- پیشگفتار 1
- مقدمه 4
- بخش اول: آشنایی با ادیان ابراهیمی، آفرینش عالم از دیدگاه ادیان و پایان شناسی عالم از منظر علوم 6
- اشاره 6
- فصل اول: آشنایی با ادیان ابراهیمی 7
- اشاره 7
- آشنایی با یهودیت 8
- الف. دین یهود 8
- ب. عهد عتیق 9
- 2. فریسیان 10
- اشاره 10
- ج. فرقه های یهود 10
- 1. صدوقیان 10
- 3. اسنی ها 11
- 4. زیلوت ها 12
- آشنایی با مسیحیت 12
- الف. دین مسیحیت 12
- 5. یهودیان عادی 12
- ب. کتاب مقدس 13
- ج. فرقه های مسیحیت 15
- 1. کاتولیک (به معنای اصلی و جامع) 15
- اشاره 15
- 3. پروتستان 16
- 2. ارتودوکس (به معنای راست دین، دین و عقیده صحیح) 16
- آشنایی با اسلام 17
- الف. دین اسلام 17
- ب. قرآن مجید 18
- ج. فرقه های اسلامی 19
- اشاره 21
- فصل دوم: آفرینش عالم از دیدگاه ادیان 21
- دین یهود 22
- دین مسیحیت 25
- اشاره 25
- دین اسلام 25
- آیات 26
- آیه نخست 26
- آیه دوم 27
- آیه سوم 28
- روایات 29
- فصل سوم: معنای پایان عالم 32
- اشاره 32
- الف. از منظر علم نجوم 33
- ب. دوام عالم از منظر فلسفه و کلام 34
- بخش دوم: پایان شناسی عالم در ادیان ابراهیمی 35
- اشاره 35
- فصل اول: مفهوم آخرالزمان در دین یهود 36
- فصل دوم: مفهوم آخرالزمان در مسیحیت 42
- فصل سوم: مفهوم آخرالزمان در دین اسلام 51
- اشاره 59
- بخش سوم: وقایع پیش از پایان عالم در ادیان ابراهیمی 59
- اشاره 60
- فصل اول: بعد کیهانی پیش از پایان عالم 60
- بُعد کیهانی پیش از پایان عالم در دین یهود 61
- 1. خشکسالی 61
- 2. بیماری های مهلک و بی درمان 61
- اشاره 61
- 4. ویرانی و خرابی شهرها 62
- 3. آفت و آب و هوای بد 62
- بُعد کیهانی پیش از پایان عالم در دین مسیحیت 63
- اشاره 63
- 1. خسوف و کسوف متعدد و اتفاقات آسمانی 63
- 2. وقوع زلزله و حوادث طبیعی 64
- 3. بروز مرگ و بلایا 64
- اشاره 65
- بُعد کیهانی پیش از پایان عالم در دین اسلام 65
- 1. قحطی شدید 67
- 3. وقوع زلزله در شام پیش از خروج سفیانی 67
- 2. وقوع بیماری طاعون 67
- 4. اتفاقات آسمانی 68
- 5. آمدن باران فراوان 68
- 6. طلوع ستاره ای از مشرق 69
- 7. خسوف و کسوف بسیار 69
- 8. طلوع خورشید از مغرب 70
- فصل دوم: بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در ادیان ابراهیمی 73
- اشاره 73
- بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در دین یهود 74
- عهد در ادیان 74
- امید به رهایی 76
- آمدن مردی از شرق 79
- امیدواری به آینده 79
- وقایع مؤثر در اندیشه آخرالزمان در دین یهود 81
- امید به آخرالزمان در دین یهود 84
- منجی در منابع یهود 86
- اشاره 86
- امید به منجی در دین یهود 86
- سفر پیدایش 87
- اشعیای نبی 87
- مزمور داوود 88
- کتاب دانیال 88
- موعود شناسی 88
- موعود شناسی در منابع یهود 91
- پادشاه موعود در دین یهود 92
- مسیح قوم یهود 93
- وقایع اجتماعی پیش از پایان عالم در دین یهود 95
- 2. بروز جنگ و اختلاف 95
- اشاره 95
