- پیشگفتار 1
- مقدمه 4
- بخش اول: آشنایی با ادیان ابراهیمی، آفرینش عالم از دیدگاه ادیان و پایان شناسی عالم از منظر علوم 6
- اشاره 6
- فصل اول: آشنایی با ادیان ابراهیمی 7
- اشاره 7
- آشنایی با یهودیت 8
- الف. دین یهود 8
- ب. عهد عتیق 9
- 2. فریسیان 10
- ج. فرقه های یهود 10
- اشاره 10
- 1. صدوقیان 10
- 3. اسنی ها 11
- آشنایی با مسیحیت 12
- الف. دین مسیحیت 12
- 4. زیلوت ها 12
- 5. یهودیان عادی 12
- ب. کتاب مقدس 13
- اشاره 15
- ج. فرقه های مسیحیت 15
- 1. کاتولیک (به معنای اصلی و جامع) 15
- 2. ارتودوکس (به معنای راست دین، دین و عقیده صحیح) 16
- 3. پروتستان 16
- آشنایی با اسلام 17
- الف. دین اسلام 17
- ب. قرآن مجید 18
- ج. فرقه های اسلامی 19
- اشاره 21
- فصل دوم: آفرینش عالم از دیدگاه ادیان 21
- دین یهود 22
- اشاره 25
- دین مسیحیت 25
- دین اسلام 25
- آیات 26
- آیه نخست 26
- آیه دوم 27
- آیه سوم 28
- روایات 29
- فصل سوم: معنای پایان عالم 32
- اشاره 32
- الف. از منظر علم نجوم 33
- ب. دوام عالم از منظر فلسفه و کلام 34
- بخش دوم: پایان شناسی عالم در ادیان ابراهیمی 35
- اشاره 35
- فصل اول: مفهوم آخرالزمان در دین یهود 36
- فصل دوم: مفهوم آخرالزمان در مسیحیت 42
- فصل سوم: مفهوم آخرالزمان در دین اسلام 51
- اشاره 59
- بخش سوم: وقایع پیش از پایان عالم در ادیان ابراهیمی 59
- اشاره 60
- فصل اول: بعد کیهانی پیش از پایان عالم 60
- 2. بیماری های مهلک و بی درمان 61
- 1. خشکسالی 61
- اشاره 61
- بُعد کیهانی پیش از پایان عالم در دین یهود 61
- 4. ویرانی و خرابی شهرها 62
- 3. آفت و آب و هوای بد 62
- اشاره 63
- 1. خسوف و کسوف متعدد و اتفاقات آسمانی 63
- بُعد کیهانی پیش از پایان عالم در دین مسیحیت 63
- 3. بروز مرگ و بلایا 64
- 2. وقوع زلزله و حوادث طبیعی 64
- بُعد کیهانی پیش از پایان عالم در دین اسلام 65
- اشاره 65
- 3. وقوع زلزله در شام پیش از خروج سفیانی 67
- 2. وقوع بیماری طاعون 67
- 1. قحطی شدید 67
- 4. اتفاقات آسمانی 68
- 5. آمدن باران فراوان 68
- 7. خسوف و کسوف بسیار 69
- 6. طلوع ستاره ای از مشرق 69
- 8. طلوع خورشید از مغرب 70
- اشاره 73
- فصل دوم: بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در ادیان ابراهیمی 73
- عهد در ادیان 74
- بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در دین یهود 74
- امید به رهایی 76
- امیدواری به آینده 79
- آمدن مردی از شرق 79
- وقایع مؤثر در اندیشه آخرالزمان در دین یهود 81
- امید به آخرالزمان در دین یهود 84
- اشاره 86
- منجی در منابع یهود 86
- امید به منجی در دین یهود 86
- اشعیای نبی 87
- سفر پیدایش 87
- موعود شناسی 88
- مزمور داوود 88
- کتاب دانیال 88
- موعود شناسی در منابع یهود 91
- پادشاه موعود در دین یهود 92
- مسیح قوم یهود 93
- اشاره 95
- 2. بروز جنگ و اختلاف 95
- 1. ظهور الیاس 95
