آخرالزمان در ادیان ابراهیمی صفحه 224

این نکته قابل ذکر است که در اسلام، علاوه بر نجات معنوی، درباره امور زندگی دنیایی و نیز حکومت ها و جوامع انسانی نیز نجات مطرح است؛ نجاتی که به وسیله اولیا و فرستادگان خداوند برای رهایی امت از ظلم و جور است و آخرین نجات که نجات نهایی انسان است در آخرالزمان به وسیله موعود و مصلح کل و با اراده خداوند انجام خواهد گرفت. آیات و روایات زیادی در این خصوص وارد شده که در جای خود بیان شده است.

عوامل نجات

1. ایمان و عمل صالح:(1) آنچه این جا مورد بحث واقع می شود، نجات آخرتی است و نجات دنیایی که توسط منجی در این عالم محقق می شود، در مباحث اجتماعی مطرح شد. شاید مهم ترین عامل نجات در اسلام، ایمان به خداوند و مبدأ هستی و بالطبع به معاد و عالم غیب و سپس عمل صالح می باشد (مطابق آنچه در شرع اسلام آمده است). در دین اسلام، عمل صالح و آنچه موجب نجات انسان می شود، تنها عبادات صرف نیست؛ بلکه هر عملی که باعث خشنودی پروردگار و نزدیک شدن بیشتر به خالق باشد، عمل صالح محسوب می شود ولو به ظاهر کوچک شمرده شود.

2. تمسک به پیامبر و جانشینان او علیهم السلام: در احادیث متواتر از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم وارد شده است که مَثَل اهل بیت من در بین امّت، مَثَل کشتی نوح است. هر کس وارد این کشتی شود، نجات پیدا می کند وگرنه، هلاک می شود.(2) مراد پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از این حدیث شریف، علاوه بر اظهار محبت قلبی، قبول ولایت و رهبری آن بزرگواران است.

در حدیث دیگر که معروف به حدیث ثقلین است، پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نجات را در تمسک و چنگ زدن به قرآن و اهل بیت خود می داند و به امت خود سفارش هر دو را می کند.(3)

3. توبه: کسانی که دچار لغزش و گناه می شوند، می توانند از دریای بی انتهای رحمت الهی به واسطه توبه و ندامت قلبی، برخوردار شوند و از هلاکت ابدی نجات یابند. حتی فقها و متکلمان اسلامی، بر وجوب توبه اجماع دارند.

1- بقره (2):25 و 82؛ کهف (18):107؛ عصر (103):1_3.
2- بحوث فی الملل والنحل، جزء اول، ص 33.
3- بحوث فی الملل والنحل، جزء اول، ص 34.