- 1. ظهور الیاس 95
- 3. بازگشت بنی اسرائیل به سرزمین موعود و محوریت اورشلیم 96
- 4. فزونی دانش 96
- وعده های پیامبران پیشین 97
- هزاره گرایی 98
- بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در دین مسیحیت 98
- اندیشه موعود 99
- وقایع اجتماعی پیش از ظهور منجی در دین مسیحیت 101
- 1. اختلافات اقوام، جنگ و درگیریها 101
- 2. وجود ظلم و بی عدالتی حکام 102
- 3. ظهور ضد مسیح 102
- 4. آمدن الیاس قبل از ظهور مسیح 103
- 5. ویرانی و سقوط اورشلیم 103
- 6. خرابی هیکل 104
- 7. ظهور پیامبران دروغین 105
- وعده های پیامبران پیشین 106
- امر به آمادگی جامعه و زمینه سازی ظهور 106
- منجی در دین مسیحیت 107
- اشاره 107
- انجیل متی 107
- رساله اول به تسالونیکیان 108
- انجیل مرقس 108
- انجیل لوقا 108
- بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در دین اسلام 109
- مکاشفات یوحنا 109
- 1. جدایی و تفرقه در اجتماع 109
- انجیل یوحنا 109
- 2. رواج فساد و ظلم در جامعه 110
- 3. خروج آتش از شرق 110
- 5. شورش و قیام ها 111
- 4. آمدن فتنه های پی درپی 111
- 1. خروج سفیانی 111
- 4. خروج دجال 112
- 2. خروج یمانی 112
- 3. قتل نفس زکیه 112
- علامات اجتماعی آخرالزمان در حدیث پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 114
- 5. ظهور قیام های بسیار در نقاط مختلف 114
- ویژگی های حکومت ها پیش از واقعه آخرالزمان 115
- 1. استبداد حکومت ها 115
- اشاره 115
- 2. نفوذ زنان و کودکان 116
- 3. تزلزل و ناتوانی حکومت ها 116
- 4. نبود امنیت و هرج و مرج 116
- 5. بروز جنگ ها و اختلافات 117
- هزاره گرایی در اسلام 117
- منجی و زمینه های اعتقاد به آن 117
- امید در اسلام 118
- منجی اسلام از دیدگاه ادیان 119
- اسامی و القاب منجی 121
- منجی در اسلام 121
- اشاره 121
- بشارت منجی در دین اسلام 122
- حکومت جهانی در اسلام 127
- فصل سوم: بُعد معنوی پیش از پایان عالم در ادیان ابراهیمی 128
- اشاره 128
- بعد اخلاقی جامعه 129
- دین یهود 129
- سردی عواطف 130
- مسیحیت 130
- از هم پاشیدن خانواده ها 130
- رواج فساد و گناه در جامعه 131
- وضعیت دین 131
- بُعد معنوی پیش از پایان عالم در اسلام 131
- زمینه های اخلاقی 132
- جنبه های فردی 132
- علایم معنوی آخرالزمان در حدیث پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 133
- اشاره 134
- بخش چهارم: واقعه آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 134
- اشاره 135
- فصل اول: بُعد کیهانی آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 135
- دین یهود 136
- دین مسیح 138
- دین اسلام 139
- الف. آیات 139
- ب. روایات 140
- اَشراط الساعه 141
- اشاره 141
- 1. ظاهر شدن دود در آسمان 143
- علایم کیهانی اشراط الساعه 143
- 2. متلاشی شدن کوهها 144
- 3. انفجار دریاها 145
- 4. زلزله های عظیم و ویرانگر 145
- 5. ایجاد آسمان و زمین جدید 145