- وقایع اجتماعی پیش از پایان عالم در دین یهود 95
- 3. بازگشت بنی اسرائیل به سرزمین موعود و محوریت اورشلیم 96
- 4. فزونی دانش 96
- وعده های پیامبران پیشین 97
- هزاره گرایی 98
- بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در دین مسیحیت 98
- اندیشه موعود 99
- وقایع اجتماعی پیش از ظهور منجی در دین مسیحیت 101
- 1. اختلافات اقوام، جنگ و درگیریها 101
- 2. وجود ظلم و بی عدالتی حکام 102
- 3. ظهور ضد مسیح 102
- 4. آمدن الیاس قبل از ظهور مسیح 103
- 5. ویرانی و سقوط اورشلیم 103
- 6. خرابی هیکل 104
- 7. ظهور پیامبران دروغین 105
- وعده های پیامبران پیشین 106
- امر به آمادگی جامعه و زمینه سازی ظهور 106
- اشاره 107
- منجی در دین مسیحیت 107
- انجیل متی 107
- رساله اول به تسالونیکیان 108
- انجیل مرقس 108
- انجیل لوقا 108
- بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در دین اسلام 109
- مکاشفات یوحنا 109
- 1. جدایی و تفرقه در اجتماع 109
- انجیل یوحنا 109
- 2. رواج فساد و ظلم در جامعه 110
- 3. خروج آتش از شرق 110
- 4. آمدن فتنه های پی درپی 111
- 1. خروج سفیانی 111
- 5. شورش و قیام ها 111
- 3. قتل نفس زکیه 112
- 4. خروج دجال 112
- 2. خروج یمانی 112
- 5. ظهور قیام های بسیار در نقاط مختلف 114
- علامات اجتماعی آخرالزمان در حدیث پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 114
- ویژگی های حکومت ها پیش از واقعه آخرالزمان 115
- 1. استبداد حکومت ها 115
- اشاره 115
- 3. تزلزل و ناتوانی حکومت ها 116
- 2. نفوذ زنان و کودکان 116
- 4. نبود امنیت و هرج و مرج 116
- منجی و زمینه های اعتقاد به آن 117
- 5. بروز جنگ ها و اختلافات 117
- هزاره گرایی در اسلام 117
- امید در اسلام 118
- منجی اسلام از دیدگاه ادیان 119
- اشاره 121
- منجی در اسلام 121
- اسامی و القاب منجی 121
- بشارت منجی در دین اسلام 122
- حکومت جهانی در اسلام 127
- فصل سوم: بُعد معنوی پیش از پایان عالم در ادیان ابراهیمی 128
- اشاره 128
- بعد اخلاقی جامعه 129
- دین یهود 129
- مسیحیت 130
- سردی عواطف 130
- از هم پاشیدن خانواده ها 130
- وضعیت دین 131
- رواج فساد و گناه در جامعه 131
- بُعد معنوی پیش از پایان عالم در اسلام 131
- زمینه های اخلاقی 132
- جنبه های فردی 132
- علایم معنوی آخرالزمان در حدیث پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 133
- اشاره 134
- بخش چهارم: واقعه آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 134
- اشاره 135
- فصل اول: بُعد کیهانی آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 135
- دین یهود 136
- دین مسیح 138
- الف. آیات 139
- دین اسلام 139
- ب. روایات 140
- اَشراط الساعه 141
- اشاره 141
- 1. ظاهر شدن دود در آسمان 143
- علایم کیهانی اشراط الساعه 143
- 2. متلاشی شدن کوهها 144
- 5. ایجاد آسمان و زمین جدید 145
- 3. انفجار دریاها 145
- 4. زلزله های عظیم و ویرانگر 145
