تا ظهور: پژوهشی جامع پیرامون آموزه و مباحث مهدویت صفحه 491

عمل فقهای شیعه، بر مبنای تسامح در ادله سنن است و بگوئیم شامل مکروهات نیز می شود.

6 _ به زانو درآوردن حکومتِ ستم پیشگان

«قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم «… فیجتمع الناس إلیه کالطیر الوارده المتفرّقه حتی یجتمع الیه ثلثمائه و أربعه عشر رجلا. فیهم نسوه، فیظهر علی کل جبّار و ابن جبّار و یظهر من العدل ما یتمنّی له الأحیاء أمواتهم ….؛(1) … مردم همانند کبوتران پراکنده و از راه رسیده، گِرد [حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف] جمع می شوند، تا این که سیصد و چهارده تن مرد و تعداد اندکی از زنان نیز در جمع آنان حضور به هم می رسانند. سپس بر هر ستمگر و ستمگر زاده ای چیره می گردد و چنان عدالتی را گسترش می دهد که زندگان. آرزو می کنند مردگانشان زنده شوند و این عدالت را ببینند ….»

بررسی سند

هر چند روایات بسیاری از فریقین به این مضمون رسیده و نیازی به بررسی سند ندارد؛ ولی از نظر فنّی، لیث بن ابی سلیم در طریق این روایت است که از دیدگاه اهل سنّت، روایات را به هم می آمیزد و بعضی، او را تضعیف کرده اند.(2)

اما دیگر افراد موجود در سند، همگی براساس دیدگاه آنان ثقه اند و البته «تدلیس» در نظر اهل سنّت، چندان نقطه ضعفی شمرده نشده است. چنان که ابن عماد حنبلی در بیان شرح حال سلیمان بن مهران اعمش به گونه ای مشروح به این بحث پرداخته است(3)از سویی او، در زمره رجال بخاری است که این خود، نقطه قوّتی برای راوی _ از نظر بعضی اهل سنّت _ شمرده می شود. بنابراین، بعید نیست اشکال ضعف سند نیز برطرف شود؛ ولی عدد سیصد و چهارده تن، با روایاتِ دیگر، چندان سازشی ندارد و از نظر ما او مجهول است چنانچه شیخ طوسی به آن اشاره

1- مجمع الزوائد، ج 7، ص 315؛ العرف الوردی، ج 2، ص 61؛ البرهان، ص 117؛ الإذاعه، ص 119.
2- تهذیب التهذیب، ج 8، ص 418.
3- شذرات الذهب 1: 221 (دارالفکر)