تا ظهور: پژوهشی جامع پیرامون آموزه و مباحث مهدویت صفحه 398

جائز.»(1)

ابن طاووس تصریح کرده که سیّد مرتضی، امام حسین علیه السلام را با این عبارات، زیارت می کرده است: «زیاره بالفاظ شافیه یذکر فیها بعض مصائب یوم الطف یزار بها الحسین علیه السلام.»

البته معنای این عبارت، این نیست که الفاظ و عبارات از خودش باشد؛ زیرا برای مثال: اگر در کتاب روضه المتقین(2) ملاحظه می کنیم مجلسی اوّل (مولی محمدتقی) گفته است: من در مدتی که در عتبات عالیات بسر می بردم تنها با این الفاظ _ زیارت جامعه _ زیارت می کردم، آیا معنای سخن وی این است که عباراتِ زیارت از خود او است؟

ابن طاووس می گوید: «إنّ المرتضی کان یزور بهذه الألفاظ.» علاّمه مجلسی نیز تعبیر به «الظاهر» دارد؛ ولی در مقابل، ابن مشهدی می گوید: «إنّها صدرت من الناحیه المقدّسه.»

بحثی درباره کتاب «المزارالکبیر»

اشاره

محدّث نوری در خاتمه مستدرک الوسائل(3) می گوید: «کتاب المزار: قال فی البحار: «کتاب کبیر فی الزیارات تألیف محمد بن المشهدی کما یظهر من تألیفات السیّد بن طاووس و اعتمد علیه و مدحه و سمّیناه بالمزار الکبیر» و قال فی الفصل الآخر: «و المزار الکبیر یعلم من کیفیه إسناده أنّه کتاب معتبر و قد أخذ منه السیّدان ابنا طاوس کثیراً من الأخبار و الزیارات(4) و قال الشیخ منتجب الدین فی الفهرست: «ابوالبرکات محمّد بن اسماعیل المشهدی فقیه محدّث ثقه.» و منه یظهر أنّه معدود فی زمره الفقهاء کما أنّه یظهر من صدر کتابه الاعتماد علی کل ما أودعه فیه و أنّ ما فیه من الزیارات کلّها مأثوره و إن لم یستند بعضها الیهم علیهم السلام فی محله. قال بعد خطبته: «فإنّی قد جمعت فی کتابی هذا من فنون الزیارات للمشاهد و ما ورد فی الترغیب فی المساجد المبارکات و الأدعیه المختارات و ما یُدعی به عقیب الصلوات و ما یناجی به القدیم تعالی

1- بحارالانوار، ج 98، ص 251.
2- روضه المتقین، ج5، ص452.
3- خاتمه مستدرک الوسائل، ج 1، ص 358 _ 364.
4- ابن طاووس استادِ علامه حلّی، رجالی بزرگ و متبحر است و بر این کتاب «المزار» اعتماد کرده است.