آخرالزمان در ادیان ابراهیمی صفحه 200

بعضی از علمای یهود(1) اعتقاد دارند جهنم جای مخصوص و معینی نیست بلکه هر کس در هر مکانی که باشد، نتیجه عمل خود را می بیند. عمل شخص باعث می شود نعمت یا عذاب برای شخص باشد؛ چه بسا یک چیز، برای گناه کار عذاب، و برای نیکوکار، نعمت باشد. به عبارت دیگر، واقع اعمال نشان داده می شود؛ اگر گناه باشد، عذاب می شود و اگر عمل نیک باشد، نعمت داده می شود.

بُعد معنوی آخرالزمان در دین مسیحیت

رستاخیز

عقیده به رستاخیز، مورد توافق همه کلیساها است و حتی از آن به «اجماع زنده» یاد می کنند؛ اما در دین مسیحیت بحثی مطرح است که رستاخیز عیسی علیه السلام با مصلوب شدن او چه ارتباطی دارد؟ طبق معمول در این مسأله نیز بین کلیسای شرق و غرب اختلاف است. کلیسای شرق، عیسای برخاسته از قبر را ستایش می کند؛ اما کلیسای غرب، عیسای مصلوب را می پرستد. به عبارت دیگر، کلیسای شرق، بعد از مصلوب شدن را می نگرد که رستاخیز و زنده شدن مجدد و رفتن به آسمان است و در آینده هم بین امت خود خواهد آمد؛ ولی کلیسای غرب مصلوب شدن را ادای کفاره گناهان جامعه می داند. به قول کالیتوس:

مسأله رستاخیز عیسی، همه زندگی کلیسای ارتودکس را پر می سازد.(2)

از نظر کلیسای غرب، مصلوب شدن عیسی علیه السلام بیشتر نشانه بی خدایی بشر است و عمق گناه انسان ها را بیان می کند؛ چون مصلوب شدن او کفاره گناهان بود و کفاره هم به مقدار گناه است و بزرگی یا کوچکی آن را نشان می دهد. کفاره ای بالاتر از این نمی شد که خدا پسر خود را قربانی کند، تا مردم دوباره با او آشتی کنند. به نظر آنسلم، هدف نهایی از مصلوب شدن، رستاخیز است و خدا می خواهد با این کار، ماهیت انسان را به کمال برساند؛ یعنی حقیقت انسان، این توانایی و کمال را دارد که