- فصل دوم: بُعد اجتماعی آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 147
- اشاره 147
- حکومت مصلح موعود در کتب یهود 148
- بُعد اجتماعی آخرالزمان در دین یهود 148
- ماشیح 149
- سلطنت 151
- پایان جهان و حکومت خدا 152
- صلح و آرامش 154
- 1. توحید و خدا پرستی 155
- اشاره 155
- ویژگی های حکومت منجی در دین یهود 155
- 2. برقراری عدالت 155
- 5. بهبود وضع اقتصادی 156
- 3. نابودی قدرت ها و تسلط بر جهان 156
- 4. آرامش و امنیت 156
- بُعد اجتماعی آخرالزمان در دین مسیحیت 157
- پسر انسان 157
- اصطلاح پسر انسان در انجیل ها 158
- سلطنت 160
- آینده جوامع بشری از دیدگاه قرآن 165
- بُعد اجتماعی آخرالزمان در دین اسلام 165
- حکومت جهانی واحد 166
- ویژگی های حکومت منجی در اسلام 169
- حکومت در آخرالزمان 169
- 1. مبارزه با ظلم و ستم 169
- اشاره 169
- 2. مبارزه با انحرافات دینی 170
- 3. عدالت در حکومت 171
- 4. ایجاد امنیت در جامعه 171
- 5. بالا رفتن سطح زندگی 172
- 6. بالا رفتن عقول و فهم بشری 173
- 8. پیروزی اسلام و جهانی شدن آن 174
- 7. فتوحات حضرت 174
- 9. استخراج معادن و گنج های زمین 175
- اشاره 177
- علایم اجتماعی اشراط الساعه 177
- نزول عیسی 178
- خروج یاجوج و ماجوج 179
- اشاره 181
- فصل سوم: بُعد معنوی آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 181
- وحدت در دین 182
- بُعد معنوی آخرالزمان در دین یهود 182
- رجعت 183
- اشاره 183
- رجعت در دین یهود 184
- بعث و قیامت 185
- روز خداوند 187
- داوری در دین یهود 188
- نجات در ادیان 191
- اشاره 191
- راه های نجات 193
- نجات در دین یهود 193
- گناه مانعی برای نجات 194
- کیفر و پاداش 195
- اشاره 197
- بهشت و جهنم 197
- بهشت 198
- جهنم 199
- رستاخیز 200
- بُعد معنوی آخرالزمان در دین مسیحیت 200
- قیامت 202
- زندگی پس از مرگ 203
- پادشاهی خدا 205
- روز خداوند 208
- اشاره 209
- نجات در دین مسیحیت 209
- عوامل نجات 209
- موانع نجات 211
- نظر پولُس درباره گناه و نجات 211
- کیفر و پاداش 214
- بهشت و جهنم در دین مسیح 215
- بُعد معنوی آخرالزمان در دین اسلام 216
- نوسازی و اصلاح دین 216
- وحدت در دین 217
- احیای اسلام ناب و حقیقی 217
- روز خداوند 218
- اشاره 219
- الف. قرآن (آیات) 219
- دین آینده جهان از نظر اسلام 219
- ب. روایات 220
- اشاره 221
- رجعت 221
- رجعت در آیات 221
- نجات در اسلام 223
- اشاره 223
- رجعت در روایات 223
- عوامل نجات 224
- موانع نجات 225
- اشراط الساعه 226
- اشاره 226
- معاد 227
- قیامت 228
- اشاره 229
- زندگی و حیات اخروی 229
- بهشت 230
- جهنم 232
- اشاره 235
- بخش پنجم: مقایسه آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 235
- فصل اول: مقایسه مفهوم آخرالزمان 236
- اشاره 236
- یهود 237
- مسیحیت 237
- اسلام 237
- فصل دوم: مقایسه اتفاقات کیهانی در آخرالزمان 240
- اشاره 240
- وقایع کیهانی قبل از متن آخرالزمان 241
