- پیشگفتار 1
- مقدمه 4
- بخش اول: آشنایی با ادیان ابراهیمی، آفرینش عالم از دیدگاه ادیان و پایان شناسی عالم از منظر علوم 6
- اشاره 6
- فصل اول: آشنایی با ادیان ابراهیمی 7
- اشاره 7
- الف. دین یهود 8
- آشنایی با یهودیت 8
- ب. عهد عتیق 9
- 2. فریسیان 10
- ج. فرقه های یهود 10
- اشاره 10
- 1. صدوقیان 10
- 3. اسنی ها 11
- 4. زیلوت ها 12
- 5. یهودیان عادی 12
- الف. دین مسیحیت 12
- آشنایی با مسیحیت 12
- ب. کتاب مقدس 13
- 1. کاتولیک (به معنای اصلی و جامع) 15
- اشاره 15
- ج. فرقه های مسیحیت 15
- 2. ارتودوکس (به معنای راست دین، دین و عقیده صحیح) 16
- 3. پروتستان 16
- آشنایی با اسلام 17
- الف. دین اسلام 17
- ب. قرآن مجید 18
- ج. فرقه های اسلامی 19
- اشاره 21
- فصل دوم: آفرینش عالم از دیدگاه ادیان 21
- دین یهود 22
- دین مسیحیت 25
- اشاره 25
- دین اسلام 25
- آیه نخست 26
- آیات 26
- آیه دوم 27
- آیه سوم 28
- روایات 29
- فصل سوم: معنای پایان عالم 32
- اشاره 32
- الف. از منظر علم نجوم 33
- ب. دوام عالم از منظر فلسفه و کلام 34
- بخش دوم: پایان شناسی عالم در ادیان ابراهیمی 35
- اشاره 35
- فصل اول: مفهوم آخرالزمان در دین یهود 36
- فصل دوم: مفهوم آخرالزمان در مسیحیت 42
- فصل سوم: مفهوم آخرالزمان در دین اسلام 51
- بخش سوم: وقایع پیش از پایان عالم در ادیان ابراهیمی 59
- اشاره 59
- فصل اول: بعد کیهانی پیش از پایان عالم 60
- اشاره 60
- اشاره 61
- بُعد کیهانی پیش از پایان عالم در دین یهود 61
- 2. بیماری های مهلک و بی درمان 61
- 1. خشکسالی 61
- 3. آفت و آب و هوای بد 62
- 4. ویرانی و خرابی شهرها 62
- 1. خسوف و کسوف متعدد و اتفاقات آسمانی 63
- بُعد کیهانی پیش از پایان عالم در دین مسیحیت 63
- اشاره 63
- 2. وقوع زلزله و حوادث طبیعی 64
- 3. بروز مرگ و بلایا 64
- اشاره 65
- بُعد کیهانی پیش از پایان عالم در دین اسلام 65
- 3. وقوع زلزله در شام پیش از خروج سفیانی 67
- 2. وقوع بیماری طاعون 67
- 1. قحطی شدید 67
- 5. آمدن باران فراوان 68
- 4. اتفاقات آسمانی 68
- 7. خسوف و کسوف بسیار 69
- 6. طلوع ستاره ای از مشرق 69
- 8. طلوع خورشید از مغرب 70
- اشاره 73
- فصل دوم: بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در ادیان ابراهیمی 73
- عهد در ادیان 74
- بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در دین یهود 74
- امید به رهایی 76
- امیدواری به آینده 79
- آمدن مردی از شرق 79
- وقایع مؤثر در اندیشه آخرالزمان در دین یهود 81
- امید به آخرالزمان در دین یهود 84
- اشاره 86
- منجی در منابع یهود 86
- امید به منجی در دین یهود 86
- اشعیای نبی 87
- سفر پیدایش 87
- موعود شناسی 88
- مزمور داوود 88
- کتاب دانیال 88
- موعود شناسی در منابع یهود 91
- پادشاه موعود در دین یهود 92
- مسیح قوم یهود 93
- اشاره 95
- 1. ظهور الیاس 95
- 2. بروز جنگ و اختلاف 95
- وقایع اجتماعی پیش از پایان عالم در دین یهود 95
- 4. فزونی دانش 96
- 3. بازگشت بنی اسرائیل به سرزمین موعود و محوریت اورشلیم 96
- وعده های پیامبران پیشین 97
- هزاره گرایی 98
- بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در دین مسیحیت 98
- اندیشه موعود 99
- وقایع اجتماعی پیش از ظهور منجی در دین مسیحیت 101
- 1. اختلافات اقوام، جنگ و درگیریها 101
- 2. وجود ظلم و بی عدالتی حکام 102
- 3. ظهور ضد مسیح 102
- 4. آمدن الیاس قبل از ظهور مسیح 103
- 5. ویرانی و سقوط اورشلیم 103
- 6. خرابی هیکل 104
- 7. ظهور پیامبران دروغین 105
- وعده های پیامبران پیشین 106
- امر به آمادگی جامعه و زمینه سازی ظهور 106
- منجی در دین مسیحیت 107
- اشاره 107
- انجیل متی 107
- انجیل لوقا 108
- انجیل مرقس 108
- رساله اول به تسالونیکیان 108
- مکاشفات یوحنا 109
- بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در دین اسلام 109
