تا ظهور: پژوهشی جامع پیرامون آموزه و مباحث مهدویت صفحه 487

بن هلال، عن العلاء بن رزین القلأ، عن محمّد بن مسلم قال: سألت ابا جعفر علیه السلام عن القائم _ عجل الله تعالی فرجه الشریف _ إذا قام بأی سیره یسیر فی الناس؟ فقال: بسیره ما سار به رسول الله حتی یظهر الإسلام، قلت: و ما کانت سیره رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم؟ قال: أبطل ما کان فی الجاهلیه، واستقبل الناس بالعدل و کذلک القائم _ عجل الله تعالی فرجه الشریف _ إذا قام، یبطل ما کان فی الهدنه ممّا کان فی أیدی الناس و یستقبل بهم العدل.؛(1) محمّد بن مسلم می گوید: از امام باقر علیه السلام جویا شدم هرگاه قائم عجل الله تعالی فرجه الشریف دست به قیام بزند چگونه با مردم رفتار می کند؟ حضرت فرمود: به همان روش پیامبراکرم، تا زمانی که حاکمیت اسلام را ظاهر گرداند.

عرض کردم: روش پیامبراکرم چگونه بوده؟ فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم بر آداب و رسوم جاهلی خط بطلان کشید و با عدل و داد با مردم روبرو شد. هم چنین آن گاه که حضرت قائم _ عجل الله تعالی فرجه الشریف _ دست به قیام زند هر چه را در دوران صلح _ شاید دوران غیبت امام زمان _ انجام گرفته، ابطال می گرداند و با مردم، به عدل و دادگری روبرو خواهد شد.»

بررسی سند

این روایت را شیخ طوسی، به دو طریق از محمّد بن حسن صفّار نقل می کند.

أ _ «شیخ ابوعبدالله و حسین بن عبیدالله و احمد بن عبدون، از احمد بن محمّد بن حسن بن ولید از پدر او.»

ب _ «ابوالحسین بن ابی جید، از محمّد بن حسن بن ولید.»(2)

طریق شیخ طوسی به این دو صحیح است؛ چنان که آقای خویی نیز بدان اشاره کرده است(3)؛ ولی بحث در رجال و روات بعد از صفّار می باشد.

فقه الحدیث

علاّمه مجلسی نکاتی را به این شرح از این روایت استفاده کرده است:

الف) همان گونه که اسلام و پذیرش آن، براساس قاعده فقهی «الإسلام یجبّ ما قبله؛ اسلام، گذشته انسان را نادیده می گیرد» ایمان نیز چنین است.

1- تهذیب، ج 6، صص 154 و 270.
2- استبصار، ج 4، ص 325.
3- معجم رجال الحدیث خویی، ج 15، ص 250.