- پیشگفتار 1
- مقدمه 4
- بخش اول: آشنایی با ادیان ابراهیمی، آفرینش عالم از دیدگاه ادیان و پایان شناسی عالم از منظر علوم 6
- اشاره 6
- اشاره 7
- فصل اول: آشنایی با ادیان ابراهیمی 7
- الف. دین یهود 8
- آشنایی با یهودیت 8
- ب. عهد عتیق 9
- اشاره 10
- 2. فریسیان 10
- ج. فرقه های یهود 10
- 1. صدوقیان 10
- 3. اسنی ها 11
- 5. یهودیان عادی 12
- آشنایی با مسیحیت 12
- 4. زیلوت ها 12
- الف. دین مسیحیت 12
- ب. کتاب مقدس 13
- اشاره 15
- 1. کاتولیک (به معنای اصلی و جامع) 15
- ج. فرقه های مسیحیت 15
- 3. پروتستان 16
- 2. ارتودوکس (به معنای راست دین، دین و عقیده صحیح) 16
- الف. دین اسلام 17
- آشنایی با اسلام 17
- ب. قرآن مجید 18
- ج. فرقه های اسلامی 19
- فصل دوم: آفرینش عالم از دیدگاه ادیان 21
- اشاره 21
- دین یهود 22
- اشاره 25
- دین مسیحیت 25
- دین اسلام 25
- آیات 26
- آیه نخست 26
- آیه دوم 27
- آیه سوم 28
- روایات 29
- فصل سوم: معنای پایان عالم 32
- اشاره 32
- الف. از منظر علم نجوم 33
- ب. دوام عالم از منظر فلسفه و کلام 34
- اشاره 35
- بخش دوم: پایان شناسی عالم در ادیان ابراهیمی 35
- فصل اول: مفهوم آخرالزمان در دین یهود 36
- فصل دوم: مفهوم آخرالزمان در مسیحیت 42
- فصل سوم: مفهوم آخرالزمان در دین اسلام 51
- بخش سوم: وقایع پیش از پایان عالم در ادیان ابراهیمی 59
- اشاره 59
- فصل اول: بعد کیهانی پیش از پایان عالم 60
- اشاره 60
- 2. بیماری های مهلک و بی درمان 61
- 1. خشکسالی 61
- اشاره 61
- بُعد کیهانی پیش از پایان عالم در دین یهود 61
- 3. آفت و آب و هوای بد 62
- 4. ویرانی و خرابی شهرها 62
- بُعد کیهانی پیش از پایان عالم در دین مسیحیت 63
- 1. خسوف و کسوف متعدد و اتفاقات آسمانی 63
- اشاره 63
- 2. وقوع زلزله و حوادث طبیعی 64
- 3. بروز مرگ و بلایا 64
- اشاره 65
- بُعد کیهانی پیش از پایان عالم در دین اسلام 65
- 2. وقوع بیماری طاعون 67
- 1. قحطی شدید 67
- 3. وقوع زلزله در شام پیش از خروج سفیانی 67
- 4. اتفاقات آسمانی 68
- 5. آمدن باران فراوان 68
- 7. خسوف و کسوف بسیار 69
- 6. طلوع ستاره ای از مشرق 69
- 8. طلوع خورشید از مغرب 70
- فصل دوم: بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در ادیان ابراهیمی 73
- اشاره 73
- بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در دین یهود 74
- عهد در ادیان 74
- امید به رهایی 76
- امیدواری به آینده 79
- آمدن مردی از شرق 79
- وقایع مؤثر در اندیشه آخرالزمان در دین یهود 81
- امید به آخرالزمان در دین یهود 84
- امید به منجی در دین یهود 86
- منجی در منابع یهود 86
- اشاره 86
- اشعیای نبی 87
- سفر پیدایش 87
- موعود شناسی 88
- مزمور داوود 88
- کتاب دانیال 88
- موعود شناسی در منابع یهود 91
- پادشاه موعود در دین یهود 92
- مسیح قوم یهود 93
- اشاره 95
- وقایع اجتماعی پیش از پایان عالم در دین یهود 95
- 2. بروز جنگ و اختلاف 95