- 1. جدایی و تفرقه در اجتماع 109
- انجیل یوحنا 109
- 2. رواج فساد و ظلم در جامعه 110
- 3. خروج آتش از شرق 110
- 4. آمدن فتنه های پی درپی 111
- 5. شورش و قیام ها 111
- 1. خروج سفیانی 111
- 4. خروج دجال 112
- 3. قتل نفس زکیه 112
- 2. خروج یمانی 112
- علامات اجتماعی آخرالزمان در حدیث پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 114
- 5. ظهور قیام های بسیار در نقاط مختلف 114
- ویژگی های حکومت ها پیش از واقعه آخرالزمان 115
- 1. استبداد حکومت ها 115
- اشاره 115
- 2. نفوذ زنان و کودکان 116
- 4. نبود امنیت و هرج و مرج 116
- 3. تزلزل و ناتوانی حکومت ها 116
- 5. بروز جنگ ها و اختلافات 117
- منجی و زمینه های اعتقاد به آن 117
- هزاره گرایی در اسلام 117
- امید در اسلام 118
- منجی اسلام از دیدگاه ادیان 119
- منجی در اسلام 121
- اشاره 121
- اسامی و القاب منجی 121
- بشارت منجی در دین اسلام 122
- حکومت جهانی در اسلام 127
- فصل سوم: بُعد معنوی پیش از پایان عالم در ادیان ابراهیمی 128
- اشاره 128
- بعد اخلاقی جامعه 129
- دین یهود 129
- مسیحیت 130
- از هم پاشیدن خانواده ها 130
- سردی عواطف 130
- رواج فساد و گناه در جامعه 131
- بُعد معنوی پیش از پایان عالم در اسلام 131
- وضعیت دین 131
- زمینه های اخلاقی 132
- جنبه های فردی 132
- علایم معنوی آخرالزمان در حدیث پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 133
- اشاره 134
- بخش چهارم: واقعه آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 134
- اشاره 135
- فصل اول: بُعد کیهانی آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 135
- دین یهود 136
- دین مسیح 138
- الف. آیات 139
- دین اسلام 139
- ب. روایات 140
- اَشراط الساعه 141
- اشاره 141
- علایم کیهانی اشراط الساعه 143
- 1. ظاهر شدن دود در آسمان 143
- 2. متلاشی شدن کوهها 144
- 5. ایجاد آسمان و زمین جدید 145
- 4. زلزله های عظیم و ویرانگر 145
- 3. انفجار دریاها 145
- فصل دوم: بُعد اجتماعی آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 147
- اشاره 147
- حکومت مصلح موعود در کتب یهود 148
- بُعد اجتماعی آخرالزمان در دین یهود 148
- ماشیح 149
- سلطنت 151
- پایان جهان و حکومت خدا 152
- صلح و آرامش 154
- 1. توحید و خدا پرستی 155
- 2. برقراری عدالت 155
- ویژگی های حکومت منجی در دین یهود 155
- اشاره 155
- 5. بهبود وضع اقتصادی 156
- 4. آرامش و امنیت 156
- 3. نابودی قدرت ها و تسلط بر جهان 156
- بُعد اجتماعی آخرالزمان در دین مسیحیت 157
- پسر انسان 157
- اصطلاح پسر انسان در انجیل ها 158
- سلطنت 160
- آینده جوامع بشری از دیدگاه قرآن 165
- بُعد اجتماعی آخرالزمان در دین اسلام 165
- حکومت جهانی واحد 166
- ویژگی های حکومت منجی در اسلام 169
- اشاره 169
- 1. مبارزه با ظلم و ستم 169
- حکومت در آخرالزمان 169
- 2. مبارزه با انحرافات دینی 170
- 3. عدالت در حکومت 171
- 4. ایجاد امنیت در جامعه 171
- 5. بالا رفتن سطح زندگی 172
- 6. بالا رفتن عقول و فهم بشری 173
- 8. پیروزی اسلام و جهانی شدن آن 174
- 7. فتوحات حضرت 174
- 9. استخراج معادن و گنج های زمین 175
- علایم اجتماعی اشراط الساعه 177
- اشاره 177
- نزول عیسی 178
- خروج یاجوج و ماجوج 179
- فصل سوم: بُعد معنوی آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 181
- اشاره 181
- بُعد معنوی آخرالزمان در دین یهود 182
- وحدت در دین 182
- اشاره 183
- رجعت 183
- رجعت در دین یهود 184
- بعث و قیامت 185
- روز خداوند 187
- داوری در دین یهود 188
- نجات در ادیان 191
- اشاره 191
- راه های نجات 193
- نجات در دین یهود 193
- گناه مانعی برای نجات 194
- کیفر و پاداش 195
- بهشت و جهنم 197
- اشاره 197
- بهشت 198
- جهنم 199
- رستاخیز 200
