تا ظهور: پژوهشی جامع پیرامون آموزه و مباحث مهدویت صفحه 482

با تمام این اشکالات، قوت متن و مضمون به حدّی است که به صدور آن از معصوم، قطع و یقین داریم و همین امر ما را از بررسی سند بی نیاز می کند.

2 _ واگذاری محل طواف کعبه

اشاره

کلینی، به نقل از محمّد بن یحیی و غیر او، از احمد بن محمّد بن هلال، از احمد بن محمد، از فردی، از امام صادق علیه السلام روایت کرده که فرمود: «اوّل ما یظهر القائم من العدل أن ینادی منادیه: أن یسلِّم صاحب النافله لصاحب الفریضه الحجرالأسود و الطواف.(1)؛ در نخستین گام برقراری عدالتی که حضرت مهدی آن را آشکار می سازد، منادی وی اعلان می دارد: کسانی که طواف مستحبی انجام می دهند، مسیر حجرالاسود و محل طواف را برای آنان که حج واجب به جا می آورند، واگذار نمایند.»

بررسی سند

این حدیث از دو نظر مورد اشکال سندی است:

1 _ مرسل است: «عن رجل».

2 _ در طریق آن احمد بن هلال عبرتائی وجود دارد که مورد تأمل است، زیرا طبق نقل نجاشی، روایاتی در مذمّت احمد بن هلال از امام حسن عسکری علیه السلام وارد شده و به نقل شیخ طوسی در کتاب اختیار معرفه الرجال آمده است که: «کان غالیاً متّهماً فی دینه؛ وی در زمره غلات است و دین و مذهب او مورد سؤال است.»

در کتاب تهذیب، باب «الوصیه لأهل الضلال» گفته است: «مشهور بالغلو واللعنه و ما یختص بروایته لانعمل علیه(2)؛ یعنی (احمد بن هلال) مشهور به غلوّ و لعن است و روایاتی را که منحصراً او نقل می کند بدان عمل نمی کنیم.»