- 1. ظهور الیاس 95
- 4. فزونی دانش 96
- 3. بازگشت بنی اسرائیل به سرزمین موعود و محوریت اورشلیم 96
- وعده های پیامبران پیشین 97
- هزاره گرایی 98
- بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در دین مسیحیت 98
- اندیشه موعود 99
- وقایع اجتماعی پیش از ظهور منجی در دین مسیحیت 101
- 1. اختلافات اقوام، جنگ و درگیریها 101
- 3. ظهور ضد مسیح 102
- 2. وجود ظلم و بی عدالتی حکام 102
- 5. ویرانی و سقوط اورشلیم 103
- 4. آمدن الیاس قبل از ظهور مسیح 103
- 6. خرابی هیکل 104
- 7. ظهور پیامبران دروغین 105
- وعده های پیامبران پیشین 106
- امر به آمادگی جامعه و زمینه سازی ظهور 106
- اشاره 107
- انجیل متی 107
- منجی در دین مسیحیت 107
- انجیل لوقا 108
- انجیل مرقس 108
- رساله اول به تسالونیکیان 108
- بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در دین اسلام 109
- مکاشفات یوحنا 109
- 1. جدایی و تفرقه در اجتماع 109
- انجیل یوحنا 109
- 2. رواج فساد و ظلم در جامعه 110
- 3. خروج آتش از شرق 110
- 5. شورش و قیام ها 111
- 4. آمدن فتنه های پی درپی 111
- 1. خروج سفیانی 111
- 2. خروج یمانی 112
- 4. خروج دجال 112
- 3. قتل نفس زکیه 112
- 5. ظهور قیام های بسیار در نقاط مختلف 114
- علامات اجتماعی آخرالزمان در حدیث پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 114
- 1. استبداد حکومت ها 115
- اشاره 115
- ویژگی های حکومت ها پیش از واقعه آخرالزمان 115
- 3. تزلزل و ناتوانی حکومت ها 116
- 2. نفوذ زنان و کودکان 116
- 4. نبود امنیت و هرج و مرج 116
- منجی و زمینه های اعتقاد به آن 117
- 5. بروز جنگ ها و اختلافات 117
- هزاره گرایی در اسلام 117
- امید در اسلام 118
- منجی اسلام از دیدگاه ادیان 119
- اشاره 121
- اسامی و القاب منجی 121
- منجی در اسلام 121
- بشارت منجی در دین اسلام 122
- حکومت جهانی در اسلام 127
- اشاره 128
- فصل سوم: بُعد معنوی پیش از پایان عالم در ادیان ابراهیمی 128
- بعد اخلاقی جامعه 129
- دین یهود 129
- سردی عواطف 130
- از هم پاشیدن خانواده ها 130
- مسیحیت 130
- بُعد معنوی پیش از پایان عالم در اسلام 131
- وضعیت دین 131
- رواج فساد و گناه در جامعه 131
- زمینه های اخلاقی 132
- جنبه های فردی 132
- علایم معنوی آخرالزمان در حدیث پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 133
- بخش چهارم: واقعه آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 134
- اشاره 134
- اشاره 135
- فصل اول: بُعد کیهانی آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 135
- دین یهود 136
- دین مسیح 138
- دین اسلام 139
- الف. آیات 139
- ب. روایات 140
- اَشراط الساعه 141
- اشاره 141
- علایم کیهانی اشراط الساعه 143
- 1. ظاهر شدن دود در آسمان 143
- 2. متلاشی شدن کوهها 144
- 3. انفجار دریاها 145
- 5. ایجاد آسمان و زمین جدید 145
- 4. زلزله های عظیم و ویرانگر 145
