تا ظهور: پژوهشی جامع پیرامون آموزه و مباحث مهدویت صفحه 440

نهنگ است و در روز قیامت او را زنده می کند، این احتمال از جهات مختلفی که روشن نیز می باشد، بعید به نظر می رسد.(1)

مطالب یاد شده را آقا بزرگ تهرانی، در مورد سرگذشت جزیره خضرای ابن انباری بیان کرده است.

ب. منابع نقل داستان انباری

اشاره

1 _ محقق نوری در جنه المأوی(2) و نجم الثاقب(3)؛

2 _ شیخ زین الدین بیاضی عامِلی در صراط المستقیم(4) آن را به نحو فشرده آورده است؛

3 _ ابن طاوس در جمال الأسبوع؛

1- و بالجمله لم تصل هذه الحکایه إلینا إلاّ بالوجاده و لم نعرف من احوال الحاکی لها إلا أنه کان رجلاً محترماً فی ذلک المجلس و قد اشتمل سندها علی عده تواریخ تناقض ما فی متنها و اشتمل متنها علی امور عجیبه قابله للانکار و ما هذا شأنه لایمکن أن یکون داعی العلماء من إدراجه فی کتبهم المعتمده بیان لزوم الاعتماد علیها أو الحکم بصحتها مثلاً أو جعل الاعتقاد بصدقها واجباً حاشاهم عن ذلک بل إنما غرضهم من نقل هذه الحکایات مجردالاستیناس بذکرالحبیب و ذکر دیاره و الاستماع لآثاره مع ما فیها من رفع الاستبعاد عن حیاته فی دارالدنیا و بقائه متنعماً فیها فی أحسن عیش و أفره حال، بل مع السلطنه والملک له و لأولاده و استقرارهم فی ممالک واسعه هیّأ الله لهم لایصل الیها من لم یرد الله وصوله و قد احتفظ العلماء بتلک الحکایات فی قبال المستهزئین بالدین بقولهم «لِمَ لا یخرج جلیس السرداب بعد ألف سنه و کیف تمتعه بالدنیا و ما أکله و شربه و لبسه و غیرها من لوازم حیاته؟» و هم بذلک القول یبرهنون علی ضعف عقولهم، فمن کان عاقلاً مؤمناً بالله و رسوله و کتابه یکفیه فی اثبات قدره الله تعالی علی تهیئه جمیع الأسباب المعیشه فی حیاه الدنیا له( ، قوله تعالی فی الصافات (و لولا أنّه کان من المسبّحین للبث فی بطنه إلی یوم یبعثون) الصریح فی أنّ یونس لو لم یکن من المسبحین لکان یلبث فی بطن الحوت علی حاله إلی یوم یبعث سائر البشر. فأخبرالله تعالی بقدرته علی إبقاء الحوت الذی التقم یونس و علی ابقاء یونس علی حاله فی بطنه و لبثه فیه کذلک إلی یوم بعث الناس و احتمال اراده موت یونس بإزهاق روحه و لبث جسده فی بطن الحوت إلی یوم بعثه و إحیائه مخالف للظاهر من جهات کمال لایخفی. الذریعه، ج 5، ص 108، پاورقی.
2- بحارالانوار، ج 53، ص 213.
3- نجم الثاقب، ص 300 _ 380.
4- ج 2، ص 264.