- وقایع مربوط به متن آخرالزمان 241
- اشاره 241
- فصل سوم: مقایسه وقایع اجتماعی در آخرالزمان 244
- اشاره 244
- حکومت در ادیان ابراهیمی 246
- امید در ادیان 250
- اشاره 250
- امید به آخرالزمان 251
- امید به آینده 251
- امید به منجی 252
- هزاره گرایی 253
- موعودشناسی 254
- اشاره 254
- عیسی علیه السلام و انتظار ادیان 256
- اشاره 259
- فصل چهارم: مقایسه بُعد معنوی ادیان ابراهیمی 259
- 1. دین آینده جهان 261
- 2. اصلاح دین 263
- اشاره 264
- 3. نجات در ادیان 264
- معاد 268
- قیامت 269
- رجعت 271
- روز خداوند 274
- حیات آخرتی 274
- کیفر و پاداش 275
- بهشت و جهنم 276
- آینده بشریت از دیدگاه مکاتب 277
- اشاره 277
- اشاره 279
- الف. نظر بدبینان 279
- اختلاف در ایدئولوژی 279
- ب. نظر خوش بینان 280
- 2. وجود زمینه های مشترک در انسان ها 280
- اشاره 280
- 1. تربیت پذیری انسان 280
- 4. قانون عکس العمل 281
- 3. سیر تکاملی انسان 281
- 5. تمایل فطری به صلح و عدالت 282
- ج. نظر شکاکان 282
- کتابنامه 283
پیروزی های معنوی و غلبه بر شیطان و هوای نفس (جهاد اکبر) حاصل شده است، عید و «یوم اللّه» محسوب می شود که اهم آن ها عید فطر در پایان یک ماه روزه داری، عید قربان در انتهای انجام اعمال حج و عید غدیر که روز تعیین جانشین پیامبر و آغاز جریان امامت و رهبری جامعه است. در روایتی از امام محمد باقر علیه السلام ذیل آیه مورد بحث، نقل شده است که فرمود:
سه روز از روزهای خدا است: روز ظهور مهدی موعود، روز رجعت و روز برپایی قیامت.(1)
صاحب تفسیر مجمع البیان برای ایام الله سه قول نقل می کند:
الف. وقایعی که در امت های گذشته رخ داده و موجب هلاک کسانی شده است که نافرمانی کرده اند. یادآوری این روزها، به سبب عبرت گیری از آنان است.
ب. از امام ششم علیه السلام و ابن عباس روایت شده که مراد، یادآوری روزهایی است که نعمت های خداوند به مردم تفضّل شده است.
ج. معنای سوم، جامع دو قول قبل می باشد که مراد از ایام الله، روزهایی است که افعال خداوند (نعمت یا انتقام) درباره بندگانش به وقوع پیوسته است.(2)
دین آینده جهان از نظر اسلام
اشاره
از نظر ادیان الهی و با استفاده از تعالیم وحی، برداشت می شود که در آینده، زمانی فرا خواهد رسید که دین همه ملت ها در سراسر عالم، واحد و توحیدی خواهد بود، و همه انسان ها زیر یک پرچم و آیین بر اساس عدالت و آزادی همراه صلح و آرامش زندگی خواهند کرد. یک قانون و یک رهبر بر جهان حاکم خواهد بود و حدّ و مرزی که اکنون برای کشورها وجود دارد، آن زمان وجود نخواهد داشت.
باید دانست این دین و آیین واحد، کدام یک از ادیان آسمانی خواهد بود؟ ما اسلام را دین نهایی جهان می دانیم و با توجه به منابع این دین (آیات و روایات) این مسأله را بررسی می کنیم:
الف. قرآن (آیات)
در آیات متعددی آمده است که دین آینده جهان، اسلام خواهد بود و ادیان دیگر نیز
1- تفسیر نمونه، ج 10، ص 268.
2- مجمع البیان، ج 4، ص 198.