- اشاره 147
- فصل دوم: بُعد اجتماعی آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 147
- حکومت مصلح موعود در کتب یهود 148
- بُعد اجتماعی آخرالزمان در دین یهود 148
- ماشیح 149
- سلطنت 151
- پایان جهان و حکومت خدا 152
- صلح و آرامش 154
- 1. توحید و خدا پرستی 155
- 2. برقراری عدالت 155
- ویژگی های حکومت منجی در دین یهود 155
- اشاره 155
- 5. بهبود وضع اقتصادی 156
- 4. آرامش و امنیت 156
- 3. نابودی قدرت ها و تسلط بر جهان 156
- پسر انسان 157
- بُعد اجتماعی آخرالزمان در دین مسیحیت 157
- اصطلاح پسر انسان در انجیل ها 158
- سلطنت 160
- آینده جوامع بشری از دیدگاه قرآن 165
- بُعد اجتماعی آخرالزمان در دین اسلام 165
- حکومت جهانی واحد 166
- 1. مبارزه با ظلم و ستم 169
- ویژگی های حکومت منجی در اسلام 169
- اشاره 169
- حکومت در آخرالزمان 169
- 2. مبارزه با انحرافات دینی 170
- 3. عدالت در حکومت 171
- 4. ایجاد امنیت در جامعه 171
- 5. بالا رفتن سطح زندگی 172
- 6. بالا رفتن عقول و فهم بشری 173
- 8. پیروزی اسلام و جهانی شدن آن 174
- 7. فتوحات حضرت 174
- 9. استخراج معادن و گنج های زمین 175
- علایم اجتماعی اشراط الساعه 177
- اشاره 177
- نزول عیسی 178
- خروج یاجوج و ماجوج 179
- فصل سوم: بُعد معنوی آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 181
- اشاره 181
- وحدت در دین 182
- بُعد معنوی آخرالزمان در دین یهود 182
- اشاره 183
- رجعت 183
- رجعت در دین یهود 184
- بعث و قیامت 185
- روز خداوند 187
- داوری در دین یهود 188
- اشاره 191
- نجات در ادیان 191
- نجات در دین یهود 193
- راه های نجات 193
- گناه مانعی برای نجات 194
- کیفر و پاداش 195
- اشاره 197
- بهشت و جهنم 197
- بهشت 198
- جهنم 199
- رستاخیز 200
- بُعد معنوی آخرالزمان در دین مسیحیت 200
- قیامت 202
- زندگی پس از مرگ 203
- پادشاهی خدا 205
- روز خداوند 208
- عوامل نجات 209
- اشاره 209
- نجات در دین مسیحیت 209
- نظر پولُس درباره گناه و نجات 211
- موانع نجات 211
- کیفر و پاداش 214
- بهشت و جهنم در دین مسیح 215
- بُعد معنوی آخرالزمان در دین اسلام 216
- نوسازی و اصلاح دین 216
- وحدت در دین 217
- احیای اسلام ناب و حقیقی 217
- روز خداوند 218
- دین آینده جهان از نظر اسلام 219
- اشاره 219
- الف. قرآن (آیات) 219
- ب. روایات 220
- اشاره 221
- رجعت 221
- رجعت در آیات 221
- نجات در اسلام 223
- اشاره 223
- رجعت در روایات 223
- عوامل نجات 224
- موانع نجات 225
- اشاره 226
- اشراط الساعه 226
- معاد 227
- قیامت 228
- اشاره 229
- زندگی و حیات اخروی 229
- بهشت 230
- جهنم 232
- بخش پنجم: مقایسه آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 235
- اشاره 235
- فصل اول: مقایسه مفهوم آخرالزمان 236
- اشاره 236
- مسیحیت 237
- اسلام 237
- یهود 237
- اشاره 240
- فصل دوم: مقایسه اتفاقات کیهانی در آخرالزمان 240
