (حرّعاملی، م 1107) به نقل از مختصر بصائرالدرجات؛ الایقاظ من الهجعه، ص 322 (حرّعاملی)؛ بحارالانوار، ج 1، ص 781 به نقل از کمال الدین و ج 4، ص 98 و ج 5، ص 506؛ مکیال المکارم، سیّد اصفهانی، ج 1؛ مستدرک محدث نوری، ج 12، ص 326 به نقل از مختصر بصائر؛ بشاره الاسلام، ص 41؛ منتخب الأثر، ص 427؛ ولی کمال الدین و بحار، تمام حدیث را نقل کرده اند.

کتب اهل سنّت که به نقل این حدیث پرداخته اند: ملاحم ابن منادی بغدادی (م 336). وی قبل از صدوق می زیسته؛ ولی مرحوم صدوق، آن را از ابن منادی نقل نکرده است. دانی در سنن (م404ه ( در ص 135 به نقل از نزّال؛ عقدالدّرر، ص 291، به نقل از دانی و می گوید: ابن منادی آن را در ملاحم نقل کرده است.

محور سوم: سند روایت از دیدگاه شیعه

راوی این حدیث، نزّال بن سَبُره و شخصیتی مهمل است و در کتب رجالی ما نامی از او به میان نیامده است؛ ولی در کتب حدیثی، شیخ طوسی در امالی(2) راجع