تا ظهور: پژوهشی جامع پیرامون آموزه و مباحث مهدویت صفحه 362

که دجّال یک فرهنگ الحادی است.

اکثر پیروان دجّال: طیالسه(1) (مترفین) و زنازادگان هستند. یعنی کسانی که از پدران خود بریده اند. (احتمالا غرب زدگان) نتیجه فرهنگ مادی بی اعتقادی به حدود شرع، محرمات و احکام و … است و یا بر ظاهر حمل کنیم و بگوئیم: منظور همان فرزندان نامشروع هستند.

به هر حال، دجّالی که منظور ماست: مجموع الحضاره المادّیه، (فرهنگ فروید که غرب را پوک و پوشالی کرده است.)

ظاهراً نظر حضرت آیت الله مکارم شیرازی نیز همین است که دجّال، فرهنگ غرب و فرهنگ کفر است، چنانچه از خودشان نیز شنیدم.

مکان ظاهر شدن دجّال

بعضی روایات ظاهر شدن دجّال را از خراسان می دانند. در بعضی از روایات آمده که: «یخرج من بلده یقال لها اصبهان فی قریه تعرف بالیهودیه.»(2) روایتی دیگر دارد که: از سیستان است. در روایتی دیگر وارد شده که: «یخرج من خله بین الشام و العراق.»(3) روایتی دیگر حاکی است که: «یخرج الدجّال من العراق.»(4) و در روایتی آمده است که: «من المشرق.»(5) این گونه روایات اگر یقین آور نباشند، گمان آورند که دجّال، یک شخص است.

در معجم البلدان یاقوت حَمَوی (م 666) ج 1 درباره اصفهان مطالبی آمده از جمله: 1 _ فتح اصفهان 2 _ انتقال اسکان یهودیان از فلسطین به اصفهان. وی می گوید: «کانت مدینه اصفهان فی منطقه یقال لها جی و هوالآن یعرف بشهرستان و یعرف بالمدینه.»

هم چنین می گوید: وقتی بخت النصر بیت المقدّس را به تصرف درآورد ساکنان

1- نوعی لباس به نام تیلشان که روی شانه می اندازند. لباس سفید زرتشت.
2- المعجم الکبیر، ج 18، ص 155.
3- فتن ابن حماد، ص149.
4- مصنف عبدالرزاق، ج11، ص 396.
5- معجم الصغیر طبرانی، ج1، ص260.