- وقایع کیهانی قبل از متن آخرالزمان 241
- وقایع مربوط به متن آخرالزمان 241
- اشاره 241
- اشاره 244
- فصل سوم: مقایسه وقایع اجتماعی در آخرالزمان 244
- حکومت در ادیان ابراهیمی 246
- اشاره 250
- امید در ادیان 250
- امید به آخرالزمان 251
- امید به آینده 251
- امید به منجی 252
- هزاره گرایی 253
- اشاره 254
- موعودشناسی 254
- عیسی علیه السلام و انتظار ادیان 256
- اشاره 259
- فصل چهارم: مقایسه بُعد معنوی ادیان ابراهیمی 259
- 1. دین آینده جهان 261
- 2. اصلاح دین 263
- اشاره 264
- 3. نجات در ادیان 264
- معاد 268
- قیامت 269
- رجعت 271
- حیات آخرتی 274
- روز خداوند 274
- کیفر و پاداش 275
- بهشت و جهنم 276
- اشاره 277
- آینده بشریت از دیدگاه مکاتب 277
- اختلاف در ایدئولوژی 279
- اشاره 279
- الف. نظر بدبینان 279
- 2. وجود زمینه های مشترک در انسان ها 280
- اشاره 280
- 1. تربیت پذیری انسان 280
- ب. نظر خوش بینان 280
- 4. قانون عکس العمل 281
- 3. سیر تکاملی انسان 281
- 5. تمایل فطری به صلح و عدالت 282
- ج. نظر شکاکان 282
- کتابنامه 283
پیشگفتار
پیامدهای منفی جنگ های جهانی و منطقه ای که نه تنها تمدن بشری؛ بلکه حیات علمی و فکری بشر را نیز تهدید می کنند و همه ارزش های دینی و اخلاقی را مورد تهاجم قرار داده اند، ناامیدی و اضطراب درباره آینده که در بسیاری از جوامع بشری حکم فرما شده است، توجه به آینده جهان و ضرورت موضع گیری برابر سرانجام که از مسائل مهم در جهان بینی است، احتیاج مبرم همه انسان ها به نجات بخش حقیقی و این که از واژه زمان، آگاهی بیشتری پیدا کنیم و با آموزه و اصطلاح آخرالزمان بیش از پیش آشنا شویم، سبب تدوین این اثر، با موضوع آموزه آخرالزمان در ادیان ابراهیمی با تأکید بر متون مقدس شد.
درباره آخرالزمان در ادیان مختلف تألیفات زیادی وجود دارد؛ ولی تألیف مشخص و جامعی که به مقایسه آخرالزمان در ادیان الهی پرداخته باشد، مشاهده نمی شود؛ لذا بر آن شدیم که به طرح این مطلب بپردازیم و پاره ای از نظریات ادیان غیر مطرح را نیز با مطالب مذکور همراه کنیم. مطالب فوق، در پنج بخش، به صورت دسته بندی آمده است. که امیدواریم مفید واقع شود.
این پرسش مهم است که «چه مقدار می توانیم آینده بشر را پیش بینی کنیم؟» ابزارهای بشر، عقل، تجربه و کشف و شهود عرفانی است، وحی هم در جایگاه یک ابزار آسمانی و خارج از قدرت بشری مطرح است. با قطع نظر از ابزار الهی، بشر چه مقدار می تواند آینده را پیش بینی کند؟ آیا با استفاده از تجارب خود یا تحلیل های عقلی یا کشف و شهود، می تواند آینده را پیش بینی کند یا از انجام این کار عاجز است و تنها به صورت قضایای شرطیه و نه به طور قطع و یقین، می تواند بگوید که اگر چنین اتفاقاتی بیفتد، چنان می شود؟
در مباحث تاریخی، علمی به نام «فلسفه تاریخ» مطرح است که نه مانند تاریخ، علم به گذشتگان و حوادث جزئی است و نه خود علم تاریخ موضوع بحث است که