- اشاره 147
- فصل دوم: بُعد اجتماعی آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 147
- حکومت مصلح موعود در کتب یهود 148
- بُعد اجتماعی آخرالزمان در دین یهود 148
- ماشیح 149
- سلطنت 151
- پایان جهان و حکومت خدا 152
- صلح و آرامش 154
- 1. توحید و خدا پرستی 155
- ویژگی های حکومت منجی در دین یهود 155
- اشاره 155
- 2. برقراری عدالت 155
- 4. آرامش و امنیت 156
- 3. نابودی قدرت ها و تسلط بر جهان 156
- 5. بهبود وضع اقتصادی 156
- پسر انسان 157
- بُعد اجتماعی آخرالزمان در دین مسیحیت 157
- اصطلاح پسر انسان در انجیل ها 158
- سلطنت 160
- آینده جوامع بشری از دیدگاه قرآن 165
- بُعد اجتماعی آخرالزمان در دین اسلام 165
- حکومت جهانی واحد 166
- ویژگی های حکومت منجی در اسلام 169
- حکومت در آخرالزمان 169
- 1. مبارزه با ظلم و ستم 169
- اشاره 169
- 2. مبارزه با انحرافات دینی 170
- 3. عدالت در حکومت 171
- 4. ایجاد امنیت در جامعه 171
- 5. بالا رفتن سطح زندگی 172
- 6. بالا رفتن عقول و فهم بشری 173
- 8. پیروزی اسلام و جهانی شدن آن 174
- 7. فتوحات حضرت 174
- 9. استخراج معادن و گنج های زمین 175
- اشاره 177
- علایم اجتماعی اشراط الساعه 177
- نزول عیسی 178
- خروج یاجوج و ماجوج 179
- فصل سوم: بُعد معنوی آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 181
- اشاره 181
- بُعد معنوی آخرالزمان در دین یهود 182
- وحدت در دین 182
- رجعت 183
- اشاره 183
- رجعت در دین یهود 184
- بعث و قیامت 185
- روز خداوند 187
- داوری در دین یهود 188
- نجات در ادیان 191
- اشاره 191
- نجات در دین یهود 193
- راه های نجات 193
- گناه مانعی برای نجات 194
- کیفر و پاداش 195
- بهشت و جهنم 197
- اشاره 197
- بهشت 198
- جهنم 199
- بُعد معنوی آخرالزمان در دین مسیحیت 200
- رستاخیز 200
- قیامت 202
- زندگی پس از مرگ 203
- پادشاهی خدا 205
- روز خداوند 208
- نجات در دین مسیحیت 209
- اشاره 209
- عوامل نجات 209
- نظر پولُس درباره گناه و نجات 211
- موانع نجات 211
- کیفر و پاداش 214
- بهشت و جهنم در دین مسیح 215
- نوسازی و اصلاح دین 216
- بُعد معنوی آخرالزمان در دین اسلام 216
- احیای اسلام ناب و حقیقی 217
- وحدت در دین 217
- روز خداوند 218
- دین آینده جهان از نظر اسلام 219
- الف. قرآن (آیات) 219
- اشاره 219
- ب. روایات 220
- اشاره 221
- رجعت 221
- رجعت در آیات 221
- اشاره 223
- نجات در اسلام 223
- رجعت در روایات 223
- عوامل نجات 224
- موانع نجات 225
- اشاره 226
- اشراط الساعه 226
- معاد 227
- قیامت 228
- اشاره 229
- زندگی و حیات اخروی 229
- بهشت 230
- جهنم 232
- اشاره 235
- بخش پنجم: مقایسه آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 235
- فصل اول: مقایسه مفهوم آخرالزمان 236
- اشاره 236
- مسیحیت 237
- اسلام 237
- یهود 237
- اشاره 240
- فصل دوم: مقایسه اتفاقات کیهانی در آخرالزمان 240