- بُعد معنوی آخرالزمان در دین مسیحیت 200
- قیامت 202
- زندگی پس از مرگ 203
- پادشاهی خدا 205
- روز خداوند 208
- عوامل نجات 209
- اشاره 209
- نجات در دین مسیحیت 209
- نظر پولُس درباره گناه و نجات 211
- موانع نجات 211
- کیفر و پاداش 214
- بهشت و جهنم در دین مسیح 215
- بُعد معنوی آخرالزمان در دین اسلام 216
- نوسازی و اصلاح دین 216
- وحدت در دین 217
- احیای اسلام ناب و حقیقی 217
- روز خداوند 218
- اشاره 219
- الف. قرآن (آیات) 219
- دین آینده جهان از نظر اسلام 219
- ب. روایات 220
- اشاره 221
- رجعت 221
- رجعت در آیات 221
- اشاره 223
- رجعت در روایات 223
- نجات در اسلام 223
- عوامل نجات 224
- موانع نجات 225
- اشاره 226
- اشراط الساعه 226
- معاد 227
- قیامت 228
- زندگی و حیات اخروی 229
- اشاره 229
- بهشت 230
- جهنم 232
- بخش پنجم: مقایسه آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 235
- اشاره 235
- فصل اول: مقایسه مفهوم آخرالزمان 236
- اشاره 236
- مسیحیت 237
- اسلام 237
- یهود 237
- اشاره 240
- فصل دوم: مقایسه اتفاقات کیهانی در آخرالزمان 240
- وقایع کیهانی قبل از متن آخرالزمان 241
- وقایع مربوط به متن آخرالزمان 241
- اشاره 241
- فصل سوم: مقایسه وقایع اجتماعی در آخرالزمان 244
- اشاره 244
- حکومت در ادیان ابراهیمی 246
- اشاره 250
- امید در ادیان 250
- امید به آخرالزمان 251
- امید به آینده 251
- امید به منجی 252
- هزاره گرایی 253
- اشاره 254
- موعودشناسی 254
- عیسی علیه السلام و انتظار ادیان 256
- اشاره 259
- فصل چهارم: مقایسه بُعد معنوی ادیان ابراهیمی 259
- 1. دین آینده جهان 261
- 2. اصلاح دین 263
- اشاره 264
- 3. نجات در ادیان 264
- معاد 268
- قیامت 269
- رجعت 271
- حیات آخرتی 274
- روز خداوند 274
- کیفر و پاداش 275
- بهشت و جهنم 276
- آینده بشریت از دیدگاه مکاتب 277
- اشاره 277
- اشاره 279
- اختلاف در ایدئولوژی 279
- الف. نظر بدبینان 279
- اشاره 280
- 1. تربیت پذیری انسان 280
- 2. وجود زمینه های مشترک در انسان ها 280
- ب. نظر خوش بینان 280
- 4. قانون عکس العمل 281
- 3. سیر تکاملی انسان 281
- 5. تمایل فطری به صلح و عدالت 282
- ج. نظر شکاکان 282
- کتابنامه 283
برخوردارند.(1) ظاهراً مراد، دانشمندان و علمای یهود باشد؛ بنابراین علمای یهود از موقعیت ویژه ای برخوردارند.
خلاصه این که بهشت برخلاف جهنم، ابدی و دارای هفت طبقه است و علمای یهود از مقام خاصی برخوردارند و بهشت جهان آینده، غیر از بهشت حضرت آدم است:
و همه کسانی که به تو توکل می کنند، شادی خواهند کرد و تا ابد ترنم خواهند نمود.(2)
جهنم
درباره جهنم و عذاب آن چنین آمده است:
مکانی تاریک و مخوف در پایین زمین و دارای چند باب است. همه نفوس برای قصاص به آن جا می روند.(3)
در تلمود درباره عذاب و عقاب گناهکاران آمده است:
جهنم دارای سه درگاه است: یک درگاه در خشکی، یک درگاه در دریا و یک درگاه در اورشلیم.
عذاب جهنم بر گناهکاران بنی اسرائیل و همچنین بر شاگردان حکمای خاخام، تسلطی ندارد؛ اما به عقیده بعضی، گناهکاران قوم بنی اسرائیل با غیر یهود (گنهکار یا بی گناه) دوازده ماه به جهنم می روند و سپس وارد بهشت می شوند؛(4) بنابراین می توان نتیجه گرفت جهنم مخصوص غیر یهود و گناهکاران یهود، آن هم به مقدار محدود است. جهنم مانند بهشت دارای هفت طبقه است. طبقه پایین تر عذابش از طبقه بالاتر بیشتر است؛ پس هرکس شریرتر باشد، در طبقه پایین تری خواهد بود.
به عقیده یهود، برای گناهکاران راه هایی برای نجات از جهنم بیان شده؛ مانند: ختنه کردن، دعا خواندن، آموختن و مطالعه تورات.
همچنین گناه کاران بعد از مدتی، توسط ابراهیم خلیل علیه السلام از جهنم بیرون می آیند:
1- گلیگا، 14 ب؛ مزامیر داود، 101: 6.
2- عهد عتیق، مزامیر داود، 5: 12.
3- عهد عتیق، مزامیر، 6: 5 و 37: 35.
4- تلمود، ص 79.