- اشاره 241
- وقایع کیهانی قبل از متن آخرالزمان 241
- وقایع مربوط به متن آخرالزمان 241
- فصل سوم: مقایسه وقایع اجتماعی در آخرالزمان 244
- اشاره 244
- حکومت در ادیان ابراهیمی 246
- امید در ادیان 250
- اشاره 250
- امید به آینده 251
- امید به آخرالزمان 251
- امید به منجی 252
- هزاره گرایی 253
- اشاره 254
- موعودشناسی 254
- عیسی علیه السلام و انتظار ادیان 256
- فصل چهارم: مقایسه بُعد معنوی ادیان ابراهیمی 259
- اشاره 259
- 1. دین آینده جهان 261
- 2. اصلاح دین 263
- اشاره 264
- 3. نجات در ادیان 264
- معاد 268
- قیامت 269
- رجعت 271
- روز خداوند 274
- حیات آخرتی 274
- کیفر و پاداش 275
- بهشت و جهنم 276
- آینده بشریت از دیدگاه مکاتب 277
- اشاره 277
- الف. نظر بدبینان 279
- اشاره 279
- اختلاف در ایدئولوژی 279
- 2. وجود زمینه های مشترک در انسان ها 280
- 1. تربیت پذیری انسان 280
- اشاره 280
- ب. نظر خوش بینان 280
- 3. سیر تکاملی انسان 281
- 4. قانون عکس العمل 281
- 5. تمایل فطری به صلح و عدالت 282
- ج. نظر شکاکان 282
- کتابنامه 283
خوشا به حال شما ای مساکین! زیرا ملکوت خدا از آن شما است. خوشا به حال شما که اکنون گرسنه اید! زیرا که سیر خواهید شد. خوشا به حال شما که اکنون گریانید! زیرا خواهید خندید... .(1)
پادشاهی خدا، نجاتی برای انسان است؛ نجاتی اخروی و آخرالزمانی که به زندگی دنیایی پایان می دهد؛ بنابراین، انسان باید تصمیم بگیرد منافع دیگر را انتخاب کند یا نجات اخروی را؛ زیرا این نجات کنار آن ها (منافع دنیوی) نمی تواند قرار گیرد. پادشاهی خدا به عنوان نجاتی خارج از این جهان قرار دارد و با تمام نیکویی ها و منافع دنیایی کاملاً در تضاد است. با ارزش ها و نیکی های دنیایی نمی توان به نجات اخروی رسید.
انسان قادر نیست با اراده و عمل خویش به ملکوت و پادشاهی خدا گرایش پیدا کند و با اعمال و رفتار خود، آن را ایجاد کند. برای تحقق پادشاهی خدا، به انسان ها احتیاجی نیست؛ بلکه عظمتی است غیر دنیایی و انسان ها قادر نیستند حتی آن را جلو بیندازند:
اگر کسی نزد من آید و پدر و مادر و زن و اولاد و برادران و خواهران، حتی جان خود را نیز دشمن ندارد، نمی تواند شاگرد من بود.(2)
در جایی دیگر، نزدیک بودن و احتمال آمدنش را در هر لحظه، بیان می کند:
و مریضان آن جا را شفا دهید و به ایشان بگویید: ملکوت خدا به شما نزدیک شده است.(3)
کسانی که دنبال ملکوت خدا هستند، باید بین خود و دنیا فاصله اندازند. در غیر این صورت جزو کسانی خواهند بود که از آن محروم می شوند و هیچ ارزشی ندارند:
وقت تمام شد و ملکوت خدا نزدیک است؛ پس توبه کنید و به انجیل ایمان آورید.(4)
پادشاهی خدا، دنیایی نیست تا از جزئیات و ساخت آن صحبت کنیم؛ بلکه چون آخرتی است، تنها می توانیم از نزدیکی و ظهور آن بحث کنیم و تحقق آن، تنها با
1- انجیل لوقا، 6: 21_23.
2- انجیل لوقا، 14: 26.
3- انجیل لوقا، 10: 9.
4- انجیل مرقس، 1: 15.